شهرستان رزن با تکیه بر ظرفیت‌های بی‌نظیر در تولید رازیانه، اکنون از طریق ثبت ملی بورس کالایی و جذب سرمایه‌گذاران بزرگی در حوزه مواد غذایی، درحال بازسازی ساختار اقتصادی خود است؛ در این راستا نماینده شهرستان رزن با محوریت دادن به تعاونی‌های بومی و بهره‌گیری از دانش فنی جهاد دانشگاهی، مسیری را گشوده است که در آن ثروت تولیدشده در خاک رزن، در همین خاک ماندگار شود.
ایران به‌دلیل تنوع اقلیمی و جغرافیایی، یکی از غنی‌ترین اکوسیستم‌ها برای رشد گیاهان دارویی و صنعتی در جهان است. این «ثروت‌های سبز» که در بسیاری از شهرستان‌ها به‌صورت پراکنده و سنتی کشت می‌شوند، در واقع ظرفیت‌های عظیمی برای تحول اقتصادی روستایی و ایجاد اشتغال پایدار هستند. گیاهان دارویی به دلیل ارزش افزوده بالا در بازارهای جهانی و تقاضای روزافزون صنایع داروسازی و آرایشی-بهداشتی، می‌توانند جایگزینی سودآور برای کشت‌های سنتی و آب‌بر باشند، اما متأسفانه در سال‌های گذشته بسیاری از شهرستان‌ها با وجود داشتن ظرفیت‌های منحصر‌به‌فرد، تنها در سطح «تولید ماده خام» باقی مانده‌اند. این یعنی کشاورز بومی، سخت‌ترین بخش مسیر (کشت و داشت) را طی می‌کند، اما سود اصلی در مرحله «فرآوری و برندسازی» توسط واسطه‌ها و دلالان ربوده می‌شود. برای تبدیل این ظرفیت به رفاه واقعی، عبور از مسیر «تولید خام» و ورود به دنیای «صنایع تبدیلی» و «بورس کالایی»، یک ضرورت ملی است.
در این میان، شهرستان رزن با ویژگی‌های اقلیمی خاص خود، به یکی از قطب‌های استراتژیک تولید گیاهان دارویی، به‌ویژه «رازیانه» تبدیل شده است. جایی که تمرکز تولید در این منطقه به قدری است که می‌توان گفت رزن، شناسنامه تولید این محصول در کشور است، اما حال پرسش این است که چگونه می‌توان این حجم از تولید را به ثروت ملی و درآمد پایدار برای کشاورزان تبدیل کرد؟
در پاسخ به این چالش، سیدابوالحسن مصطفوی‌غمام، نماینده مردم رزن با اندیشیدن رویکردی نوین در سازمان‌دهی تولیدکنندگان و جذب سرمایه‌گذار، گام‌های مهمی را در مسیر حذف دلالان و استقرار صنایع تبدیلی برداشته است؛ پس گفت‌وگویی را با وی ترتیب داده‌ایم که در ادامه می‌خوانید:
نماینده مردم شهرستان رزن در مجلس شورای اسلامی با اشاره به ابعاد تازه‌ای از برنامه‌های توسعه اقتصادی منطقه و مسیر خروج کشاورزان از چنگال واسطه‌ها، گفت: رزن قطب تولید رازیانه کشور است، پس در مسیر بهره‌گیری از این فرصت در جهت توسعه شهرستان، تغییر رویکرد از «تولید سنتی» به «صنعت پیشرفته»، ضرورت دارد.
* پایان عصر دلال‌گرایی با ثبت ملی بورس
سیدابوالحسن مصطفوی‌غمام با اشاره به یکی از دستاوردهای کلیدی طی هفته‌های اخیر، از ثبت ملی بورس محصول رازیانه برای شهرستان رزن و به‌طور ویژه روستای سلطان‌آباد خبر داد و تصریح کرد: ثبت ملی این بورس، تنها یک اقدام اداری نبود، بلکه هدف اصلی ما ایجاد شفافیت در قیمت‌گذاری و حذف دلالانی بود که سال‌ها سود اصلی را از جیب کشاورز می‌ربودند؛ با این اقدام، ما بستری را فراهم کردیم که قیمت‌ها بر اساس واقعیت‌های بازار و نه بر اساس تصمیمات دلالان، تعیین شود.
*تاسیس تعاونی رازیانه‌کاران؛ ساختاری برای قدرت گرفتن کشاورز
نماینده مردم رزن در ادامه به تشکیلاتی نوین برای سازمان‌دهی تولیدکنندگان اشاره کرد و افزود: ما با نگاهی بلندمدت، شرکت تعاونی رازیانه‌کاران را به ثبت رساندیم.
مصطفوی‌غمام ابراز کرد: شرکت با مشخص شدن اعضا و هیئت مدیره، اکنون به عنوان یک نهاد قانونی، صدای کشاورزان در برابر متقاضیان است؛ بنابراین در این مسیر، جلسات متعددی با وزیر تعاون برگزار کردیم و با حمایت‌های مستقیم ایشان و نظارت دستیارشان، درحال پیاده‌سازی مدل‌های نوین جذب سرمایه‌گذار هستیم تا کشاورز بومی، خود صاحب سرمایه و مدیر تولید باشد.
* جنگ با خام‌فروشی و استقرار صنایع تبدیلی
وی در بخش دیگری از این گفت‌وگو، یکی از دغدغه‌های اصلی خود را «صادرات خام» عنوان کرد و با انتقاد شدید از این روند، گفت: ما به‌شدت با صادرات فله‌ای و خام مخالف بودیم؛ چراکه در این مدل، ماده اولیه با کمترین قیمت از کشاورز خریداری شده و با بیشترین قیمت به کشورهای خارجی صادر می‌شد، درحالی که هیچ ارزش افزوده‌ای در داخل منطقه‌ ایجاد نمی‌شد.
نماینده مردم رزن در مجلس شورای اسلامی خاطرنشان کرد: هدف ما این است که صنایع تبدیلی در خود شهرستان رزن مستقر شوند. ما شرکت‌های مواد غذایی بزرگی را جذب کرده‌ایم تا به جای خرید خام، در اینجا واحد صنعتی ایجاد کنند.
وی ادامه داد: با این استراتژی، 95 درصد تولیدات این محصول که در منطقه ما متمرکز است، تبدیل به محصولات باارزش می‌شود و درآمد کشاورزان چندین برابر خواهد شد.
* پیوستگی علم و صنعت با محوریت جهاد دانشگاهی
مصطفوی‌غمام در ادامه به نقش دانش و فناوری در توسعه این صنعت اشاره کرد و افزود: ما به دنبال تولید صرف نیستیم، بلکه به دنبال تولید هوشمند هستیم.
وی تصریح کرد: در همین راستا جهاد دانشگاهی استان با برگزاری جلسات منظم هر دو هفته یک‌بار، وارد میدان شده است؛ بنابراین با توجه به اینکه 17 نوع کاربرد صنعتی و روش‌های مختلف فرآوری برای رازیانه وجود دارد، جهاد دانشگاهی درحال تدوین برنامه‌های آموزشی و فنی است تا مردم منطقه بتوانند این دانش را بیاموزند.
این نماینده مردم تشریح کرد: اولویت ما این است که صنایع تبدیلی بر اساس استانداردهای علمی مستقر شوند تا رزن نه تنها تولیدکننده، بلکه قطب فرآوری و صادرات محصولات باارزش رازیانه در سطح بین‌المللی باشد.
مع‌الوصف؛ مسیر تبدیل رزن از یک «منطقه تولیدکننده ماده خام» به یک «قطب صنعتی و فرآوری»، اکنون پیشران‌های لازم خود را یافته است که در این مسیر، ثبت ملی بورس و تشکیل تعاونی‌ها، تنها گام‌های نخستین در یک مسیر طولانی اما امیدوارکننده است. امروز کشاورزان رزن بیش از هر زمان دیگری به این باور رسیده‌اند که ثروت منطقه نه در دست دلالان، بلکه در تالارهای بورس و سالن‌های صنایع تبدیلی نهفته است.
بااین‌حال، این امیدواری تنها زمانی به رفاه تبدیل می‌شود که تعهدات وزارتخانه‌ها و سازمان‌های مربوطه، از فضای جلسات و وعده‌ها به فضای عملیات و زیرساخت منتقل شود. اکنون نوبت آن است که تمامی دستگاه‌های اجرایی با نگاهی جامع، مسیر جذب سرمایه‌گذار و استقرار واحدهای تبدیلی را تسهیل کنند. رزن با داشتن 95 درصد تولید ملی رازیانه، دیگر جایی برای توقف ندارد؛ یا باید به سوی صنعتی شدن حرکت کند، یا شاهد تکرار تاریخ تلخ خام‌فروشی باشد. چشم‌ها اکنون به سرعتِ اجرایی شدن این برنامه‌ها است تا «ثروت سبز» رزن، واقعاً به نفع مردم این دیار به جریان بیفتد.

طاهره ترابی مهوش