بیمارستان جامع زنان مصوبه مجلس پنجم و دولت دهم بوده که متأسفانه در همدان محقق نشده است.

نیمی از جمعیت فعال جامعه زنان هستند که امید می‌رود برنامه‌ریزان در حوزه بهداشت و درمان استان همدان با درنظر گرفتن این نکته، بیمارستان تخصصی زنان و زایمان و بهداشت، سلامت و آموزش زنان که دو شاخص بسیار مهم در توسعه جوامع پیشرفته به‌شمار می‌روند را مد نظر قرار دهند؛ دو شاخصی که پیوند و تأثیر متقابل دارند. دختران و زنان سالم می‌توانند با آموزش مناسب و با مشارکت سازنده، نقش بی‌بدیلی را در پیشرفت سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی جوامع ایفا کنند.

تاریخچه بیمارستان جامع تخصصی زنان به مجلس پنجم برمی‌گردد؛ مرضیه وحید دستجری که خود پزشک بود، با طرحی از بیمارستان و با انطباق جنسیتی این پیشنهاد را مطرح کرد.

طرح این خانم نماینده مجلس پنجم مسکوت باقی ماند تا در سال 1385 در هیئت دولت طرح احداث یک بیمارستان جامع تخصصی و فوق تخصصی زنان در هر استان به تصویب رسید و متعاقب آن بیمارستان مهدیه نخستین بیمارستان جامع تخصصی و فوق تخصصی زنان در سال 1386 و در سال 1388 دومین بیمارستان تخصصی زنان به بهره‌برداری رسید.

طرح ارائه خدمات توسط هم‌جنس و به تبع آن بیمارستان تخصصی زنان تنها در ایران مسبوق به سابقه نیست، در انگلیس بیمارستان بیرمنگام مختص به زنان است که به‌صورت تخصصی به زنان ارائه خدمت می‌کند و همچنین در آلمان نیز این نوع بیمارستان وجود دارد و خدمات درمانی تخصصی در محیطی با کادر هم‌جنس به زنان ارائه می‌شود.

در ایران تا قبل از‌ سال ٨٥ این بیمارستان‌ها به‌عنوان زایشگاه یا بیمارستان تخصصی زنان شناخته می‌شدند، اما از آن سال با تصویب هیئت دولت، وزارت بهداشت طرح جدیدی را نوشت و قرار بر این شد تا بیمارستان‌های ویژه‌ای برای ارائه خدمات تخصصی و عمومی به بیماران زن راه‌اندازی شود.

قرار است در بیمارستان جامع زنان تمام خدمات درمانی مورد نیاز خانم‌ها ارائه شود، درست مثل یک بیمارستان عمومی؛ یعنی زنان با مراجعه به این مراکز درمانی هم می‌توانند از بخش زنان و زایمان و هم جراحی‌های عمومی استفاده کنند و درصورت نیاز به جراحی یا درمان‌های دیگر (حتی غیر مرتبط با بیماری‌های زنان) همان‌جا بستری ‌شوند و خدمات درمانی بگیرند.

بیمارستان جامع زنان از اول انقلاب با این دیدگاه که زمینه اشتغال زنان در بخش بهداشت توسعه یابد و به تبع آن زنان بتوانند در آرامش از هم‌جنسان خود خدمات سلامت و درمان دریافت کنند، مطرح شده است؛ اما به بهانه‌های مختلف ازجمله محدودیت نیروی انسانی زن متخصص آن‌چنان که باید، اجرایی نشده است

توجه به نیمی از جمعیت فعال جامعه و شاخص‌های بهداشت و سلامت در این حوزه، ایجاد بیمارستان‌های جامع زنان که خانم‌ها بتوانند در محیطی تخصصی با آرامش خدمات بهداشتی و پزشکی خود را دریافت کنند، از ضروریات است؛ چنان که بعد از خانم وزیر، آقای باقری لنکرانی نیز احداث یک بیمارستان تخصصی زنان ذیل هریک از دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور را مورد تأیید قرار داد.

حال با توجه به نگرانی‌های موجود در بخش تأمین نیروی متخصص، انتظار می‌رود وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با برنامه‌ریزی بلندمدت، آمایش مناطق مختلف، تحلیل ظرفیت‌ها و استخراج چالش‌های هر منطقه در کشور جهت تربیت نیروی انسانی متخصص برای بیمارستان‌های جامع تخصصی اقدام کند؛ زیرا این نگاه جنسیتی و به‌نوعی تبعیض جنسیتی به نفع کل جامعه است و درنهایت سلامت زن منجر به شادابی و دوام سلامت خانواده و جامعه بوده، بانوان با ایجاد محیط زندگی و کاری باثبات، پویا و با نشاط می‌توانند سنگ بنای جامعه قدرتمند و محکم را پایه‌گذاری کنند.

از سوی دیگر ضرورت توجه به بیماری‌های نوپدید و بازپدید و اهمیت پیشگیری، تشخیص و درمان به‌موقع بیماری‌ها جهت کاهش هزینه‌های اجتماعی، لزوم پرداختن به بیمارستان‌های جامع زنان را بیش‌ازپیش مورد تأکید قرار می‌دهد.

آمار بالای شیوع سرطان پستان و ضرورت آموزش‌های لازم برای پیشگیری و تشخیص به‌موقع این بیماری در کنار ایجاد تسهیلات درمانی برای آن‌دسته از زنانی که در مراحل مختلف ابتلا به این نوع بیماری‌ها هستند، در محیط درمانی کاملاً مجهز و آرام با توجه به وجود گروه‌های همگن و تأثیر آن در بهبود بیماری نیز ضرورت تربیت نیروی انسانی متخصص برای این مقوله را بیش‌ازپیش مورد تأکید قرار می‌دهد.

وزارت بهداشت باید نسبت به ایجاد مراکز تشخیصی و درمانی رایگان یا ارزان‌قیمت برای اقشار آسیب‌پذیر جامعه با راهکارهایی که بنا به تناسب هر منطقه قابلیت اجرا دارد، اقدام کند؛ از سوی دیگر ضعف اطلاع‌رسانی نیز یکی از دلایل عدم مراجعه مردم به بیمارستان‌هایی است که خدمات مناسب به وضعیت معیشتی طبقه متوسط و ضعیف جامعه ارائه می‌دهند. در این زمینه باید دولت با برنامه‌های راهبردی و عملیاتی اقدام کند.

بیمارستان جامع تخصصی زنان می‌تواند تمام موارد اشاره‌شده در این گفتار را پوشش دهد و در تأمین بهداشت و سلامت بانوان جامعه نقش بی‌بدیلی ایفا کند.

طرح احداث بیمارستان جامع زنان یک‌بار در سفر قاضی هاشمی، وزیر وقت و بار دیگر در سفر روز گذشته نمکی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به همدان توسط حمیدرضا حاجی‌بابایی، نماینده مردم همدان طرح و به‌عنوان مطالبه مردم و اولویت برنامه حوزه بهداشت و درمان استان مورد تأکید قرار گرفت؛ انتظار می‌رود برنامه‌ریزان حوزه بهداشت و سلامت در سطح ملی و استانی با درنظر گرفتن این واقعیت که مسئله مذکور مطالبه زنان استان است، این مهم را در اولویت برنامه‌های خود پیش‌بینی و اجرایی کنند.

* معصومه معصومیان، دکترای روانشناسی