«رزن»، پیشران کشاورزی مدرن و صنایع تبدیلی در غرب کشور
سپهرغرب، گروه کشاورزی - طاهره ترابی مهوش :
کشاورزی در رزن، امروز فقط یک روش سنتی برای امرار معاش نیست، بلکه با همت کشاورزان و برنامهریزیهای جدید، درحال حرکت به سمت صنعتی شدن و مدرن شدن است؛ از توسعه گلخانههای مجهز که در برابر خشکسالی مقاوم هستند تا تلاش برای ساخت کارخانههایی که محصولات این شهر را فرآوری کرده و بهنام خود رزن صادر میکنند، همگی نشان از یک تحول بزرگ دارد.
با توجه به بارندگیهای خوب بهاره و تلاشهایی که جهت ثبت جهانی محصولات این منطقه درحال انجام است، آینده روشنی برای اقتصاد این شهرستان پیشبینی میشود؛ بر این اساس برای بررسی دقیقتر وضعیت کشتوکارهای امسال و خبرهای خوشی که در راه است، بر آن شدیم تا در گفتوگو با شهریار شعبانی، رئیس جهاد کشاورزی رزن، به ظرفیتهای حوزه کشاورزی و باغی این شهرستان بپردازیم که در ادامه میخوانید:
رئیس جهاد کشاورزی شهرستان رزن با اشاره به ظرفیتهای سرزمینی این شهرستان، تصویری دقیق از سیمای کشاورزی رزن ارائه داد و گفت: شهرستان رزن با برخورداری از اقلیم مستعد و خاک حاصلخیز، یکی از ستونهای اصلی تأمین امنیت غذایی در استان همدان و کشور است.
شهریار شعبانی ادامه داد: براساس آخرین دادههای استخراجشده از الگوی کشت، مجموع کل اراضی زیر کشت این شهرستان به 93 هزار و 16 هکتار میرسد که این عدد نشاندهنده پویایی اقتصاد کشاورزی در این منطقه است.
وی درخصوص تفکیک این اراضی افزود: از این میزان، 20 هزار و 441 هکتار را اراضی آبی تشکیل میدهند که با مدیریت بهینه منابع آبی درحال بهرهبرداری هستند، اما بخش عمده و تعیینکننده کشاورزی ما در پهنه اراضی دیم گسترده شده است؛ جایی که 72 هزار و 676 هکتار اراضی دیم داریم و این حجم از اراضی دیم، ما را بر آن داشته تا برنامههای حفاظتی و بهرهوری را با حساسیت بیشتری دنبال کنیم.
* رزن در جایگاه دوم تولید گندم استان
شعبانی با اشاره به اینکه غلات قلب تپنده تولیدات شهرستان هستند، تشریح کرد: در سال زراعی جاری، سطح زیر کشت غلات ما در شهرستان رزن به 75 هزار و 850 هکتار رسیده است که بخش بزرگی از این سطح، یعنی 64 هزار و 550 هکتار، به کشت استراتژیک گندم اختصاص یافته است و شامل هفت هزار و 550 هکتار گندم آبی و 57 هزار هکتار گندم دیم میشود.
وی خاطرنشان کرد: این حجم از تولید، رزن را بهعنوان دومین تولیدکننده بزرگ گندم در سطح استان همدان تثبیت کرده است.
شعبانی ادامه داد: علاوهبر این، در بحث محصول جو نیز 11 هزار و 300 هکتار سطح زیر کشت داریم که سه هزار و 900 هکتار آن آبی و هفت هزار و 400 هکتار آن بهصورت دیم است؛ با وجود اینکه بارندگیهای پاییز سال گذشته مطابق انتظار نبود، اما خوشبختانه بارندگیهای بهاره وضعیت بسیار مطلوبی داشتند و ما اکنون با خوشبینی پیشبینی میکنیم که عملکرد تولید گندم در سال جاری به سطح قابل قبول و رکوردشکنی برسد.
* «رازیانه»، میراث جهانی و طلای سبز شهرستان رزن
این مقام مسئول با افتخار از محصول رازیانه بهعنوان برند انحصاری رزن یاد کرد و گفت: وقتی از رازیانه صحبت میکنیم، درواقع از محصولی حرف میزنیم که بالای 95 درصد تولید و کشت آن در کل کشور، در استان همدان و بهطور خاص در سه تا چهار روستای مرکزی شهرستان رزن متمرکز شده و این یک ظرفیت بینظیر ملی است.
رئیس جهاد کشاورزی شهرستان رزن ادامه داد: هرساله بین یکهزار تا یکهزار و 200 هکتار از اراضی ما زیر کشت رازیانه میرود، بنابراین اکنون که در اواخر اردیبهشتماه هستیم، کشاورزان عزیز درحال آمادهسازی اراضی خود هستند تا از اوایل خردادماه، عملیات کشت این طلای سبز را آغاز کنند، اما برنامه ما فراتر از تولید خام است؛ با حمایتهای جدی فرماندار و نماینده مردم در مجلس، فرآیند ثبت جهانی رازیانه رزن درحال پیگیری است تا این محصول با شناسنامه بینالمللی صادر شود.
شعبانی به گام عملی در حوزه فرآوری اشاره کرد و افزود: هفته گذشته جلسهای بسیار سازنده با اساتید و نخبگان جهاد دانشگاهی همدان داشتیم که هدف ما از برگزاری چنین جلساتی این است که علم و دانش روز را در حوزه صنایع تبدیلی و تکمیلی به شهرستان منتقل کنیم، زیرا سرمایهگذاری در بخش اسانسگیری، بستهبندی و فرآوری رازیانه و سایر محصولات، اولویت نخست ما است تا ارزشافزوده این زحمات به جیب خود کشاورز بازگردد.
* نهضت گلخانهای؛ عبور از مرزهای سنتی
این مقام مسئول با تأکید بر اینکه طبق دستورالعمل ابلاغی از سوی وزارتخانه و نیز مدیریت استان توسعه کشت گلخانهای در اولویت شهرستان قرار دارد، گفت: درواقع این کشت دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت قطعی است؛ پس برنامه اساسی ما که از سال گذشته با حمایت قاطع فرمانداری آغاز شده، رسیدن به سطح یکهزار هکتار گلخانه در شهرستان بوده و در فاز عملیاتی نخست، هدفگذاری ما تحقق 500 هکتار است.
وی آمار پیشرفت را چنین تشریح کرد: تا به امروز نزدیک به 42 هکتار گلخانه فعال داریم که رزن را در رتبه سوم استان قرار داده است، اما خبر نویدبخش این بوده که هماکنون 29 واحد گلخانهای جدید در سطح 22 هکتار درحال ساخت هستند و بهزودی به بهرهبرداری میرسند.
شعبانی با بیان اینکه عمده محصولات این گلخانهها شامل خیار، گوجه فرنگی و فلفل دلمهای صادراتی است، اذعان کرد: نکته مهم این است که ما قصد داریم صنایع تبدیلی را در مجاورت همین شهرکهای گلخانهای و مناطق کشت رازیانه تعریف کنیم.
* پایداری تولید در دیمزارها و مبارزه با تهدیدات آفت
دئیس جهاد کشاورزی رزن با اشاره به تغییر رویکرد در مدیریت اراضی دیم، گفت: طرحی که پیشتر یعنی از پنج سال پیش بهعنوان جهش تولید شناخته میشد، اکنون با نام «پایداری تولید در دیمزارها» و با تکیه بر دانش فنی کارشناسان دولتی و بخش خصوصی درحال اجرا است؛ زیرا طبق دستورالعمل ابلاغی بنا به خشکسالی متوالی، هدف ما این بوده که حتی در سالهای کمباران، حداقل عملکرد محصول را تضمین کنیم.
وی در پاسخ به دغدغه کشاورزان در مورد آفات ابراز کرد: وظیفه ذاتی ما تأمین امنیت غذایی پایدار است؛ از طرفی با توجه به بارندگیهای بهاره، احتمال طغیان سِن غلات وجود دارد، بنابراین مجموعه جهاد کشاورزی با تمام امکانات، ماشینآلات و ظرفیتهای کارشناسی در میدان حضور دارد و مبارزه با سِن غلات در شهرستان بهصورت صددرصدی و لایه به لایه دنبال میشود تا اجازه ندهیم کیفیت گندم تولیدی رزن که زبانزد است، دچار اُفت شود.
* باغات و گیاهان دارویی، ظرفیتهای نهفته در کوه بغراطی
شعبانی در ادامه به وضعیت باغات شهرستان اشاره کرد و گفت: در کنار زراعت، حدود هفت هزار هکتار از اراضی ما به باغات اختصاص دارد که در آنها محصولات شاخصی همچون انگور، گردو و سیب تولید میشوند و هرکدام ظرفیت تبدیل شدن به یک برند صادراتی را دارند؛ البته ما به دنبال اصلاح نژاد باغات و جایگزینی با ارقام تجاری و دیرگل هستیم تا از سرمازدگیهای بهاره در امان بمانند.
وی همچنین به ظرفیتهای طبیعی منطقه کوه بغراطی در عرصه کشت گیاهان دارویی اشاره کرد و افزود: این منطقه یک گنجینه واقعی از گیاهان دارویی خودرو و وحشی است که در سطح استان و کشور بینظیر بهشمار میرود؛ از طرفی تنوع گیاهی در کوه بغراطی بهقدری زیاد است که میتواند بستر بزرگی برای توریسم کشاورزی و مرکز تخصصی گیاهان دارویی باشد. بر این اساس نماینده شهرستان نیز پیگیریهای ویژهای برای حفظ پایداری و بهرهبرداری اصولی از این محصولات بالقوه انجام دادهاند.
* صنایع تبدیلی، حلقه مفقودهای که درحال تکمیل است
مدیر جهاد کشاورزی رزن صادقانه به چالش صنایع تبدیلی اشاره کرد و گفت: باید بپذیریم که در گذشته صنایع تبدیلی و فرآوری صنعتی در شهرستان محدود بوده است، اما امروز این موضوع بهعنوان یک اولویت در سند توسعه شهرستان گنجانده شده؛ بنابراین ما از هر سرمایهگذاری که بخواهد در حوزه صنایع صنعتی و نیمهصنعتی، بهویژه در فرآوری سیب زمینی، غلات و گیاهان دارویی ورود کند، با تمام توان حمایت میکنیم، زیرا ایجاد واحدهای بستهبندی و فرآوری، آخرین قطعه پازل ما برای تبدیل رزن به قطب اقتصادی منطقه است.
شعبانی خاطرنشان کرد: کشاورزی رزن بر مدار علم و برنامهریزی درحال حرکت است. از یک سو با توسعه گلخانهها به جنگ کمآبی میرویم و از سوی دیگر با ثبت جهانی رازیانه و تقویت دیمزارها، معیشت کشاورزان را پایدار میکنیم؛ از تمامی کشاورزان زحمتکش درخواست دارم با مشورت مستمر با کارشناسان پهنه، ما را در تحقق این اهداف بزرگ یاری کنند تا انشاءالله سال زراعی پیش رو، سالی پُربرکت و همراه با رشد اقتصادی چشمگیر برای تکتک روستاهای شهرستان رزن باشد.
