سپهرغرب، گروه شهر: تبلیغات باید اصل هویت و آگاهی بخشی، امنیت و احساس زیبایی را در شهر رعایت کند که این اتفاق در محیط‌های شهری ما رخ نمی دهد. یکی از مقوله‌های بسیار جدید درحوزه جامعه شناسی شهری و برنامه ریزی شهری بحث آرایه‌ها و هارمونی شهری است.

یکی از اصلی ترین مباحثی که دراین زمینه باید مورد توجه قرار گیرد این است که ما باید چنان شهر را زیبا آراسته و در برنامه ریزی زیبایی آن دقت کنیم که فضاهای عمومی شهر به عنوان مکلفی برای زندگی شهروندان به محلی مطبوع برای شهرنشینان تبدیل شود. از سوی دیگر شهر از نظر برنامه ریزان و جامعه شناسان شهری یک موجود زنده است که این موجود زنده باید چنان پویا باشد که مشام شهروندان احساس حیات را از آن ببوید. یعنی اگر شما احساس مطبوعیت و احساس حیات را در شهر نداشته باشید، شهر برای شهروندان زیبایی‌های خاص خودش را ندارد و به عبارتی شهر ناقص است و عواطف، استرس، آرامش و به طور کلی هیجانات اجتماعی را کنترل نمی کند. از طرف دیگر هارمونی شهر که مورد توجه محققان عرصه شهری است، امروزه تبدیل به یک نوع فن و دانش تبدیل شده است.یعنی تنوع و تناسب رنگ و هماهنگی آن را رنگ پیاده رو، خیابان‌های فرعی و اصلی و حتی نوع نورپردازی باید از چنان هارمونی برخوردار باشد که فرد در شهر احساس هویت و یگانگی کند. 

از تمام آنچه گفته شد می‌توان دریافت که تبلیغات محیطی در نظام شهری باید با دقت و براساس یافته‌های پژوهشی انجام بگیرد. از یک سوی تبلیغات محیطی در نظام شهری ضرورت دارد و یکی از عنصرهای آگاهی بخش هویت ساز و حیات دهنده و زنده نگهدارنده شهر است، به ویژه که شریان‌های اطلاعاتی را تقویت می‌کند و از دیگر سو به زیبایی شناختی شهر مربوط می‌شود یعنی زمانی که یک شهروند در شهر زندگی می‌کند، این شهر باید برای او مطلوب و مطبوع باشد به ویژه در فضاهای عمومی که تبلیغات باید به امر کمک کند. 

این عناصر باید در بحث مدیریت تبلیغات محیطی قرار بگیرد. یعنی شهر بدون تبلیغات محیطی معنی ندارد، اما تبلیغات باید اصل هویت و آگاهی بخشی، امنیت و احساس زیبایی را در شهر رعایت کند که این اتفاق درمحیط‌های شهری ما رخ نمی دهد. 

اگر بخواهیم این موارد را از لحاظ آسیب شناسی آن مورد بررسی قرار دهیم، به دلیل سود محور بودن این تبلیغات و سپردن این تبلیغات به گروه‌هایی که بیشتر به دنبال منافع خود هستند و انحصاری عمل می‌کنند و کمتر به منافع شهر و شهروندان توجه می‌کنند، آن زیبایی و امنیت بخشی در نظام تبلیغاتی ما به چشم نمی خورد و تبلیغات بدون هنجار و قاعده عرصه‌های محیطی ما را مورد تاخت و تاز قرار می‌دهد و شهروندان حتی در کلان شهرها بهره و حظی را که باید از محیط شهری نمی برند، می‌خواهیم ببنیم این تبلیغات محیطی در غالب تابلو، بنر و سایر اقسام آن آیا با فضای فیزیکی و محیطی شهر رابطه دارد و توانسته پیغام را انتقال دهد؟ این پیام تبلیغات را چه کسی می‌گوید، با چه می‌گوید، برای چه می‌گوید؟ آیا با هارمونی روانی جامعه، نور و... فضاهم خوانی دارد؟ با قشرهای اجتماعی که از آن بهره مند می‌شود تناسب دارد و ادبیات استفاده شده در آن از ادبیات فولکلوریک مردم منطقه بهره مند است و مهمتر اینکه آیا نظرات مردم را در این باره سنجیده ایم، آیا تبلیغات محیطی ما با این معماری شهری ما تناسب دارد. متأسفانه این‌ها به خاطر عدم مطالعه و پژوهش مشخص روی تبلیغات محیطی در شهر و تأثیرات شهروندان مناسب نیست چون مطالعه ای انجام نشده است. 

بنابراین تبلیغات محیطی بر اساس نیاز شهروندان طراحی نمی شود و موجب می‌شود که نابرابری‌های اجتماعی را تقویت کند و مصرف اسراف گرایانه را ترویج دهد. همچنین در اثر در نظر نگرفتن روحیات کودکان و گروه‌های سنی خاص ممکن است به این گروه‌ها آسیب برسد اما همه این‌ها قائل به این است که این آسیب‌ها با پژوهش مشخص شود اما کمترین تحقیق درحوزه جامعه شناسی شهری در این حوزه انجام شده که جا دارد مدیریت شهری ما به آن توجه بیشتری بکند. اما به عنوان راهکار برای سامان بخشی به مسئله تبلیغات محیطی و کاهش آسیب اجتماعی آن می‌توان سه اقدام اساسی را در دستور کار قرار داد، اول اینکه تبلیغات محیطی را در شهر مهم بدانیم، دوم برای انجام آن پژوهش انجام دهیم و بر اساس آن پژوهش ها، خط مشی و چهار چوب تبلیغات محیطی را طراحی کنیم که مطمئناً مدیریت شهری باید متولی آن باشد و بر آن نظارت داشته باشد، سوم این که یک نظام خبره آگاهی بخشی ایجاد کنیم که مدام اثرها و کارکردهای آشکار و پنهان تبلیغات محیطی را اندازه گیری و رصوت وجود انحراف و آسیب، آن‌ها را متناسب با نیازهای شهروندان و جامعه شهری اصلاح کنند.