در هفته‌های گذشته تمرکز رسانه‌ای بر چالش‌های پیش روی سازمان بیمه سلامت بالا گرفته است. سازمانی که می‌رفت تا با مصوبات قانونی خود مرهمی برای تبعیض‌های استفاده از خدمات درمانی گسترده در کل کشور باشد حالا چند ماهی می‌شود که در سطح مدیریتی دچار تزلزل شده و مصوبات آن به علت نداشتن رئیس هیئت مدیره از مدار استناد به قانونی بودن نیز خارج شده و جلسات هیئت مدیره بدون ضمانت اجرایی و مصوبه قانونی و البته اهتمامی برای انتخاب رئیس هیئت مدیره از طرف اعضا به صورت هفتگی برگزار می‌شود.

همچنین فقدان مدیریت یکپارچه، کنار گذاشتن بی‌منطق رویکردهای مدیریتی موفق در سال‌های گذشته، عزل مدیران با تجربه و انتصاب افراد ناآشنا با پیشینه فعالیت سازمان، بروز اختلافات درون سازمانی مدیران بالادستی، خنثی سازی مصوبات پیشین و عدم تلاش در راستای تحقق و اجرایی شدن استراتژی‌هایی که از دل تحقیقات میدانی بلند شده‌اند از جمله دلایلی است که حرکت این سازمان را روی دور کند انداخته است.

***طرح ارزنده‌ای که به کما رفت

در طول سال‌های گذشته در بدنه سازمان بیمه سلامت حرکت‌هایی در راستای حذف تبعیض و توسعه خدمات سلامت محور برای قشر ضعیف انجام شد. این اهداف به اندازه‌ای جدی تلقی می‌شد که با رایزنی‌ها و زحمات چند ساله پای چند وزرات خانه از جمله وزارت رفاه نیز به میان آمد. همه با هدف انتفاع بیشتر اقشار ضعیف‌تر جامعه برخط شدند تا در حوزه سلامت خدمات بنیادی‌تری به گروه‌هایی که توانایی مالی کمتری دارند ارائه شود. قرار بود از پس این تصمیمات تبصره‌هایی روی کاغذ بیاید و به تایید برسد که دیگر سلیقه‌های ناپایدار مدیران وقت و آینده تاثیری روی ثبات آن‌ها نداشته باشد.

از کارمندان بدنه این سازمان گرفته تا مدیران استانی و رابطان در نهادهای خدماتی و وزارت خانه‌ها 3 سال تمام در راستای تحقق طرح استحقاق‌سنجی تلاش کردند. بر اساس این پروژه عظیم غربالگری درست و درمانی میان بیمه‌شدگان در حال انجام بود و در صورت تکمیل آن ورق ارائه خدمات جامع تر به نفع اقشار مستضعف می‌چرخید. کم کم همه چیز آماده بهره برداری از این تلاش‌ها می‌شد که بروز اختلافات میان مدیران ارشد سازمانی اجرای این طرح ارزشمند را به کما برد.

***گوی سبقت در دست رقیب

تا همین چند سال گذشته طرح نسخه الکترونیک به نام سازمان بیمه سلامت گره خورده بود. پیشبرد این پروژه با هدف به روزرسانی خدمات در این عرصه به موفقیت‌های چشمگیری دست پیدا کرده بود. همه با سکان داری مدیریتی یکپارچه و منسجم در تلاش بودند تا پس از مدت‌ها مرارت و پیگیری این طرح باری از دوش نظام سلامت بردارد و باعث بهبود خدمات در این حوزه گسترده شود. اما تغییر الگوی مدیریت و پس از آن خلاء‌های طولانی مدت در همین حوزه باعث کاهش سرعت در دستیابی به این اهداف شد.

ارزیابی‌های توسعه یافته در این زمینه در کمتر از چند ماه ارزش خود را از دست دادند. رهبری این ماجرا از گردونه نظام مدیریتی سازمان خارج شد و در مدت زمان اندکی گوی سبقت به دست رقبایی افتاد که تازه اول راه اعتبار آوری برای این پروژه بودند. فقدان مدیریت چابک در ماه‌های اخیر سازمان بیمه سلامت را تبدیل به تشکیلاتی رکود زده و منفعل کرد و نتیجه تلاش‌های بدنه سازمان به کام رقبای قبراق در میدان شد.

***بلاتکلیفی، آفت بیمه سلامت

این روزها حتی مدیران استانی سازمان بیمه سلامت هم از مسائلی که به اختلافات درون سازمانی مدیران ارشد دامن می‌زند با خبر شده‌اند. عزل و نصب‌های پی‌در‌پی، تعویض مدیران نام آشنا و مجرب با مسئولان ناآشنا با پیشینه و اهداف سازمان، فقدان اتفاق نظر میان اعضای هیئت مدیره و تعلل مقامات بالا دست در انتصاب رئیس هیئت مدیره، تبدیل به آفت‌های دامن‌گیر این سازمان عریض و طویل شده است‌.

تشکیلاتی که توان این را داشت تا در حوزه نظام سلامت طرحی نو در اندازد حالا گرفتار عزل و نصب‌های سلیقه‌ای و اتوبوسی شده و بی‌پشتوانه گذشته ارزنده‌اش، آینده و چشم‌اندازی مجهول پیدا کرده است. با همه این حرف‌ها اما به نظر می‌رسد هنوز امیدی برای ایفای نقش موثر بیمه سلامت هست. فقدان رئیس هیئت مدیره به روشنی نقض قانون است.کارشناسان می‌گویند با انتصاب فردی آگاه به پیشینه این سازمان و به کار گرفتن مشاوران دلسوز میدان دیده این عرصه هنوز هم می‌توان به تحقق اهداف والای این سازمان امیدوار بود و کورسوی امیدی برای دسترسی اقشار ضعیف به خدمات‌درمانی و سلامت تصویر کرد.