تولید رباتهای بازرسی در اراک؛ صرفهجویی میلیاردی با فناوری بومی
شرکت دانشبنیان آریا فناوران آرسا با طراحی و تولید رباتهای بازرسی خطوط لوله و شبکههای زیرزمینی، علاوه بر تأمین نیاز صنایع کشور در 17 استان، توانسته گامی مؤثر در جلوگیری از خروج ارز و کاهش وابستگی به تجهیزات خارجی بردارد. محصولی که نمونه خارجی آن تا 30 میلیارد تومان قیمت دارد، با تکیه بر دانش متخصصان ایرانی و با هزینهای در حدود پنج میلیارد تومان در داخل کشور تولید میشود.
در سالهای اخیر، شرکتهای دانشبنیان ایرانی ثابت کردهاند که میتوانند در پیچیدهترین حوزههای صنعتی و فناورانه، جایگزینی مناسب برای محصولات خارجی باشند. اگرچه بسیاری از این شرکتها با محدودیتهای اقتصادی، تحریمها و مشکلات ناشی از دیوانسالاری اداری مواجه هستند، اما همچنان با اتکا به دانش فنی متخصصان داخلی مسیر توسعه فناوری را ادامه میدهند. یکی از این مجموعههای موفق، شرکت دانشبنیان آریا فناوران آرسا در اراک است که توانسته در حوزهای کاملاً تخصصی و کمتر شناختهشده، به یکی از تأمینکنندگان نیاز صنایع کشور تبدیل شود.
براین اساس با توجه به اهمیت موضوع برآن شدیم تا گفتوگویی با مدیرعامل شرکت دانشبنیان آریا فناوران آرسا ترتیب دهیم که در ادامه میخوانید:
محمدرضا اسدی با معرفی فعالیتهای این مجموعه اظهار کرد: این شرکت از سال 1396 فعالیت خود را در حوزه تجهیزات بازرسی بصری، رباتهای صنعتی و دستگاههای مکاترونیکی آغاز کرده و هماکنون بهعنوان یک شرکت دانشبنیان مشغول فعالیت است.
وی افزود: این شرکت در پارک علم و فناوری و شهرک صنعتی حاجیآباد مستقر است و مهمترین محصول دانشبنیان آن، رباتهای تخصصی بازرسی خطوط لوله و شبکههای زیرزمینی است که در صنایع مختلف کشور مورد استفاده قرار میگیرد.
مدیرعامل شرکت آریا فناوران آرسا با اشاره به کاربرد این تجهیزات گفت: این رباتها وظیفه تصویربرداری، نقشهبرداری و ثبت اطلاعات مورد نیاز خطوط و شبکههای زیرزمینی را بر عهده دارند و در نهایت گزارشهای استاندارد و تخصصی مورد نیاز کارفرمایان را تهیه میکنند.
اسدی درباره شکلگیری ایده تولید این محصول اظهار کرد: نخستین نمونههای این تجهیزات بین سالهای 1385 تا 1388 وارد کشور شدند، اما تحریمها و نبود خدمات پشتیبانی، صنایع داخلی را با چالشهای بسیاری مواجه کرد. همین خلأ باعث شد تا ما بهعنوان یک تیم تخصصی، برای طراحی و تولید نمونه ایرانی این محصول وارد عرصه شویم.
وی ادامه داد: مسیر تولید این تجهیزات کاملاً مبتنی بر تحقیق و توسعه، آزمون و خطا و طراحی داخلی بوده است. محصول نهایی، حاصل سالها تجربه و تلاش متخصصان ایرانی است و صرفاً بر پایه مهندسی معکوس نمونههای خارجی شکل نگرفته است.
مدیرعامل شرکت آریا فناوران آرسا با تأکید بر نقش حیاتی این تولید در کاهش وابستگی کشور، گفت: قیمت نمونه خارجی این دستگاهها بین 25 تا 30 میلیارد تومان است، در حالی که نمونه تولید داخل با هزینهای در حدود 5 میلیارد تومان تولید میشود. بنابراین، علاوه بر جلوگیری از خروج ارز، هزینههای صنایع مختلف کشور نیز به میزان قابلتوجهی کاهش یافته است.
وی افزود: البته بحث صرفهجویی ارزی تنها جنبه ماجرا نیست؛ تجهیزات خارجی بهدلیل تحریمها از خدمات پشتیبانی و تعمیرات مناسب برخوردار نیستند که این امر مشکلات گستردهای را برای صنایع ایجاد کرده است. در مقابل، تولید داخل این امکان را فراهم کرده تا خدمات پس از فروش، تعمیرات و ارتقای تجهیزات بهصورت مستمر در اختیار مشتریان قرار گیرد.
اسدی با اشاره به گستره فعالیتهای این شرکت دانشبنیان تصریح کرد: تاکنون موفق شدهایم در 17 استان کشور، خدمات تخصصی مرتبط با این تجهیزات را ارائه دهیم و پاسخگوی نیازهای صنایع مختلف باشیم.
وی ادامه داد: تمرکز اصلی فعالیتهای شرکت در حال حاضر بر ارائه خدمات تخصصی در حوزه بازرسی خطوط لوله و شبکههای زیرزمینی است و سالانه بهطور متوسط حدود 10 دستگاه از این تجهیزات تولید میشود.
مدیرعامل شرکت آریا فناوران آرسا با اشاره به چالشهای اقتصادی موجود اظهار کرد: متأسفانه بیشترین آسیب به شرکتهای بخش خصوصی و دانشبنیان، از سوی تأخیر در پرداخت مطالبات و صورتوضعیتها وارد میشود. اگر دستگاههای دولتی پرداختها را بهموقع انجام دهند، بخش مهمی از مشکلات شرکتهای فناور برطرف خواهد شد.
اسدی درباره وضعیت تأمین مواد اولیه گفت: خوشبختانه بخش وسیعی از قطعات و تجهیزات مورد نیاز تاکنون بومیسازی شده است و مشکل خاصی در تأمین مواد اولیه وجود ندارد؛ سیاست ما نیز همواره حرکت به سوی داخلیسازی حداکثری تجهیزات است.
وی با اشاره به ظرفیت اشتغالزایی این مجموعه افزود: در حال حاضر 12 نفر بهصورت مستقیم در این شرکت مشغول به فعالیت هستند و امیدواریم با توسعه فعالیتها، فرصتهای شغلی بیشتری برای نیروهای متخصص ایجاد کنیم.
وی یکی از مهمترین برنامههای آینده شرکت را توسعه بازارهای صادراتی عنوان کرد و گفت: صادرات خدمات و تجهیزات تخصصی به کشورهای همسایه و حوزه خلیجفارس در دستور کار ما قرار دارد و در این زمینه، مذاکراتی نیز با چند کشور انجام شده است.
مدیرعامل شرکت آریا فناوران آرسا افزود: در صورت بهبود شرایط اقتصادی و تسهیل تعاملات بینالمللی، ظرفیت بسیار مطلوبی برای حضور محصولات دانشبنیان ایرانی در بازارهای منطقه وجود دارد.
اسدی درباره وضعیت بازار این محصول در داخل کشور اظهار کرد: رباتهای بازرسی خطوط لوله، محصولاتی کاملاً تخصصی و منحصربهفرد هستند و تولیدکنندگان محدودی در کشور دارند. از سوی دیگر، تقاضای صنایع بیش از ظرفیت فعلی تولید است؛ ازاینرو، بازار همواره کشش مناسبی برای جذب این محصولات دارد.
وی با بیان اینکه تاکنون تمرکز ویژهای بر بازاریابی نداشتهاند، گفت: به دلیل نیاز بالای صنایع، بخش عمده توان مجموعه ما صرف توسعه فناوری و ارائه خدمات تخصصی شده است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت بازنگری در شیوه حمایت از شرکتهای دانشبنیان تأکید کرد و گفت: برخلاف تصور عمومی که پرداخت تسهیلات را مهمترین حمایت از شرکتهای دانشبنیان میداند، ما معتقدیم که تسریع در پرداخت مطالبات و ایجاد فضای اقتصادیِ قابلپیشبینی، مؤثرترین نوع حمایت است.
مدیرعامل شرکت آریا فناوران آرسا خاطرنشان کرد: شرکتهای فناور و نوآور کشور توانایی بسیار بالایی در تولید فناوریهای مورد نیاز صنایع مختلف دارند و اگر روندهای اداری و مالی پروژهها تسهیل شود، بسیاری از آنها بدون نیاز به دریافت تسهیلات گسترده نیز میتوانند مسیر توسعه خود را ادامه دهند.
اسدی تأکید کرد: اعتماد به توان متخصصان داخلی و حمایت واقعی از شرکتهای دانشبنیان میتواند نقش مهمی در توسعه فناوری، افزایش اشتغال و کاهش وابستگی کشور به محصولات خارجی داشته باشد.
معالوصف داستان موفقیت شرکت دانشبنیان آریا فناوران آرسا نشان میدهد که فناوریهای پیچیده صنعتی را میتوان با تکیه بر دانش و تخصص ایرانی تولید کرد. امروز رباتهای بازرسی ساخت اراک نهتنها نیاز بخش مهمی از صنایع کشور را تأمین میکنند، بلکه نمونهای موفق از خودباوری فناورانه و صرفهجویی ارزی بهشمار میروند.
با این حال، فعالان این حوزه بیش از هر چیز خواستار حمایتهای عملی و ایجاد ثبات در فضای کسبوکار هستند؛ حمایتی که میتواند مسیر توسعه شرکتهای دانشبنیان و حضور آنها در بازارهای بینالمللی را هموارتر کند.
