چشمنوازی پرنیان رنگارنگ آرارز زیر سایه فناوری
سپهرغرب، گروه - شهره کرمی :
گلخانه شیشهای «آرارز»، فراتر از یک واحد تولیدی صرف، نمادی از تلفیق هوشمندانه معماری مدرن و فناوریهای نوین در صنعت کشاورزی است؛ این مجموعه روایتگر داستان غلبه بر چالشهای اقلیمی و خشکسالی با بهرهگیری از علم روز و ابزارهای دقیق مهندسی است. جایی که مدیریت هوشمندانه منابع، بهویژه آب، به اصلی اساسی بدل شده است.
در این زیستبوم فناورانه، حدود 44 هزار بوته گل رز، با دقت و وسواسی علمی در آغوش فناوری، پرورش مییابند. هر قطره آب، هر نبضِ دما و رطوبت، با نظارت سنسورها و سیستمهای پیشرفته هدایت میشوند تا بستری ایدهآل برای رشد این گلهای زیبا فراهم آید.
این گزارش، نگاهی عمیق به تلاشها و همت متخصصان جوان مجموعه گلخانه شیشهای آرارز دارد؛ جوانانی که با بومیسازی استانداردهای جهانی در صنعت کشاورزی، حتی در دلِ تلاطمهای اقتصادی، راه را برای شکوفایی و دستیابی به افقهای روشن صادرات هموار کردهاند:
مدیر مجموعه گلخانه شیشهای آرارز درخصوص نحوه راهاندازی این گلخانه هیدروپونیک شیشهای گفت: مجموعه ما یکی از پیشرفتهترین و بهروزترین واحدهای تولیدی گل رز شاخهبریده در سطح کشور است.
سعید دوستمحمدی در تشریح جزئیات این پروژه ابراز کرد: عملیات اجرایی این واحد گلخانهای با زیربنای پنج هزار و 760 متر مربع در زمینی به مساحت هشت هزار و 211 متر مربع، از سال 1401 با کسب مجوزهای لازم آغاز شد و پس از طی مراحل ساخت و نصب تجهیزات، در آذرماه 1403 به مرحله بهرهبرداری کامل رسید.
* فناوری روز دنیا در قلب همدان
وی با تأکید بر استفاده از فناوریهای هایتک در این سازه، اظهار کرد: تمایز اصلی این مجموعه در نوع سازه شیشهای و سیستم تغذیه بسیار دقیق آن است؛ درحالی که اکثر گلخانههای کشور از پوشش پلاستیکی استفاده میکنند، ما با بهرهگیری از سازههای وارداتی از کشور ترکیه و تجهیزات داخلی پیشرفته از کشور اسپانیا، توانستهایم شرایط محیطی بهینهای را برای پرورش گل رز شاخهبریده فراهم کنیم.
* مدیریت هوشمند منابع آب و حفظ محیط زیست
مدیر مجموعه گلخانه شیشهای آرارز بحران کمآبی در منطقه را محرک اصلی حرکت به سمت کشت گلخانهای برشمرد و افزود: نیاز حیاتی به مدیریت منابع آبی ما را بر آن داشت تا به سمت فناوری هیدروپونیک و سیستمهای مداربسته حرکت کنیم؛ درحال حاضر هیچگونه هدررفت آبی در این مجموعه نداریم و زهآب خروجی گلخانه بهطور کامل در اراضی کشاورزی مجاور استفاده میشود.
دوستمحمدی ادامه داد: همچنین درحال برنامهریزی برای نصب تجهیزات پیشرفته بازگردانی آب و کود (بومی کشور هلند) هستیم تا چرخه مصرف آب را به شکلی کاملاً پایدار درآوریم.
* اشتغالزایی و سرمایهگذاری
وی درخصوص هزینههای تمامشده این طرح عنوان کرد: برای تکمیل این پروژه مبلغ 600 میلیارد ریال (60 میلیارد تومان) سرمایهگذاری شده که از این میزان، هفت میلیارد تومان از طریق تسهیلات بانک کشاورزی تأمین شده و مابقی از محل آورده شخصی بوده است.
دوستمحمدی درباره نقش این پروژه در اشتغال منطقه گفت: در طول دوران ساخت، روزانه 30 تا 40 نیروی فنی بهصورت مستمر مشغول بهکار بودند؛ درحال حاضر نیز 20 نفر به شکل مستقیم در واحد تولیدی فعال هستند و برآورد میشود این مجموعه برای بیش از 100 نفر بهصورت غیر مستقیم، از رانندگان حملونقل تا توزیعکنندگان، اشتغال ایجاد کرده است.
* چشمانداز بازار و بازارهای هدف
مدیر مجموعه گلخانه شیشهای آرارز در ادامه به ظرفیتهای صادراتی محصول تولیدی اشاره کرد و افزود: گل رز تولیدی ما ظرفیت زیادی برای حضور در بازارهای کشورهای همسایه شمالی ازجمله آذربایجان، روسیه و ارمنستان دارد.
وی خاطرنشان کرد: اگرچه مشکلاتی مرزی و حوادث سال اخیر چالشهایی را در مسیر صادرات ایجاد کرده است، اما با کیفیت خوب گلهای تولیدشده در این سازه پیشرفته، نگاه ما به سوی بازارهای بینالمللی و ارزآوری برای کشور است.
* تولید 44 هزار بوته گل رز در مدرنترین گلخانه شیشهای کشور
مدیر مجموعه گلخانه شیشهای «آرارز» همچنین با اشاره به ساختار نیروی انسانی این مجموعه، بر اهمیت تخصصگرایی تأکید کرد و گفت: مدیریت این مجموعه بر پایه دانش و تخصص بنا شده است؛ ما از توانمندی نیروهای جوان، نخبه و فارغالتحصیلان سطوح عالی دکتری و کارشناسی ارشد رشتههای کشاورزی بهره میبریم.
وی ادامه داد: درحال حاضر 20 نیروی مستقیم در گلخانه فعالاند که از این میان، 6 نفر از بانوان متخصص منطقه در بخشهای مختلف مشغول به کار هستند.
* چالشهای بازار و هزینههای تولید
مدیر مجموعه «آرارز» در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت بازار و بازگشت سرمایه اظهار کرد: عمده مصرف گل کشور در بازار تهران متمرکز است؛ بااینحال، سال گذشته بهدلیل حوادثی که رخ داد و کاهش مراسمهای شاد، بازار با اُفتوخیزهایی همراه بود. ما تولیدکننده زیبایی و شادی هستیم و رونق کار ما مستقیماً با نشاط جامعه در ارتباط است.
وی افزود: اداره کردن چنین مجموعهای با توجه به افزایش چشمگیر قیمت نهادهها، کود و سم، بسیار دشوار شده، اما عشق به تولید و هدفگذاری دقیق، محرک ما برای ادامه مسیر در این شرایط سخت اقتصادی است.
* توصیه به علاقهمندان
این تولیدکننده خوشفکر خطاب به جوانانی که قصد ورود به عرصه تولید را دارند، گفت: هر تولیدی سختیهای خاص خود را دارد، اما گلخانه گل رز شغلی پُرچالش و استرسزا است؛ ما در این مجموعه 44 هزار بوته گل رز داریم و من بهجرأت میگویم که ما 44 هزار فرزند داریم که هرکدام نیاز به مراقبت و رسیدگی شبانهروزی دارند. ورود به این حرفه بدون عشق و علاقه قلبی، ممکن نیست و استقامت در راه هدف، تنها کلید عبور از موانع است.
* مطالبه از دولت
مدیر گلخانه شیشهای آرارز ضمن قدردانی از همراهیهای مجموعه جهاد کشاورزی، خواستار هماهنگی بیشتر میان دستگاههای خدماترسان شد و تصریح کرد: جهاد کشاورزی همواره پشتیبان ما بوده است، اما انتظار میرود این نهاد بهعنوان متولی اصلی، قدرت اجرایی و چانهزنی بیشتری در تعامل با سایر دستگاهها نظیر ادارات آب، برق و گاز داشته باشد تا موانع زیرساختی از پیش پای تولیدکنندگان برداشته شود.
وی همچنین در ادامه از همراهی استانداری همدان، معاون اقتصادی ایشان آقای، آقایان گلیپور و عسگریان تشکر کرد و گفت: همراهی خوب این عزیزان به ما کمک کرد و امور راهاندازی گلخانه تسهیل شد.
* پایتخت تاریخ و تمدن، قطب نوین صادرات گل ایران شد
دوستمحمدی با اشاره به اینکه با تلاشهای انجامشده در مجموعه «آرارز» و همکاری نهادهای متولی استان همدان گام بلندی برای تبدیل شدن به مرکز ثقل صادرات گل و گیاه کشور برداشته است، عنوان کرد: این اقدام که با فعالسازی کد گمرکی اختصاصی و دریافت نخستین مجوز سورتینگ کشور همراه بوده، نویدبخش حذف واسطهها و کاغذبازیهای سنتی در این صنعت است.
* دریافت نخستین مجوز سورتینگ و بستهبندی گل برای نخستینبار در کشور
مدیر گلخانه شیشهای آرارز با اعلام این خبر مهم، اظهار کرد: ما با نگاهی فراتر از بازارهای داخلی، برنامههای گستردهای را برای اعتلای نام گل استان همدان تدوین کردهایم. در همین راستا، برای نخستینبار در ایران موفق به دریافت مجوز رسمی سورتینگ (درجهبندی) و بستهبندی گل شدهایم؛ امتیازی که پیش از این در اختیار هیچ واحد تولیدی در کشور نبوده است.
وی با ابراز خرسندی از فعالسازی گمرک اختصاصی گل در استان، افزود: پیش از این محمولههای گل صادراتی برای طی مراحل قانونی، به تهران ارسال میشدند که این امر علاوهبر افزایش هزینهها، کیفیت محصولات حساس کشاورزی را نیز تهدید میکرد، اما اکنون با پیگیریهای مستمر و همکاری ویژه استانداری، کد گمرکی اختصاصی گل در خودِ همدان فعال شده است.
این تولیدکننده پیشرو با اشاره به تسهیل فرآیند صادرات، گفت: با دریافت این کد، اکنون امکان پلمپ محمولهها در محل تولید فراهم شده است؛ این اقدام جهادی نهتنها موجب صرفهجویی در وقت و هزینه میشود، بلکه سرعت دسترسی به بازارهای جهانی را به شکلی چشمگیر افزایش میدهد.
* جزئیات هوشمندسازی اقلیم و سیستم تغذیه در تولید گلهای رز
در ادامه مدیر داخلی مجموعه آرارز که کارشناس ارشد مهندسی کشاورزی (گرایش گیاهان زینتی) است نیز به تبیین فرآیندهای مدرن حاکم بر این مجموعه پرداخت و مکانیزمهای پیشرفته اتاق فرمان، کنترل اقلیم و تغذیه هوشمند گیاهان را تشریح کرد.
پیمان کاویانپور با اشاره به اهمیت زیرساختهای تکنولوژیک در ارتقای کیفیت محصولات ارگانیک، اظهار کرد: قلب تپنده این مجموعه، اتاق فرمان است؛ جایی که بر تمامی مؤلفههای مربوط به اقلیم و تغذیه بهصورت متمرکز و هوشمند نظارت شده و هدایت میشوند. سیستم تغذیه ما شامل تانکرهای ذخیره محلول و دستگاههای پیشرفته میکسر است که وظیفه ترکیب دقیق آب با کودهای محلول را برعهده دارند.
وی درخصوص نحوه عملکرد دستگاه تغذیه افزود: این سامانه با مکش مقادیر مشخص و تنظیمشده از تانکرهای مختلف، محلول غذایی را با کالیبراسیون دقیق ترکیب کرده و از طریق پمپهای فشار بالا به داخل سالنهای تولید ارسال میکند؛ میزان برداشت آب و مواد مغذی دقیقاً براساس نیاز فیزیولوژیک بوتهها و با توجه به تغییرات لحظهای اقلیم تنظیم میشود تا گیاه در هر مرحله از رشد، بهترین بازدهی را داشته باشد.
مدیر داخلی مجموعه آرارز در بخش دیگری از سخنان خود به تشریح سیستم مدیریت اقلیم پرداخت و گفت: بخش کنترل اقلیم شامل کلاینتها و تابلوهای فرمان مجهزی است که از طریق یک سیستم مرکزی و نرمافزار تخصصی مدیریت میشوند؛ ما با وارد کردن دادههای محیطی در این سامانه، دمای ایدهآل برای رشد گلهای رز را تضمین میکنیم.
کاویانپور در ادامه با اشاره به استانداردهای دمایی مجموعه، خاطرنشان کرد: اگرچه دمای ایدهآل متناسب با فصل تغییر میکند، اما بهطور میانگین برای دستیابی به بهترین کیفیت در گلهای رز، دمای روز روی 25 درجه سلسیوس و دمای شب روی 18 درجه سلسیوس تنظیم و تثبیت میشود تا شرایط محیطی پایداری برای بوتهها فراهم آید.
* دعوت از نسل جوان برای ورود به عرصه هوشمند کشاورزی
وی خطاب به جوانان و علاقهمندان به حوزه کشاورزی مدرن، بر ظرفیتهای زیاد این صنعت تأکید کرد و گفت: تولید گلهای رز، ترکیبی هنرمندانه از تخصص، ظرافت و مدیریت دقیق است. این حوزه بهدلیل ماهیت تخصصی خود، نیازمند مدیریتی دانشمحور است و من به همنسلان خود که جویای فعالیت در عرصههای تولیدی هستند، اکیداً پیشنهاد میکنم درصورت داشتن شرایط، به این عرصه وارد شوند.
کاویانپور در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به جایگاه استراتژیک ایران در تولیدات گلخانهای، افزود: کشور ما ظرفیت و توانمندی بسیار زیادی برای تبدیل شدن به قطب تولید گلهای رز با کیفیت جهانی را دارد؛ خوشبختانه بازار داخلی و بینالمللی نیز کشش و تقاضای بسیار خوبی برای این محصول نشان داده است. ورود جوانان متخصص به این حوزه نهتنها مسیری برای اشتغالزایی پایدار است، بلکه زمینهساز شکوفایی هرچه بیشتر صنعت گل و گیاه کشور خواهد بود.
* آرارز؛ ویترینِ هفتگانه از شکوهِ ژنتیک و جادوی فناوری
در ادامه مدیر تولید مجموعه آرارز با اشاره به اینکه مجموعه ما با بهرهگیری از فناوریهای روز جهان درحال حاضر هفت رقم تجاری و باکیفیت گل رز را در سبد تولیدات خود دارد، گفت: این ارقام شامل رزهای جومولیا، سلبریتی، آنجلینا، آوالانچ، پیر آوالانچ، بیبیلاو و همچنین یک رقم اختصاصی گوشه نارنجی است که از برترین و محبوبترین گونههای بازار بهشمار میروند.
میثم ظرافتی با اشاره به تجهیزات پیشرفته گلخانه، افزود: تمامی سیستمهای نظارتی و کنترلی ما ازجمله میکروفنهای تشخیصی و سازههای تمامشیشهای، از فناوریهای وارداتی بهره میبرند؛ همچنین سیستم سرمایشی مجموعه نیز با استفاده از فنپدهای مدرن، دمای بهینه را برای رشد گلها تضمین میکند.
مدیر تولید آرارز در بخش پایانی سخنان خود با ابراز نگرانی از وضعیت فعلی بازار پس از آغاز «جنگ رمضان»، تصریح کرد: متأسفانه از زمان شروع درگیریها، چرخه تولید و بهویژه فروش ما با اختلال جدی مواجه شده است؛ در شرایط فعلی، اولویت معیشتی مردم به سمت کالاهای اساسی تغییر کرده و تقاضا برای گل و گیاه بهشدت کاهش یافته است. بخشی از محصولات ما که مشتریان ثابت داشتند، به فروش میروند، اما حجم زیادی از گلهای تولیدی بهدلیل نبود بازار مصرف، به ضایعات تبدیل و دور ریخته میشوند.
* ضرورتِ صیانت از سرمایههای هوشمند بخش خصوصی
تحقق پروژه پیشرانی همچون آرارز، فراتر از ایجاد یک واحد تولیدی، تبلور عینیِ جسارت در سرمایهگذاری و پیوند استراتژیک میان دانش دانشگاهی و همت بخش خصوصی است.
در روزگاری که پویایی اقتصاد ملی در گرو عبور از درآمدهای نفتی و تکیه بر تولید صادراتمحور است، قد کشیدنِ سازههای بلورین این مجموعه در قلب میهن، پیامی روشن از توانمندی متخصصان داخلی به بازارهای جهانی مخابره میکند.
اما باید توجه داشت که استمرار این شکوه و تداوم تپشِ نبض تولید در چنین مقیاس مدرنی، بیشازپیش نیازمند عبور از نگاههای سنتی و جایگزینی آن با رویکردهای «تسهیلگرایانه» است.
حمایت از تولیدکننده نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی حیاتی است که باید در شریانهای اجرایی کشور جاری شود؛ کوتاه کردن مسیرهای پُرپیچوخم کاغذبازی، زدودن غبارِ موانع از پیش پای کارآفرینان و ایجاد بسترهای امن و پایدار حمایتی، کمترین حقِ فرماندهان جبهه اقتصادی است.
در پایان باید تأکید کرد که تماشای قامتِ برافراشته رزهای ایرانی در بازارهای بینالمللی، تنها زمانی میسر میماند که مجموعههایی چون آرارز بهجای صرف انرژی در راهروهای اداری، تمام توان خود را بر توسعه فناوری و ارتقای کیفیت متمرکز کنند.
امید است که با عنایت ویژه به مطالبات بهحقِ تولیدکنندگان، شاهد روییدن فرصتهایی نو در بسترِ اقتصاد دانشبنیان باشیم؛ چراکه هر مانعی که از پیش پای تولید برداشته شود، دریچهای رو به سوی فردای روشنِ ایران گشوده خواهد شد.
