انسانها و جوامع برای رشد و تعالی به مقولههایی نیازمندند که درصورت تحقق آنها، میتوانند در عرصههای مختلف شاهد پیشرفت باشند. یکی از این لوازم بسیار ضروری، انجام و عادت به تحقیق و پژوهش در موضوعهای مختلف و مبتلابه فردی و اجتماعی قبل از هرگونه ابراز نظر و اقدام است؛ بهعلاوه مکاتب عقلپایه و بهویژه مکتب الهی که بالاترین کلاسش در دین اسلام متجلی شده است، چه کتاب آسمانیش، قرآن کریم این معجزه جاوید و چه الگوهای تمامعیارش همچون رسول معظم اسلام (ص) و امامان معصومش علیهمالسلام اجمعین، بر انجام تحقیق بسیار توصیه و تأکید دارند؛ اما با تمام این سفارشات، عده نهچندان کمی از ما بر اثر بیتوجهی و نادیده گرفتن این موضوع، شاید روزانه مرتکب چندین اشتباه، قضاوتهای غلط و گناه میشویم. برای اذعان به وجود چنین واقعیت تلخی، کافی است در چند گفتار و ارزیابی کمعمق قبل خود و ادعاها و اظهارات سطحی دیگران، تفکر و تحقیق کنیم.
برای مثال یکی از اظهارات و سؤالات معمول و شایع در ادوار مختلف دولتهای کشورمان که عدهای مطرح و راحت قضاوت میکنند، این است که پول نفت چه میشود؟ مالیاتها به کجا میرود؟ و غالباً در ذهن با خودجوابی، این اراده میشود و متأسفانه به دیگران هم القا و منتقل که گویا این موجودیها به یغما میرود! اما وقتی به مرحله تحقیق و انجام حساب و کتاب در چگونگی هزینهکردهایی چون پرداخت انواع و اقسام یارانهها و حقوقهای کارمندان در قالبهای متنوع وابسته به قوا و هزینههای عمرانی روی میآوریم، تازه کمی میفهمیم که چه میشود! محل تأسف بیشتر اینکه پاسخهای ناشی از جهل و بیتحقیقی خود را شبانهروز به دهها نفر آدم غافل منتقل میکنیم و دهها ضرر و زیان و هزینه به پرونده روحی و روانی خود و جامعه وارد کرده و بعضاً خود را روسنفکر و فردی دانا هم جلوه میدهیم!
البته با این بیان، دنبال سفیدشویی تقصیرات و اشتباهات احتمالی برخی عوامل رسمی و دستاندرکاران نیستیم؛ منظور و مقصود این است که به اذهان متبادر شود که قبول بفرمایید درصد زیادی بیتحقیق قضاوت کرده و نتیجه میگیریم که این معضل بسیاری از حقایق و افراد را بهطور غالباً نامحسوس، به مسلخ و قربانگاه میبرد و این درحالی است که در قرآن کریم این معجزه جاوید الهی بهطور شفاف آمده «روی چیزی که علم نداری، توقف و تکیه نکن». جا دارد یاد آوری شود که بیشتر قضاوتهای ما حتی در مورد معرفی افراد به دیگران، تابع همین روند غلط و پُرآسیب به جامعه و روح و روان شخص مرتکب میشود؛ بهعلاوه پذیرش انواع و اقسام شایعات بیاساس از همین جنس است که کارکرد شکننده و زیانباری برای همه ما دارد.
لینک خبر:
