دوچرخههای اشتراکی؛ رویکردی برای پایداری شهرها در کرونا
سپهرغرب، گروه شهر: شهرنشینان سراسر دنیا در پی انتشار ویروس کرونا، سبک زندگی خود را تغییر داده و از روشهایی جایگزین نظیر دوچرخه سواری اشتراکی برای حمل و نقل خود بهره گرفتهاند.
طراحان و برنامهریزان در اغلب شهرهای جهان پس از کاهش محدودیتهای کرونایی تلاش کردهاند بیشترین تغییرات را در زیرساختهای شهری به وجود آورند تا شهرنشینی را با وضعیت پاندمی سازگار کنند. سیستمهای دوچرخههای اشتراکی بدون ایستگاه یکی از روشهای تردد داخل شهری است که پیش از انتشار کرونا نیز در بین شهرنشینان از محبوبیت خاصی برخوردار شده بود، اما با شیوع بیماری کووید -19 در میان برنامهریزان برای ایجاد شهرهایی سالمتر و پایدارتر، اهمیت بیشتری پیدا کرد.
صدها شهر جهان پیش از ظهور ویروس کرونا از سیستمهای دوچرخه اشتراکی بدون ایستگاه برای ترددهای داخل شهری بهره گرفتهاند؛ مردم کشور چین در پنج سال اخیر بیشترین استفاده را از این نوع روش حمل و نقل کردهاند به طوری که بیش از 360 شهر در سراسر کشور از سیستمهای دوچرخه اشتراکی بدون ایستگاه برخوردار است. اما پرسشی که در اینجا ممکن است مطرح شود اینکه سیستمهای دوچرخه اشتراکی بدون ایستگاه چه مزایایی برای شهرها در پی دارد؟
ارتقای حمل و نقل عمومی شهر
مردم در شهرهای چینی بین 82 تا 86 درصد به خدمات حمل و نقل عمومی در 500 متری محل زندگی خود دسترسی دارند که این یک مزیت شهرنشینی در این کشور به شمار میرود. با این حال حدود یک پنجم شهرها از داشتن چنین مزیتی محروم هستند در نتیجه، ایجاد تعامل بین مردم و یک حمل و نقل عمومی مناسب در چنین مناطقی یک اولویت برای برنامهریزان به حساب میآید.
نتیجه یک مطالعه که در مورد هفت هزار کاربر دوچرخههای اشتراکی در شهرهای چینی انجام شد، نشان داد که 54 درصد آنها صرفاً برای اینکه راحت خود را به ایستگاههای حمل و نقل عمومی برسانند، از این دوچرخهها استفاده میکنند. در بررسیهای بیشتر مشخص شد که مقصد نهایی 31 درصد افراد سوار بر این دوچرخههای اشتراکی، ایستگاه اتوبوسهای عمومی است و 60 درصد آنها نیز خود را به ایستگاههای مترو میرسانند.
کاهش استفاده از وسایل نقلیه شخصی
دوچرخهسواری از قابلیت زیادی برای حذف یا به حداقل رساندن استفاده از وسایل حمل و نقل موتوری برخوردار است و این رویکرد، بهبود ایمنی و کیفیت هوا، حذف انتشار گازهای آلاینده و کاهش دمای هوا را در پی دارد. پس از ترویج استفاده از دوچرخههای اشتراکی در شهرهای چینی، سفر با وسایل حمل و نقل موتوری به میزان 13 هزار و 800 کیلومتر کاهش یافت و این رویداد، تمام مزایای مذکور را برای شهرها به ارمغان آورد. استفاده از این نوع دوچرخهها در شهرهای مختلف چین متفاوت است اما این نوع حمل و نقل بین 17 تا 45 درصد تردد شهرها را به خود اختصاص داده است. نتیجه بررسیها نشان داد که 11 درصد مردم استفاده از خودروهای شخصی را کاهش داده و دوچرخههای اشتراکی بدون ایستگاه را جایگزین کردند و جالبتر اینکه 6 درصد موتورسواران نیز به بهره از دوچرخههای اشتراکی بدون ایستگاه روی آوردند.
استقبال از دوچرخههای اشتراکی در دوران کرونا
اگرچه نظرسنجی شده در بین کاربران دوچرخههای اشتراکی بدون ایستگاه در چین، پیش از انتشار ویروس کرونا بود، با این حال یافتههای آن همسو با پیامدهای دوچرخهسواری در دوران کرونا است. طی این پاندمی، دوچرخهسواری به یک روش تردد ایمن و پایدار بین شهروندان تبدیل شده است و استفاده از آن، به سرعت در سراسر جهان افزایش یافته است. مردم به منظور خود جداسازی از سایرین، استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی را به حداقل رسانده و در عوض، پیادهروی و دوچرخهسواری را جایگزین کردهاند. البته دوچرخهسواری از محبوبیت بیشتری بین مردم برخوردار شده است چرا که شهروندان میتوانند مسیرهایی طولانیتر را با دوچرخه طی کنند. این در حالی است که بسیاری از مردم حتی از توانایی خرید دوچرخه ندارند و اغلب به خاطر ترس از آلوده شدن به ویروس کرونا از سوار شدن بر وسایل نقلیه عمومی هراس دارند و بیکار در خانههایشان ماندهاند. به همین دلیل مقامات رسمی در اغلب شهرهای جهان تلاش کردهاند سیستمهای دوچرخه اشتراکی بدون ایستگاه را بهبود ببخشند تا از این طریق پویایی پایدار و سالم را در میان مردم ترویج دهند و به مهار کرونا کمک کنند.