ملایر در سایه طرحهای فراز و مجتمعهای گلخانهای سبز شد
سپهرغرب، گروه - طاهره ترابی مهوش :
بااینحال، حفظ این جایگاه فاخر و شکوفاسازی ظرفیتهای نهفته در سایر بخشهای زراعی، دامی و باغی، مستلزم نگاهی نوین و تحولخواه در مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان است. لزوم توجه ویژه این مدیریت به ظرفیتهای موجود، صرفاً یک توصیه اداری نیست، بلکه یک ضرورت استراتژیک برای مقابله با چالشهایی نظیر تغییرات اقلیمی، کمآبی و لزوم گذار از کشاورزی سنتی به مدرن است؛ بهطوری که مدیریت جهاد کشاورزی باید با در پیش گرفتن رویکردهای دانشبنیان، تقویت زنجیره ارزش محصولات و حمایت مستقیم از بهرهبرداران، بستری فراهم کند تا سرمایههای بومی ملایر از مرحله تولید خام به سمت صنایع تبدیلی و صادرات هدفمند حرکت کنند.
درواقع، ملایر با دارا بودن نیروی انسانی باتجربه و مواهب طبیعی سرشار، آماده جهشی بزرگ در تولیدات کشاورزی است و این مهم تنها در سایه مدیریتی هوشمند، دلسوز و آیندهنگر محقق خواهد شد تا میراث سبز این کهندیار برای نسلهای آینده محفوظ بماند. بر این اساس، بر آن شدیم تا درخصوص ظرفیتها و برنامههای این حوزه شهرستان ملایر گفتوگویی را با علیرضا زنگنه، رئیس جهاد کشاورزی ملایر ترتیب دهیم که در ادامه میخوانید:
رئیس جهاد کشاورزی شهرستان ملایر با اشاره به آخرین وضعیت و آمار و چشماندازهای توسعهای بخش کشاورزی این شهرستان در سال گذشته، این منطقه را یکی از قطبهای حیاتی و استراتژیک تولیدات کشاورزی و دامی در استان همدان و غرب کشور برشمرد و گفت: ملایر بهلحاظ سطح زیر کشت در حوزه کشاورزی، دارای ظرفیتهای بالقوه و بالفعل زیادی است.
علیرضا زنگنه با اشاره به سیمای کشاورزی این شهرستان، اظهار کرد: شهرستان ملایر با برخورداری از وسعتی بالغبر 320 هزار هکتار، نقشی کلیدی در امنیت غذایی منطقه ایفا میکند.
وی با بیان اینکه جمعیت 288 هزار نفری این شهرستان پیوندی ناگسستنی با بخش کشاورزی دارند، افزود: درحال حاضر 90 هزار هکتار از اراضی این شهرستان بهصورت سالانه زیر کشت محصولات مختلف میرود و 41 هزار هکتار نیز بهعنوان اراضی آیش مدیریت میشود تا پایداری خاک حفظ شود.
رئیس جهاد کشاورزی ملایر در ادامه به منابع طبیعی منطقه اشاره کرد و گفت: وجود 138 هزار هکتار مرتع غنی و 24 هزار هکتار اراضی باغی، ملایر را به یکی از متنوعترین شهرستانهای استان همدان ازنظر کاربری زمین تبدیل کرده است.
وی تأکید کرد: بر پایه این داشتهها، حفاظت از این عرصهها و بهرهبرداری بهینه از آنها، اولویت نخست این اداره است.
* عبور تولیدات از مرز 600 هزار تُن
زنگنه در بخش دیگری از سخنان خود به آمار خیرهکننده تولیدات اشاره کرد و افزود: با همت 37 هزار بهرهبردار پُرتلاش در سطح شهرستان، سالانه بالغبر 600 هزار تُن انواع محصولات کشاورزی تولید و روانه بازار میشود.
وی با تفکیک این آمار، عنوان کرد: این حجم عظیم تولید شامل 236 هزار تُن تولیدات زراعی، 316 هزار تُن تولیدات باغی و 47 هزار تُن تولیدات در حوزههای دام، طیور و آبزیپروری است که نشاندهنده توازن میان زیربخشهای مختلف کشاورزی در ملایر است.
رئیس جهاد کشاورزی ملایر محصولات راهبردی این شهرستان را مایه افتخار استان دانست و تصریح کرد: محصولات شاخصی همچون گندم، جو، لوبیا، انگور، گردو، بادام و آلبالوی ملایر نهتنها در سطح استان، بلکه در رتبهبندیهای کشوری نیز همواره جایگاههای برتر را به خود اختصاص دادهاند.
* انقلاب در تاکستانها؛ طرح فراز و توسعه باغات
وی با تمرکز بر محصول استراتژیک انگور در این شهرستان، خاطرنشان کرد: ملایر بهعنوان شهر جهانی انگور، دارای 12 هزار و 895 هکتار باغ انگور است.
زنگنه با تأکید بر لزوم نوسازی باغات سنتی در روستاها برای بهرهوری بیشتر، ابراز کرد: یکی از سیاستهای اصلی ما تغییر شیوه کشت از سنتی به مدرن بوده که در این راستا تاکنون 220 هکتار باغ داربستی (طرح فراز) در سطح شهرستان اجرا شده است.
مدیر ارشد حوزه کشاورزی در ملایر این اقدام را گامی بلند در جهت افزایش بهرهوری، سهولت در برداشت و ارتقای کیفیت محصول صادراتی انگور دانست و گفت: این اولویت همچنان یکی از برنامههایی است که در شهرستان دنبال خواهد شد.
* توسعه زنجیره تولید در حوزه دام و طیور
زنگنه در ادامه به تشریح وضعیت دامپروری پرداخت و افزود: درحال حاضر 225 واحد دام و طیور صنعتی در شهرستان مستقر هستند که این واحدها شامل 47 واحد فعال دام سنگین، 37 واحد فعال دام سبک، 51 واحد فعال مرغ گوشتی، 10 واحد فعال مرغ تخمگذار و همچنین واحدهای تخصصی نظیر سه واحد پرورش بوقلمون و سه واحد فعال شترمرغ است.
وی همچنین به نقش پُررنگ دامداریهای سنتی در شهرستان بهلحاظ تأمین گوشت اشاره و اظهار کرد: 399 واحد فعال دام سنتی در روستاهای ما مشغول به فعالیت هستند که نقش مهمی در معیشت روستاییان دارند.
رئیس جهاد کشاورزی ملایر با بیان اینکه در بخش زنبورداری نیز فعالیت 457 بهرهبردار و تولید 500 تُن عسل مرغوب را بهصورت سالانه داریم، افزود: در حوزه شیلات نیز 55 واحد فعال آبزیپروری در شهرستان درحال تولید هستند.
* صنایع تبدیلی و تکمیلی، کلید ثروتآفرینی
زنگنه خامفروشی را یکی از آسیبهای بخش کشاورزی دانست و بر توسعه صنایع تبدیلی تأکید کرد و گفت: دراین راستا 99 واحد صنایع تبدیلی در شهرستان وجود دارد که 88 واحد آن هماکنون فعال هستند.
وی ادامه داد: ظرفیت تولید و بستهبندی این واحدها بالغبر 150 هزار تُن در سال است که این واحدها شامل 44 واحد در حوزه ترشیجات و شوریجات، 27 واحد در حوزه تصفیه و بستهبندی کشمش و 17 واحد در سایر حوزهها هستند.
مدیر جهاد کشاورزی ملایر به ظرفیتهای صادراتی محصولات کشاورزی این شهرستان اشاره کرد و افزود: 53 واحد فرآوری کشمش در شهرستان فعال هستند که از این تعداد 28 واحد زیر نظر جهاد کشاورزی و 25 واحد زیر نظر اداره صنعت، معدن و تجارت فعالیت میکنند و نقش مستقیمی در ارزآوری برای کشور دارند.
* اشتغالزایی
وی در بخش دیگری از این گفتوگو به موضوع اشتغال خانگی حوزه کشاورزی پرداخت و خاطرنشان کرد: از سال 1397 تاکنون با اعطای تسهیلات حمایتی، 226 مورد مشاغل خانگی بهصورت مستقل و پشتیبان ایجاد و منجر به اشتغال مستقیم 250 نفر شده است.
زنگنه ادامه داد: همچنین در بخش تولیدات گلخانهای خاص، چهار واحد صنعتی تولید قارچ با ظرفیت 425 تُن و سه واحد خانگی با ظرفیت 79 تُن در شهرستان فعال هستند.
* مدیریت منابع آب و احیای میراث گذشتگان
زنگنه مدیریت آب را حیاتیترین مسئله کشاورزی ملایر براساس کمآبی حادثهشده بر کشور و استان برشمرد و اظهار کرد: برای مقابله با تنشهای آبی، اقدامات گستردهای در حوزه زیرساخت انجام شده است.
وی با بیان اینکه از مجموع 621 رشته قنات شهرستان 76 رشته اصلاح و لایروبی شده است، افزود: همچنین 10 هزار هکتار از اراضی آبی ملایر زیر پوشش سامانههای نوین آبیاری تحت فشار قرار گرفته که منجر به صرفهجویی چشمگیری در مصرف منابع زیرزمینی شده است.
* نهضت گلخانهسازی در ملایر
این مقام مسئول با تشریح وضعیت مجتمعهای گلخانهای و توسعه انسانی بهعنوان یکی از اولویتهایی که توسط وزارتخانه به استانها و به تبع آن به شهرستان ابلاغ شده، گفت: چهار مجتمع بزرگ گلخانهای در مناطق حرمآباد، کرتیلآباد، حسینآباد ناظم و گنبد با مجموع 96 قطعه طراحی شدهاند.
زنگنه افزود: درحال حاضر 51 قطعه واگذار شده و 17 واحد به مرحله فعالیت رسیدهاند؛ البته 19 واحد گلخانه سبزی و صیفی شخصی نیز در شهرستان فعال است.
رئیس جهاد کشاورزی ملایر سطح زیر کشت گلخانههای سبزی و صیفی را 13.5 هکتار با ظرفیت تولید سه هزار و 550 تُن اعلام کرد و در مورد پروژههای در دست احداث گفت: شهرک گلخانهای حرمآباد درحال بهرهبرداری است، شهرک کرتیلآباد قطعهبندی شده و شهرک گنبد در مرحله تکمیل زیرساخت است.
وی همچنین از پیشرفت پروژه 24 هکتاری دهنو آورزمان خبر داد و افزود: استعلامات و طراحی این واحد بزرگ انجام شده و در شرف صدور جواز تأسیس است.
* پروژههای پیشران و برندهای موفق
زنگنه با نام بردن از واحدهای تولیدی پیشرو در شهرستان، عنوان کرد: مجموعههایی نظیر دامداری دشت گل کردستان، شرکت پلاره، شرکت پگاه آورزمان و واحدهای صنعتی مرغداری و پرورش بوقلمون و شترمرغ، نماد موفقیت بخش خصوصی در ملایر هستند.
وی همچنین به پروژههای تحولآفرینی که در دست اجرا یا در آستانه بهرهبرداری هستند اشاره کرد و افزود: طرحهایی همچون کارخانه بستنی طعم لبن پارسیان، واحد تولید سوسیس و کالباس بهارانگوشت، دامداری عظیم 6 هزار رأسی ملارد شیر (شستا)، شرکت پرتودهی دیدار و شرکت پردیس کیان (پالایشگاه انگور) میتوانند ساختار اقتصادی منطقه را دگرگون کنند.
مدیر جهاد کشاورزی ملایر همچنین از مجتمع تمامشیشهای دشت مهر آگرین، طرحهای آبخیز تا جالیز، شبکه آبرسانی سد کلان و طرح نوین تولید ماهیان خاویاری بهعنوان پروژههای اثرگذار آینده یاد کرد و گفت: بر پایه اولویتهای 9 گانه این اداره برای توسعه پایدار گسترش همهجانبه طرح فراز در باغات برای رقابتپذیری در بازارهای جهانی، توسعه مجتمعها و شهرکهای گلخانهای به منظور مدیریت مصرف آب و افزایش تولید، تغییر الگوی کشت به سمت محصولات کمآببر، ترویج و توسعه کشتهای الگویی و دانشبنیان، نوسازی و توسعه سامانههای نوین آبیاری در تمامی اراضی مستعد، ورود به حوزه انرژیهای پاک از طریق ترویج و توسعه پنلهای خورشیدی در واحدهای تولیدی، استمرار در احیا و مرمت قنوات بهعنوان شریانهای حیاتی کشاورزی سنتی، نظارت سختگیرانه جهت حفظ و صیانت از تغییر کاربری غیر مجاز اراضی زراعی و باغی و درنهایت حمایت ویژه از سرمایهگذاران جهت توسعه واحدهای صنایع تبدیلی و تکمیلی، در دستور کار قرار دارد.
زنگنه در انتها ابراز امیدواری کرد: با تکیه بر توان داخلی و حمایتهای دولتی، ملایر در سالهای آتی بهعنوان الگو و ویترین کشاورزی مدرن در کشور شناخته شود.
معالوصف؛ با توجه به آنچه گفته شد، تمرکز بر زیرساختهای نوین آبیاری، تسهیل فرآیند ارائه تسهیلات بانکی برای کشاورزان و استفاده از توان نخبگان این حوزه، ازجمله وظایف کلیدی است که انتظار میرود همچنان در اولویت برنامههای مدیریت جهاد کشاورزی قرار گرفته و بهعنوان یک اصل در مسیر تحول حوزه کشاورزی ملایر دنبال شود تا نتایج آنها بتواند این شهرستان را به جایگاه واقعی خود در مسیر توسعه و پیشرفت پایدار حوزه کشاورزی، نزدیکتر از گذشته بکند.
