شناسه خبر:55097
1401/2/19 09:43:22

سپهرغرب، گروه اقتصادی: آمارها نشان می‌دهد تا بهمن سال گذشته سه برابر میزان نیاز، روغن به 6 استان مرزی سرازیر شده است و این یعنی دستبرد حداقل 95 میلیون دلاری قاچاقچیان به یارانه‌ای که باید به جیب ملت می‌رفت.

طی هفته‌های اخیر گرانی و کمبود برخی کالاهای اساسی ازجمله روغن حکایت از ایرادات جدی در تنظیم بازار این محصولات دارد. کاهش عرضه روغن در فروشگاه‌ها از اواخر سال گذشته اتفاق افتاد و خبرگزاری مهر در گزارش‌های متعددی به این مسئله پرداخت، کاهش عرضه این کالای اساسی در هفته‌های اخیر تشدید شده به طوری که در بسیاری از فروشگاه‌ها عرضه روغن سهمیه‌بندی شده است.

این در شرایطی است که دولت اصرار دارد روغن به قیمت سال گذشته عرضه شود اما این یارانه در حال حاضر به دست مردم نمی‌رسد چرا که علاوه بر کمبودی که اتفاق افتاده، برخی از فروشگاه‌ها قیمت‌های قبلی را مخدوش کرده و کالا را با هر قیمتی که می‌خواهند، به مردم عرضه می‌کنند. این در شرایطی است که دولت اصرار دارد روغن به قیمت سال گذشته عرضه شود اما این یارانه در حال حاضر به دست مردم نمی‌رسد چراکه علاوه بر کمبودی که اتفاق افتاده، بسیاری از فروشگاه‌ها قیمت‌های قبلی را مخدوش کرده و کالا را با هر قیمتی که می‌خواهند، به مردم عرضه می‌کنند به طوری که قیمت مصوب روغن 900 گرمی 15 هزار و 500 تومان است اما تا 25 هزار تومان هم به مصرف‌کنندگان فروخته می‌شود!

ازجمله دلایل این اتفاق کاهش تولید و عرضه روغن از سوی کارخانجات تولیدی است که به قیمت مصوب این کالا که مربوط به اردیبهشت ماه 1400 است، اعتراض دارند. در کنار این مسئله اتفاق مهمی که رخ داده افزایش قاچاق روغن نباتی از کشور است.

  رکورد تولید روغن شکسته شد اما بازار با کمبود و سهمیه‌بندی مواجه است!

به گفته دبیر انجمن صنایع روغن نباتی ایران طی 12 ماه سال 1400 بیش از 2.2 میلیون تن انواع روغن نباتی در کشور تولید و توزیع شد که این رقم در تاریخ 80 ساله صنعت روغن نباتی ایران بی‌سابقه است. این افزایش تولید در حالی اتفاق افتاده که کمبود عرضه این کالا از همان سال گذشته آغاز شد.

شنیده‌ها حاکی از آن است که گسترش قاچاق روغن نباتی به دلیل تفاوت قیمت در داخل و خارج از مرزها اتفاق افتاده چراکه هزینه یک تن روغن بسته‌بندی شده در داخل ٨5٠ دلار است اما در خارج از مرزها فقط قیمت خام آن دو هزار و 5٠٠ دلار است!

  نامه هشدارآمیز یک مقام وزارت جهاد درباره قاچاق روغن: در سیستان و بلوچستان 10 برابر نیاز، روغن توزیع شد!

همچنین نامه‌ای که به دست خبرنگار مهر رسیده نشان می‌دهد که در اسفندماه سال گذشته، ابراهیم زارع، مدیر کل دفتر بازرگانی داخلی کالاهای کشاورزی معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی در نامه‌ای به عباس عسکرزاده، معاون بازرگانی این وزارتخانه درباره ورود بیش از حد روغن به استان‌های مرزی هشدار داده و خواستار پیگیری جدی این مسئله شده بود. در متن این نامه آمده است:

بر اساس گزارش اخذ شده از سامانه جامع تجارت در بازه زمانی ابتدای آبان تا آخر بهمن‌ماه، برای استان‌های مرزی، میزان حجم ورودی روغن به استان‌های آذربایجان شرقی، سیستان و بلوچستان، خراسان رضوی و هرمزگان بیش از میزان نیاز استان بوده است. با توجه به هشدارهای ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز خواهشمند است دستور فرمایید مراجع نظارتی وارد عمل شده و موضوع مازاد عرضه در این استان‌ها مورد پیگیری جدی قرار گیرد. میزان نیاز هر استان به روغن نباتی، بر اساس میزان توزیع ماهانه 180 هزارتن، برآورد و در جدول درج شده است.

بر اساس جدول مذکور در حالی که نیاز استان سیستان و بلوچستان حدود پنج هزار تن روغن بوده این استان تا آخر بهمن 1400 حدود 50 هزار تن روغن دریافت کرده است، یعنی 10 برابر بیشتر از نیاز و این درباره 6 استان دیگر نیز مشهود است. جدول فوق نشان می‌دهد 6 استان مرزی نیاز به حدود 35 هزار تن روغن داشته اما 93 هزار تن به این استان‌ها روغن تزریق شده است که با توجه به اختلاف قیمت 1650 دلاری در هر تن، اگر فقط 58 هزار تن مازاد قاچاق شده باشد سود 95 میلیون دلاری را به جیب قاچاقچیان سرازیر کرده است!

افزایش شدید قیمت‌های جهانی و جنگ میان روسیه و اوکراین که به نابسامانی بازار جهانی مواد غذایی دامن زده منجر به این شده که بسیاری از کشورها نسبت به جمع آوری ذخایر احتیاطی و ممنوعیت صادرات روی آورند تا بتوانند این بحران جهانی را پشت سر بگذارند. در کنار این مساله اصرار دولت برای ثابت نگه داشتن قیمت‌های ریالی و تداوم سیاست تخصیص ارز 4200 تومانی در داخل کشور منجر شده که انگیزه برای قاچاق افزایش یابد.

در همین راستا هفته گذشته رئیس جمهوری در جلسه امروز ستاد هماهنگی اقتصادی دولت دستگاه‌های اجرایی و انتظامی را موظف کرد با فوریت اقدامات لازم برای جلوگیری خروج غیرقانونی و قاچاق کالاهای اساسی را از کشور انجام دهند.

با این حال به‌نظر می‌رسد تنها راه کنترل این مساله، واقعی کردن قیمت کالاها و اختصاص یارانه مستقیم به مصرف‌کنندگان است و در این زمینه دولت سیاست‌های مبهم و متناقضی را دنبال می‌کند به طوری که اخیراً محمد مخبر، معاون اول رئیس جمهور در جلسه هیئت دولت با اشاره به اینکه تمام بخش‌ها و وزارتخانه‌های دولت سیزدهم مأموریت دارند تا در دستگاه‌های متبوع خود، برای حذف ارز چهار هزار و 200 تومانی برنامه‌ریزی دقیقی را به‌صورت روزانه دنبال کنند، گفت: متأسفانه ارز چهار هزار و 200 به یک کانون فساد در کشور منجر شد ولی اجرا و مدیریت صحیح طرح حذف ارز ترجیحی می‌تواند اثرات بسیار مثبت و بزرگی برای اقتصاد کشور در نسل‌های کنونی و آینده به جای بگذارد.

با این وجود هفته گذشته در حالی که قرار بود نرخ جدید روغن نباتی بعد از مدت‌ها کشمکش تصویب شود، دولت زیر بار این مسئله نرفت و بنا بر توافق وزارت جهاد و تشکل‌ها، قیمت روغن نباتی ثابت ماند اما به ازای هر کیلوگرم تولید به کارخانجات دو هزار و ٣٠٠ تومان مابه‌التفاوت از محل ذخایر شرکت بازرگانی دولتی ایران داده می‌شود.

کارشناسان از این اقدام دولت انتقاد و عنوان کردند چگونه دولت سیاستی را ادامه می‌دهد و بر اجرای آن اصرار دارد که خود آن را کانون فساد می‌داند ضمن اینکه با توجه به شرایط خروج غیرقانونی روغن، اصرار بر روش فعلی می‌تواند منجر به وخیم‌تر شدن شرایط شود.

شناسه خبر 55097