فقدان پنل اقتصادی و مدیریتی در شهر مانع جذب سرمایهگذار
سپهرغرب، گروه شهر - طاهره ترابیمهوش: اقتصاد شهری یکی از مفاهیم جدیدی است که با رشد و گسترش شهرها ایجاد شد؛ گرچه علم اقتصاد پیشینه چند قرنی دارد و اجزا، ارکان و اصول آن بر اساس مکاتب اقتصادی مختلف مورد استفاده سیاستگذاران و تصمیمگیران قرار میگیرد، اما اقتصاد شهری جایگاه و قدمت زیادی ندارد و متأسفانه به ابعاد مختلف آن پرداخته نشده است. کلانشهرها و شهرهای بزرگ منابع اندک اما مطالبات کلان و گستردهای دارند، یکی از مهمترین رسالتهای اقتصاد شهری ایجاد تعادل میان مطالبات و منابع است. متأسفانه بهرغم گسترش شهرهای کشور (بهویژه شهر همدان با انبوه مشکلات و محدودیتها) جایگاه و اهمیت اقتصاد شهری در برنامهریزی اداره شهر اعم از برنامههای شهرداری و طرح جامع تفصیلی مغفول مانده است.
از این روست که مدیریت شهری بعضاً وادار میشود به راهکارهای درآمدزایی ناصحیح ازجمله فروش تراکم، فروش طرح ترافیک و اعمالی از این دست متوسل شود. شهرداریها با پیشینه بیش از یک قرن هنوز در حیطه درآمدهای پایدار موفقیتی چشمگیر بهدست نیاوردهاند و مدیریت شهری همچنان خود را وابسته به منابع ناپایدار و دولتی میداند؛ حال با توجه به اهمیت این موضوع در بخش دوم گفتگو با رئیس کمیسیون معماری و شهرسازی (نرگس نورالهزاده) به سؤالاتی در این باره پرداختیم که در ادامه میخوانید:
رئیس کمیسیون معماری و شهرسازی شورای اسلامی شهر همدان در پاسخ به این سؤال که دستاورد شهرداری با توجه به هزینههایی که برای برگزاری رویدادهای 2018 کرده است، چیست؟ گفت: درواقع برای شهرداری از این رویدادها امکان بهرهبرداری وجود نداشت.
نرگس نورالهزاده افزود: وقتی میتوانستیم امکان بهرهبرداری برای شهرداری را تصور کنیم که در این رویدادها فعالان اقتصادی در حوزه مدیریت شهری حضور داشته باشند؛ اما هدف از برگزاری رویدادها پرداختن به مدیریت شهری نبود، بلکه در راستای مقابله با فضاسازیهای مخرب همچون ایرانهراسی و نیز از آنجایی که در سایت گردشگری نامی از همدان بهعنوان هدف سفر نبود، جهت شناساندن پتانسیلها این رویدادها برگزار شد.
رئیس کمیسیون معماری و شهرسازی شورای اسلامی همدان خاطرنشان کرد: بنابراین علیرغم هزینههایی که شهرداری در حوزه زیباسازی شهر و برخی پروژههای عمرانی (که در مسیر بازدید این رویدادها بودند) کرده است، نمیتوانیم آورده مستقیم را برای شهرداری از رویدادها متصور شویم؛ زیرا هدف این امر نبوده است.
نورالهزاده با اشاره به اینکه امید میرود آوردههای رویدادها در شناساندن فرهنگ و هویت و تاریخ همدان برای مردم مفید واقع شود، اذعان کرد: البته تأکید ما در رویداد این بود که طی برنامههای تدارک دیدهشده برای مدعوین حتماً بخشهای هویتی و فرهنگی همدان مورد توجه قرار گیرد، زیرا حضور گردشگر در هر نقطه میتواند اثرات فرهنگی و اجتماعی برجای گذارد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود در پاسخ به این سؤال که چگونه است که تاکنون سرمایهگذاریهای شهرداری همچون تلهکابین و یا سهم آن در غار علیصدر و یا کارخانه سیمان حتی یک ریال برای مدیریت شهر همدان آورده نداشته است؟ خاطرنشان کرد: به نظر بنده درواقع اگر همین حالا هم تصمیم به سرمایهگذاری جدیدی از سوی مدیریت شهری باشد، هیچ بعید نیست که سرمایهگذاری جدید نیز سرنوشتی همچون سرمایهگذاریهای قبلی داشته باشد.
وی افزود: فکر میکنید که سرمایهگذاری شهرداری در علیصدر و تلهکابین چگونه اتفاق افتاد؟ بخشی از سهام این دو شرکت بهنام شهرداری است، البته نه به خواست این ارگان بلکه بر اساس سیاستهای استانداران وقت! از آنجایی که شهرداری راحتترین ارگان بوده و منابع مالی هم در اختیار دارد، بهترین گزینه است.
نورالهزاده با بیان اینکه همه این سرمایهگذاریهای غلط به نداشتن طرح و برنامهریزی بلندمدت بازمیگردد، اذعان کرد: لازم است دستگاههای مؤثر در حوزه اقتصاد و سرمایهگذاری درخصوص قابلیت شهر همدان برنامههای خود را با استدلال و توجیه ارائه کنند.
وی با بیان اینکه همچنان در شهر همدان جای خالی نظرات کارشناسی در حوزه جذب سرمایهگذار و چرایی آن خالی است، اظهار کرد: هنوز ظرفیتسنجی لازم برای جذب سرمایهگذار و محل اجرای طرح صورت نپذیرفته که بر این اساس بتوانیم به سرمایهگذار بستههای سرمایهگذاری را همراه با محلهای پیشنهادی برای اجرای طرح ارائه کنیم.
نورالهزاده افزود: با وجود خلأ مذکور، این سرمایهگذار است که با میزان آورده خود هم نوع سرمایهگذاری و هم محل آن را برای ما مشخص میکند؛ حال آنکه اگر مخالفتی با آن داشته باشیم نیز متهم میشویم که چرا با سرمایهگذار مخالفت میکنید و یا اینکه شما با توسعه مخالف هستید.
وی افزود: حال آنکه ما با جذب سرمایهگذار و توسعه شهر مخالف نیستیم، مشکل اینجاست که هنوز ظرفیتسنجی لازم و نیز مکانهای مناسب برای اجرای طرحها در شهر همدان از سوی دستگاههای اقتصادی جهت سودآور بودن، مشخص نشده است.
وی با تأکید بر اینکه درصورت فراهم بودن بستر لازم در بخشهای کارشناسی یک سرمایهگذاری، بهطور قطع حمایتهای لازم صورت میپذیرد، عنوان کرد: البته نباید منافع سرمایهگذار نیز مغفول واقع شود و این منفعت باید بهگونهای باشد که هم سرمایهگذار و هم شهر از این راه سود ببرد.
نورالهزاده با بیان اینکه متأسفانه در حال حاضر هیچیک از دستگاههای متولی اقتصاد و دارایی همدان قادر به ارائه پنل اقتصادی و مدیریتی شهر همدان نیست، اظهار کرد: با این تفاسیر هر مدیری با توجه به علاقهمندیهای خودش، در زمان تصدیگری سیاستی خاص را دنبال میکند که این سیاستها با عوض شدن افراد تغییر پیدا میکنند.
رئیس کمیسیون معماری و شهرسازی شورای اسلامی شهر همدان افزود: لذا امنیت خاطر برای سرمایهگذار بهخاطر متغیر بودن سیاستها شکل نخواهد گرفت.
کمیته سیما و منظر اداره کل راه و شهرسازی باید نسبت به نماهای رومی پاسخگو باشد
نورالهزاده در بخش دیگری از سخنان خود در پاسخ به این سؤال که چرا مدیریت شهری درخصوص معضل افزایش روزافزون استفاده از نماهای رومی با نورپردازی غربی در ساختمانهای جدید شهر برنامهای ندارد و هیچ نمایی از نمادهای ایرانی و اسلامی در ساختمانهای جدید نیست؟ گفت: بله، متأسفانه اینگونه است؛ بهطوری که در حال حاضر روزبهروز ساختمانهای ما به نورپردازیهای غربی در شب شبیهتر میشوند. این در حالی است که خود غربیها به این نتیجه رسیدهاند که باید شبهنگام کاهش نور را در شهر دنبال کنند. چراکه طبق بررسیهایی که انجام دادهاند، مشخص شده افراد برای حفظ سلامتی باید شبی آرام را با کمترین نور تجربه کنند.
وی با بیان اینکه در شهرهای پیشرفته دنیا کاهش نور در شب کمکم به یک ضابطه تبدیل شده است، اذعان کرد: متأسفانه ما در حال حاضر برعکس موج حرکت میکنیم، چراکه این روزها اغلب زیباسازیها برای افراد منفعت مالی بهبار میآورد و در عین حال در برخی موارد مشکلات هویتی نیز بر این معضل میافزاید.
نورالهزاده بیان کرد: در بستر نبود هویت شهری صحیح برای مردم، وقتی با چنین نماهایی در سطح شهر مخالفت میکنیم، درواقع منفعت شخص را زیر پا میگذاریم و حال آنکه جلوگیری از منفعت بردن اشخاص، کار سختی است.
وی با بیان اینکه برای مقابله با چنین معضلاتی نیازمند جریانسازی در شهر هستیم، خاطرنشان کرد: در این راه یکی از نقشهایی که رسانه میتواند ایفا کند، این است که افراد مؤثر در مقوله مذکور را به چالش بکشد و از آنها خواستار ایجاد ضابطه در اینگونه موارد باشد.
نورالهزاده افزود: بهعنوان مثال در اداره کل راه و شهرسازی کمیتهای با عنوان کمیته سیما و منظر وجود دارد که سیاستگذاریهای لازم را در این بخش برعهده دارد، بهگونهای که این کمیته است که برای نماهای 18 متر به بالا تصمیمگیری میکند؛ لذا وقتی چنین اتفاقاتی در این نماها میافتاد، این کمیته پاسخگو باشد.
وی در پاسخ به این سؤال که شهرداری در یک حرکت خوب شفافسازی مسائل و تخلفاتی را دنبال میکرد که در بدنه مدیریتی برخی از مناطق اتفاق افتاده بود، حال چرا بعد از آن برهه زمانی درخصوص سرانجام این تخلفات کاملاً سکوت اختیار کرده است؟ در حالی که این سکوت کاملاً به ضرر شهرداری خواهد بود، چراکه مردم انتظار دارند شهردار و شورای اسلامی بهصورت شفاف در این باره سخن بگوید، اظهار کرد: شورا با محرز شدن برخی تخلفات و جعل برخی از اسناد در مناطق، خواهان برخورد با متخلفین بوده و هست.
این مقام مسئول افزود: شهرداری هم که خود نسبت به انعکاس این تخلفات پیشگام بود و حتی در انعکاس آنها به دستگاه قضا پیشقدم شد؛ چراکه شهردار نیز به دنبال پاکسازی محیط مدیریتی شهری بود.
نورالهزاده خاطرنشان کرد: از آنجایی که پرونده وارد روند بررسی دستگاه قضا شده بود، بهنوعی بیثباتی را در عملکرد مناطق بهویژه منطقه سه داشتیم؛ بهطوری که درآمد این منطقه از محل بودجه شش دوازدهم بهشدت افت کرده بود.
نورالهزاده بیان کرد: مدیریت شهرداری از دستگاه قضا خواست که هرآنچه لازم است درخصوص بررسی پروندهها انجام دهد، مشروط به اینکه از التهاب فضا کاسته شود؛ زیرا حتی افراد متهم نیز متأسفانه با دستبند از محل خدمت به مراکز انتظامی و یا قضایی انتقال داده میشدند. لذا این فضا به لحاظ روانی بر عملکرد اداری افراد در این مناطق مؤثر بود و منجر به نارضایتی اربابرجوع شده بود.
رئیس کمیسیون معماری و شهرسازی شورای اسلامی شهر همدان در پاسخ به این سؤال که چرا برای فضای پارکینگ خودروهای حول محور پیادهراه میدان امام (ره) چارهای اندیشیده نشده و در عین حال به نظر میرسد که برنامههایی هم برای مدیریت پیادهراهها نداریم و حتی جدارهسازی فضای این پیادهراهها متوقف شده است، گفت: این سؤال کاملاً بهجاست؛ متأسفانه همانگونه که قبلاً هم گفتم، ما در اجرای پروژهها برنامهمحور نیستیم. زیرا طبق اصول کارشناسی یک پروژه باید دارای زمانبندی باشد و در عین حال بنا به وسعت کار، بهصورت فازبندی به اجرا دربیاید.
وی ادامه داد: اما متأسفانه ما فاقد برنامهریزی بلندمدت و کلان هستیم؛ از طرفی چون امسال انتخابات پیش رو است، پس باید در چنته خودمان پروژههای عینی داشته باشیم. چراکه متأسفانه مردم ما بر اساس آنچه میبینند قضاوت میکنند.
نورالهزاده افزود: پس بر اساس این نگاه من شورا بهواقع نمیدانم که برنامه شهرداری در این بخش چیست.
وی با بیان اینکه از سال گذشته به دنبال آن هستیم که شهرداری جداسازی پیادهراه بوعلی، میدان امام و اکباتان را به روش مناسبی (که از منطقهای در شهر تهران اقتباس شده) انجام دهد و حتی در قالب بودجه نیز این پیشنهاد ارائه شده است، اظهار کرد: حتی جلسات کارشناسی برگزار شده و فرد مربوطه نیز جهت ارائه طرح به صحن شورا دعوت شده است، اما شهرداری قائل به طرح دیگری بوده؛ حتی با این پیشنهاد شهرداری نیز موافقت و قرار شد طرح مورد نظرشان در یک جلسه کارشناسی مصوب شود. البته شهرداری ملزم به داشتن مطالعات اجتماعی و اقتصادی نیز شده است، اما متأسفانه هنوز شاهد این امر نیز نیستیم.