سپهرغرب، گروه سلامت: با توجه به هزینه‌های بالای خدمات درمان ناباروری، مهم‌ترین نیاز زوجین نابارور پوشش بیمه‌ای کامل این خدمات است که لازم بوده اعتبار آن از سوی مجلس در لایحه بودجه درنظر گرفته شود.

این‌روزها مسئله ناباروری و درمان آن یکی از موضوعات مهم عرصه پزشکی و همچنین خانواده محسوب می‌شود. موضوعی که به گفته کارشناسان قریب به 20 درصد زوجین کشور با آن مواجه‌اند، اما خوشبختانه ارتقای دانش پزشکی در این حوزه منجر به حل مشکل بسیاری از آن‌ها شده است.

جلیل حسینی، رئیس مرکز تحقیقات ناباروری اعلام کرد: در ایران حدود سه میلیون زوج نابارور داریم که بیش از میانگین جهانی است؛ به نظر می‌رسد ناباروری زوج در آقایان (60 درصد) و در خانم‌ها (40 درصد) است و البته در هر دو جنس علل مختلفی دارد.

اما در کنار پیشرفت راه‌های درمان ناباروری در کشور، در بسیاری از موارد هزینه‌های درمانی بالا خانواده‌ها را با مشکل مواجه کرده است.

      هزینه‌ عمل‌های کمک‌باروری چقدر است!

عمل‌های کمک‌باروری پیشرفته نظیر IVF و ICSI ازجمله کاربردی‌ترین و مهم‌ترین روش‌های درمانی برای زوج‌های نابارور محسوب می‌شوند. به‌طور میانگین هزینه یک سیکل درمانی ICSI کمک‌باروری با تعرفه دولتی حدود هفت میلیون و با تعرفه آزاد حدود 18 میلیون است؛ به‌علاوه به‌طور متوسط هر زوج برای حصول نتیجه باید دو الی سه سیکل را با هزینه‌های مذکور طی کنند.

براساس دستورالعمل برنامه حمایت ملی زوج ناباروری، بخشی از این هزینه به‌صورت یارانه وزارت بهداشت به ناباروران پرداخت می‌شود و تا سیکل دوم مراحل درمان، دوونیم میلیون از هزینه درمانی از سوی وزارت بهداشت پرداخت می‌شود. به عبارتی هر زوج نابارور در هر سیکل درمانی خود با تعرفه دولتی پنج‌ونیم میلیون و با تعرفه آزاد 15.5 میلیون تومان پرداخت می‌کنند.

درنتیجه اگر هر زوج برای درمان مشکل خود از این طریق نیاز به سپری کردن سه سیکل ICSI داشته باشند، هزینه آن‌ها با تعرفه دولتی و در مراکز درمانی دولت حدود 17 میلیون و در مراکز خصوصی حدود 47 میلیون تومان خواهد بود. به‌علاوه از مجموع 75 مرکز ارائه‌دهنده خدمات درمان ناباروری در کشور، 32 مرکز دولتی و مابقی خصوصی هستند؛ درنتیجه طبیعی است که امکان دسترسی تمامی افراد به مراکز دولتی وجود نداشته و هزینه درمان در مراکز خصوصی نیز سنگین است.

درحال حاضر مهم‌ترین نیاز زوجین نابارور و خواسته اغلب پزشکان این حوزه، پوشش بیمه‌ای کامل خدمات درمان ناباروری است.

به گفته بسیاری از پزشکان تأمین هزینه‌های درمانی در این زمینه برای شمار زیادی از زوجین دشوار است و گاه آن‌ها را مجبور به عدم ادامه روند درمان می‌کند. درصورتی ‌که خدمات درمانی این حوزه زیر پوشش بیمه قرار گیرد، با کاهش بخش زیادی از هزینه‌های خانواده‌های نابارور، بار سنگینی از دوش این افراد برداشته شده و نور امید به خانواده‌ها بازمی‌گردد.

هرچند که پیش‌تر محمدنعیم امینی‌فرد، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس گفته بود که 85 درصد هزینه‌های ناباروری در بیمارستان‌های دولتی توسط دولت پرداخت می‌شود، اما بررسی‌ها و رقم یارانه پرداختی وزارت بهداشت به این بیماران نشان می‌دهد که تنها حدود 30 درصد این هزینه توسط دولت تأمین می‌شود.

همین موضوع نیز منجر به درخواست بسیاری از فعالان این حوزه برای پوشش بیمه‌ای کامل درمان ناباروری شده است.

      بزرگنمایی‌ها در اعتبار بیمه ناباروری برای عدم حل مشکل

با وجود اعلام مدیرعامل سازمان بیمه سلامت کشور در دی‌ماه سال جاری مبنی بر اینکه برای پوشش بیمه‌ای خدمات ناباروری پنج هزار میلیارد اعتبار لازم است، آمارها نقض این گفته‌ را نشان می‌دهد.

براساس گزارش وزارت بهداشت سال 97 در 75 مرکز درمان ناباروری سطح کشور 33 هزار سیکل درمانی انجام شده است و با محاسبه متوسط هزینه‌های درمان، پوشش بیمه‌ای خدمات ناباروری برای سال 99 به حدود 190 میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد.

این درحالی بوده که تأمین اعتبار مذکور از محل بودجه اختصاص‌یافته به «برنامه کمک به اجرای سیاست‌های جمعیتی کشور» در لایحه بودجه سال 99 قابل تأمین است. براساس لایحه بودجه سال آینده مبلغ دو هزار و 180 میلیارد ریال به اجرای سیاست‌های جمعیتی و دو هزار و 180 میلیارد نیز به «برنامه ارتقای شاخص‌های سلامت خانواده» اختصاص یافته است؛ درنتیجه تأمین اعتبار لازم برای صندوق‌های پوشش بیمه ناباروری از این محل ممکن خواهد بود.

پیش‌تر نیز علی صادقی‌تبار، مدیر مرکز فوق تخصصی درمان ناباروری ابن سینا با تأکید بر لزوم زیر پوشش بیمه قرار گرفتن خدمات درمان ناباروری، گفت: کاربردی‌ترین اقدام وزارت بهداشت می‌تواند زیر پوشش بیمه قرار دادن خدمات ناباروری باشد تا مشکلات زیادی از مسیر زوج‌های نابارور برداشته شود.

وی تأکید کرد: به‌تازگی مجلس شورای اسلامی بودجه‌ای را مختص درمان ناباروری در اختیار وزارت بهداشت قرار داده است. تقاضای جدی ما از وزارت بهداشت و نمایندگان مجلس این است که قسمتی از این بودجه در اختیار بخش خصوصی نیز قرار گیرد. درصورتی‌ که این بودجه در اختیار مراکز درمان ناباروری بخش خصوصی باشد، مشکلات بسیاری از بیماران در این زمینه رفع خواهد شد.

      تخصیص بودجه به اسم زوجین نابارور اما به کام دیگران

هرچند که هرساله در ردیف بودجه دولت اعتبار مشخصی به اجرای سیاست‌های جمعیتی و حمایت از درمان ناباروری تعلق می‌گیرد، اما گزارش‌های رسمی از عدم صرف تمامی این بودجه برای حمایت از درمان این امر حکایت دارد.

طبق گزارش دبیرخانه ستاد طرح تحول سلامت، سال 96 مبلغی برابر 400 میلیارد تومان اعتبار به اجرای سیاست‌های جمعیتی و حمایت از درمان ناباروری اختصاص داده شد، اما از این رقم تنها حدود 20 میلیارد تومان صرف تخصیص یارانه به درمان بیماران نابارور شده و باقی آن تنها به اسم درمان زوجین نابارور تمام شده است.

گفتنی است، هرساله ردیف بودجه اعتباری برای درمان ناباروری درنظر گفته می‌شود و امسال نیز همچون سال 98 این رقم برابر با دو هزار میلیارد ریال است؛ اما این اعتبار به هزینه‌کرد در مراکز درمانی دولتی می‌رسد و سهمی به مراکز خصوصی تعلق نمی‌گیرد، به‌علاوه این رقم هم تنها کمتر از 30 درصد هزینه‌های بیماران را تأمین می‌کند.

این درحالی است که موضوع ناباروری ازجمله مسائل تأثیرگذار در روابط خانوادگی است و در برخی موارد نیز ناتوانی زوجین در درمان یا پذیرش آن منجر به گسستن بنیان‌های خانواده و حتی طلاق می‌شود.

به همین منظور انتظار می‌رود تا مسئولین ذی‌ربط و نمایندگان مجلس برای حفظ کانون خانواده و کمک به جوانان، نسبت به درنظر گرفتن اعتباری مشخص برای پوشش کامل بیمه‌ای خدمات ناباروری در لایحه بودجه سال آینده اقدام کنند.