مدیر بنیاد مسکن شهرستان رزن با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه مسکن روستایی و شهری، گفت: بیش از 20 هزار واحد مسکونی روستایی طی سال‌های گذشته تاکنون با حمایت و تسهیلات بنیاد مسکن در شهرستان رزن تولید شده است، اما رشد منفی جمعیت در 68 درصد روستاهای شهرستان، یکی از موانع جدی در مسیر الحاق اراضی و تولید مسکن روستایی به‌شمار می‌رود.
مسکن روستایی یکی از مهم‌ترین حوزه‌های فعالیت بنیاد مسکن انقلاب اسلامی به‌شمار می‌رود؛ حوزه‌ای که علاوه‌بر تأمین سرپناه برای روستاییان، نقش مهمی در تثبیت جمعیت، جلوگیری از مهاجرت روستاییان به شهرها، تقویت مهاجرت معکوس و ایجاد زمینه برای توسعه اقتصادی روستاها دارد.
در شهرستان رزن نیز طی سال‌های گذشته اقدامات مختلفی در زمینه ساخت مسکن روستایی، اجرای طرح‌های بهسازی، آسفالت معابر روستایی و همچنین اجرای طرح نهضت ملی مسکن انجام شده است؛ بااین‌حال، به گفته مدیر بنیاد مسکن شهرستان رزن کاهش جمعیت در بخش قابل توجهی از روستاهای شهرستان، اکنون به یکی از چالش‌های اصلی در مسیر توسعه مسکن تبدیل شده است.
مدیر بنیاد مسکن شهرستان رزن در این ارتباط با اشاره به فعالیت‌های این بنیاد در حوزه مسکن روستایی، اظهار کرد: بنیاد مسکن در شهرستان‌های رزن و درگزین فعالیت‌های مربوط به حوزه مسکن روستایی را دنبال می‌کند و در سال‌های گذشته اقدامات گسترده‌ای برای تولید و نوسازی واحدهای مسکونی روستایی انجام شده است.
مصطفی مددی افزود: در بحث تولید مسکن، مجموعه بنیاد مسکن تلاش کرده است متناسب با نیازهای موجود، گروه‌های مختلف متقاضیان را زیر پوشش قرار دهد؛ چه واحدهای مسکونی که نیازمند ساخت یا تکمیل بوده‌اند و چه خانواده‌هایی که به‌تازگی تشکیل زندگی داده‌اند، در فرآیند ارائه تسهیلات و حمایت‌های مربوط به ساخت مسکن قرار گرفته‌اند.
مدیر بنیاد مسکن شهرستان رزن ادامه داد: در این زمینه افرادی که ازدواج کرده‌اند، خانواده‌هایی که نیازمند مسکن بوده‌اند و همچنین افرادی که در قالب مهاجرت معکوس از شهرها به روستاها بازگشته‌اند، از ظرفیت‌های ایجادشده برای ساخت مسکن استفاده کرده‌اند.
مددی با بیان اینکه تولید مسکن روستایی در شهرستان رزن طی سنوات گذشته روند قابل توجهی داشته است، گفت: در سال‌های گذشته بیش از 20 هزار واحد مسکونی روستایی در شهرستان رزن با کمک بنیاد مسکن تولید شده است.
وی این میزان ساخت‌وساز را نشان‌دهنده ظرفیت بالای شهرستان در حوزه مسکن روستایی دانست و افزود: این واحدها با استفاده از حمایت‌ها، تسهیلات و ظرفیت‌هایی که در اختیار متقاضیان قرار گرفته، احداث شده‌اند و بخش قابل توجهی از نیاز مسکن روستاهای شهرستان را پوشش داده‌اند.
مدیر بنیاد مسکن شهرستان رزن تصریح کرد: در بحث تولید مسکن روستایی، شهرستان رزن و درگزین جایگاه قابل توجهی دارند و بنیاد مسکن تلاش کرده است با ارائه تسهیلات و همراهی با متقاضیان، روند ساخت واحدهای مسکونی را تسهیل کند.
وی با اشاره به اینکه ساخت مسکن تنها محدود به افراد دارای واحدهای فرسوده نیست، عنوان کرد: خانواده‌هایی که به‌تازگی تشکیل شده‌اند، افرادی که قصد ساخت مسکن دارند و همچنین کسانی که به‌دلیل مهاجرت معکوس قصد بازگشت به روستاها و ایجاد زندگی جدید در این مناطق را دارند، می‌توانند از این ظرفیت استفاده کنند.
مددی در ادامه به موضوع مهاجرت معکوس اشاره کرد و گفت: در سال‌های اخیر افرادی از شهرهای بزرگ، به‌ویژه در شرایط خاصی مانند جنگ، به سمت روستاها آمده‌اند و متقاضی ساخت مسکن در روستاها بوده‌اند.
وی ادامه داد: این موضوع نشان می‌دهد که روستاها همچنان ظرفیت جذب جمعیت را دارند و اگر امکان ساخت مسکن برای متقاضیان فراهم شود، می‌توان زمینه ماندگاری جمعیت و حتی افزایش جمعیت برخی روستاها را فراهم کرد.
* نهضت ملی مسکن در رزن و درگزین روی ریل اجرا
مدیر بنیاد مسکن شهرستان رزن در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اجرای طرح نهضت ملی مسکن در شهرستان، گفت: در حوزه نهضت ملی مسکن نیز در شهرستان‌های رزن و درگزین، دو سایت درحال پیگیری است.
مددی توضیح داد: نهضت ملی مسکن در شهرستان رزن و درگزین به‌صورت گروه‌ساخت دنبال می‌شود؛ به این معنا که مجموعه دولت، وزارت راه و شهرسازی و دستگاه‌های مربوطه، زمین را در اختیار متقاضیان قرار می‌دهند و تسهیلات نیز برای ساخت واحدها در اختیار آنان قرار می‌گیرد.
وی افزود: در این طرح، متقاضی باید آورده اولیه خود را تأمین کند و در کنار آن، تسهیلاتی که از سوی دولت در اختیار وی قرار می‌گیرد، برای ساخت واحد مسکونی استفاده می‌شود.
مدیر بنیاد مسکن شهرستان رزن با اشاره به یکی از سایت‌های نهضت ملی مسکن در شهر رزن، گفت: در شهر رزن دو سایت در قالب طرح نهضت ملی مسکن داشتیم که یکی از آن‌ها چهار واحدی بود و خوشبختانه اکنون اجرای پروژه در این سایت پیشرفت قابل توجهی داشته و پیشرفت آن به بیش از 80 درصد رسیده است.
وی ادامه داد: در این سایت 52 نفر متقاضی داریم و تلاش می‌کنیم فرآیند واگذاری زمین و اجرای طرح برای متقاضیان با سرعت بیشتری دنبال شود.
* واگذاری زمین به متقاضیان نهضت ملی مسکن در قروه
مددی همچنین به وضعیت اجرای طرح نهضت ملی مسکن در شهر قروه اشاره کرد و گفت: در شهر قروه نیز یک سایت نهضت ملی مسکن داریم که با عنوان شهرک شهید جمهور شناخته می‌شود.
وی افزود: تمام متقاضیانی که در شهر قروه در طرح نهضت ملی مسکن ثبت‌نام و آورده اولیه خود را تکمیل کرده بودند، زمین دریافت کرده‌اند.
مدیر بنیاد مسکن شهرستان رزن بیان کرد: درحال حاضر متقاضیان این سایت در مرحله کسب پروانه و آغاز یا ادامه فرآیند ساخت‌وساز هستند و بنیاد مسکن نیز پیگیری‌های لازم را برای پیشبرد این طرح، انجام می‌دهد.
وی با اشاره به ظرفیت بالای شهرک شهید جمهور، گفت: زمینی که در این محدوده در اختیار داریم، ظرفیت ساخت برای بیش از 500 نفر را دارد و می‌تواند بخشی از نیاز متقاضیان مسکن در شهر قروه را پاسخ دهد.
مددی تأکید کرد: سیاست بنیاد مسکن این است که با استفاده از ظرفیت زمین‌های موجود و فراهم کردن تسهیلات لازم، زمینه ساخت واحدهای مسکونی برای متقاضیان واجد شرایط فراهم شود.
* بهسازی روستاهای رزن؛ از روستاهای بزرگ تا کم‌جمعیت
مدیر بنیاد مسکن شهرستان رزن در ادامه به اقدامات انجام‌شده در حوزه بهسازی روستاها اشاره کرد و گفت: در حوزه بهسازی نیز اقدامات گسترده‌ای در شهرستان رزن و درگزین انجام شده است.
وی افزود: حتی در برخی روستاهای کمتر از 20 خانوار نیز عملیات بهسازی و آسفالت اجرا شده است؛ در الی که معمولاً تکلیف و شاخص‌های موجود، بیشتر روستاهای بالای 20 خانوار را در بر می‌گیرد.
مددی ادامه داد: در شهرستان رزن تقریباً تمامی روستاها حداقل یک‌بار عملیات بهسازی و آسفالت را تجربه کرده‌اند و شاخص بهسازی در روستاهای بالای 15 خانوار به 100 درصد رسیده است.
وی این میزان اجرای طرح‌های بهسازی را یکی از نقاط قوت شهرستان دانست و گفت: این شاخص در سطح کشور نیز قابل توجه و کم‌نظیر است و نشان می‌دهد که در زمینه بهسازی و آسفالت معابر روستایی، اقدامات گسترده‌ای در شهرستان انجام شده است.
مدیر بنیاد مسکن شهرستان رزن اظهار کرد: ما اجرای طرح‌های بهسازی را صرفاً به روستاهای بالای 20 خانوار محدود نکرده‌ایم و در روستاهای هشت، 10 یا 12 خانواری و حتی روستاهای کمتر از 20 خانوار نیز درصورت وجود شرایط، عملیات بهسازی انجام شده است.
وی با اشاره به وضعیت شهرستان درگزین، گفت: در شهرستان درگزین شاخص بهسازی بالای 80 درصد است و تمامی روستاهای بالای 20 خانوار عملاً حداقل یک‌بار عملیات آسفالت و بهسازی را تجربه کرده‌اند.
* رشد منفی جمعیت، سد راه ساخت مسکن روستایی
مددی در بخش دیگری از سخنان خود به یکی از چالش‌های مهم بنیاد مسکن در حوزه توسعه مسکن روستایی اشاره کرد و افزود: یکی از مشکلاتی که امروز در زمینه الحاق زمین و تولید مسکن روستایی با آن مواجه هستیم، موضوع رشد منفی جمعیت روستاها است.
وی توضیح داد: زمانی که فردی برای الحاق زمین به محدوده روستا یا تغییر وضعیت زمین و استفاده از ظرفیت‌های مربوط به توسعه محدوده اقدام می‌کند، پرونده باید در فرآیندی مشترک میان دستگاه‌های مختلف بررسی شود.
مدیر بنیاد مسکن شهرستان رزن ادامه داد: با توجه به اینکه بخشی از این فرآیند خارج از محدوده روستا و در حوزه وظایف جهاد کشاورزی قرار می‌گیرد، پس از تکمیل پرونده، موضوع برای بررسی به جهاد کشاورزی استان ارسال می‌شود.
وی افزود: یکی از شروطی که در بحث الحاق به محدوده روستا مطرح است، وضعیت رشد جمعیت است و در مواردی اعلام می‌شود که اگر رشد جمعیت یک روستا منفی باشد، امکان الحاق زمین به محدوده وجود ندارد.
مددی با اشاره به پایش انجام‌شده در شهرستان رزن، گفت: شهرستان رزن 84 روستا دارد و بررسی‌های انجام‌شده نشان می‌دهد که در یک بازه زمانی 9 ساله، رشد جمعیت در 68 درصد روستاهای شهرستان، منفی بوده است.
وی تصریح کرد: در طول سال‌های گذشته، بسیاری از روستاهای شهرستان نه‌تنها رشد جمعیتی نداشته‌اند، بلکه با کاهش جمعیت مواجه بوده‌اند.
* تقاضای مسکن هست، اما امکان توسعه محدود است
مدیر بنیاد مسکن شهرستان رزن یکی از پیامدهای این وضعیت را دشوار شدن فرآیند تولید مسکن در روستاها دانست و گفت: درحال حاضر متقاضیانی برای ساخت مسکن به بنیاد مسکن مراجعه می‌کنند، اما در برخی موارد به‌دلیل همین شرط مربوط به نرخ رشد جمعیت، امکان پاسخگویی به درخواست آن‌ها و الحاق زمین، با مشکل مواجه می‌شود.
مددی افزود: در میان متقاضیان، خانواده‌هایی وجود دارند که پیش از این به‌صورت مشترک زندگی می‌کردند، اما اکنون با تشکیل خانوار جدید، نیازمند واحد مسکونی مستقل هستند.
وی ادامه داد: همچنین افرادی که به‌تازگی ازدواج کرده‌اند، متقاضی ساخت مسکن هستند و از سوی دیگر افرادی نیز وجود دارند که مهاجرت معکوس داشته‌اند و قصد دارند از شهر به روستا بازگردند و در این مناطق سکونت کنند.
وی با اشاره به شرایط خاص ماه‌های گذشته، اظهار کرد: به‌ویژه به‌دلیل شرایط جنگی، افرادی از تهران به سمت روستاها آمده‌اند و تمایل دارند در روستا مسکن احداث کنند و حتی فعالیت تولیدی خود را نیز در این مناطق دنبال کنند.
مدیر بنیاد مسکن شهرستان رزن تأکید کرد: بنابراین از یک‌سو متقاضی واقعی برای ساخت مسکن در برخی روستاها وجود دارد و از سوی دیگر، به‌دلیل پایین بودن یا منفی بودن نرخ رشد جمعیت، محدودیت‌هایی برای الحاق زمین ایجاد می‌شود.
وی افزود: این مسئله در عمل باعث شده است که تولید مسکن در بخش قابل توجهی از روستاهای شهرستان، دشوار شود.
مددی با بیان اینکه مسئله جمعیت روستاها باید با نگاه دقیق‌تری بررسی شود، گفت: نمی‌توان صرفاً براساس آمار رشد جمعیت گذشته درباره آینده یک روستا تصمیم‌گیری کرد؛ چراکه شرایط اجتماعی و اقتصادی تغییر کرده و عواملی مانند مهاجرت معکوس، تشکیل خانوارهای جدید و بازگشت افراد از شهرها، می‌تواند بر تقاضای مسکن روستایی تأثیرگذار باشد.
وی ادامه داد: وقتی خانواده‌ای در یک روستا تشکیل می‌شود یا فردی که سال‌ها در شهر زندگی کرده تصمیم می‌گیرد به روستای خود بازگردد، طبیعی است که به مسکن نیاز دارد. اگر امکان ساخت مسکن برای این افراد فراهم نشود، ممکن است همین مسئله به مانعی برای تثبیت جمعیت در روستا تبدیل شود.
مدیر بنیاد مسکن شهرستان رزن تصریح کرد: بنابراین موضوع تولید مسکن می‌تواند خود یکی از ابزارهای حفظ جمعیت و جلوگیری از مهاجرت باشد.

طاهره ترابی مهوش