براساس مصوبه مجلس در جریان بررسی لایحه بودجه سال آینده سازمان مالیاتی موظف به اخذ مالیات از اینفلوئنسرهای بالای 500 هزار فالوور شده اما مسئولان مالیاتی معتقدند این موضوع مبنای اخذ مالیات نیست و برای دریافت مالیات منتظر اظهارنامه دادن آنها نمی‌ماند.

*دو مصوبه مالیاتی نمایندگان مجلس

نمایندگان مجلس در جریان بررسی جزئیات لایحه بودجه ١4٠٠ بند الحاقی 3 تبصره 6 ماده واحده را به تصویب رساندند که براساس آن­ معافیت مالیاتی فعالیت‌های مربوط به انتشارات کمک‌درسی و فعالیت‌های هنری از قبیل بازیگری موضوع بند ل ماده 139 قانون مالیات‌های مستقیم، صرفاً تا سقف دو میلیاردریال در سال قابل اعمال است و بعد از آن حسب مورد به نرخ ماده 105 یا ماده 131 قانون مالیات‌های مستقیم مشمول مالیات می‌شود.

علاوه بر آن مجلس مصوبه دیگری هم داشت که با الحاق بندی به تبصره 6 ماده واحده این لایحه اینفلوئنسرها مکلف به پرداخت مالیات شدند. براساس این بند الحاقی، درآمدهای کاربران دارای بیش از 500هزار دنبال کننده رسانه‌های کاربر محور از محل تبلیغات مشمول مالیات بر درآمد خواهد بود. سازمان امور مالیاتی مکلف است ظرف دو ماه پس از لازم‌الاجرا شدن این بند دستورالعمل اجرایی مربوط به اخذ مالیات از درآمدهای کاربران حرفه‌ای رسانه‌های کاربر محور از محل تبلیغات را تهیه و به تائید وزیر اقتصاد و امور دارایی برساند.

*سازمان مالیاتی قادر به گرفتن این نوع مالیات نیست

در همین باره کامبیز نوروزی کارشناس مالیاتی گفته است: اگر به صورت اصولی نگاه کنیم هر درآمدی باید مشمول مالیات قرار بگیرد. اشکالی نمی‌بینم که درآمدهای ناشی از فعالیت از صفحات محیط وب مشمول مالیات شوند ولی نشدنی است.

کشف میزان درآمدهای صفحات اینستاگرامی و تشخیص درآمد مشمول مالیات و نهایتاً دریافت مالیات از آنها کار تقریبا ناممکنی است. در حال حاضر نظام مالیاتی کشور به قدری ناتوان و ضعیف است و در کار خود مشکل دارد که قادر به کشف درآمد واقعی شرکت‌‎های تجاری که فعالیت رسمی آشکار دارند، نیست. تقریبا بخش خصوصی، یا به خاطر نفوذی که در دستگاه حکومتی دارند و یا به دلایل دیگر، هیچ‌وقت مالیات واقعی خود را پرداخت نمی‎کند.

*سازمان مالیاتی از هوش مصنوعی استفاده کند

عسگر سرمست کارشناس اقتصادی نظر دیگری در رابطه با اخذ مالیات از شاخ‌های اینستاگرامی دارد و می‌‌گوید: سازمان امور مالیاتی می‌تواند با استفاده از هوش مصنوعی تعداد اینفلوئنسرهایی که مشمول قانون مالیاتی می‌شوند را شناسایی کند. یکی دیگر از مسائلی که به عنوان ابهام مطرح می‌شود، نحوه شناسایی درآمد هر اینفلوئنسر است که باید مجدد به خود متن مصوب مجلس ارجاع داده شوند؛ این متن توضیح می‌دهد مالیات بر مبنای خوداظهاری اخذ خواهد شد؛ بدین معنی که خود اینفلوئنسرها به‌عنوان مخاطب این قانون به صورت خود اظهاری درآمد سالیانه خود را اظهار کنند.

* رئیس سازمان مالیاتی: دولت پیشنهاد نداد

از راهکارها و انتقادی که کارشناسان دارند بگذریم، رئیس سازمان امور مالیاتی با بیان اینکه دولت چنین پیشنهادی نداده، توضیح می‌دهد: اخذ مالیات از اینفلوئنسرهای فضای مجازی پیشنهاد نمایندگان مجلس است و دولت این پیشنهاد را نداده اما این موضوعات از جمله احراز هویت مالکان صفحات اینستاگرامی یا اینکه نحوه اخذ مالیات از صفحات طرفداران یک شخص که نسبت به انجام تبلیغات اقدام می‌کنند، مورد بحث است، در آیین‌نامه اجرایی باید این موضوعات به‌گونه‌ای تنظیم شود که قابل اجرا باشد. موافق این ایده هستم چراکه فرقی نمی‌کند که منشاء درآمد چه باشد، از حدی بالاتر از حداقل معیشت باشد باید مشمول مالیات شود.

*فالوور به خودی خود مبنای مالیات نیست

برای اینکه بتوان به شبهات و ابهامات مطرح شده پاسخ داد به سراغ محمود علیزاده معاون فنی و حقوقی سازمان امور مالیاتی رفتیم. وی با اشاره به اخذ مالیات از اینفلوئنسرها بر اساس قانون بودجه سال 1400 که مبنای آن فالوورهای بالای 500 هزار نفر است، اظهار کرد: این مسئله مبانی ندارد و چنین چیزی نمی‌شود که اخذ مالیات بر اساس تعداد فالوور باشد. فالوورها به خودی خود ایجاد درآمد نمی‌کنند اما ظرفیت‌سازی برای ایجاد درآمد دارد. مثلاً اگر فردی یک‌میلیون فالوور داشته باشد به عنوان اینفلوئنسر مطرح شده و قابلیت تاثیرگذاری در جامعه و افکار عمومی و مخاطبان برای تبلیغات را دارد.

علیزاده معتقد است‌: برخی فعالان اقتصادی و تولیدکننده‌ها از این ظرفیت به‌منظور تبلیغ و فروش محصولات استفاده می‌کنند که به‌نحوی عملیات روانی محسوب می‌شود. درآمد حاصل از تبلیغات و فعالیتی که منجر به درآمد می‌شود مشمول مالیات خواهد بود. 500 هزار فالوور فقط به عنوان سوژه و هدف در نظر می‌گیریم و رفتار اینلوئنسرها در پروفایل مالی قرار گرفته و حساب‌های بانکی آن‌ها بررسی می‌شود و فرقی نمی‌کند که 500 هزار فالوور باشد یا 10 میلیون فالوور.

وی تاکید کرد: مالیات‌ستانی در حال حاضر براساس حسابرسی مبتنی بر ریسک برای افراد انتخاب می‌شود و شاخص 500 هزار فالوور برای اینفلوئنسرها یکی از معیارهای شناسایی خواهد بود.

* منتظر اظهارنامه مالیاتی اینفلوئنسرها نمی‌مانیم

معاون سازمان امور مالیاتی در پاسخ به این سوال که اگر این اینفلوئنسرها در تور نظام مالیاتی نباشند چه برنامه‌ای برای شناسایی آنها وجود دارد؟ گفت: سازمان امور مالیاتی منتظر اظهارنامه افراد نیست و وضعیت درآمدی افراد را بررسی می‌کند. طبق بخشنامه سازمان مالیاتی برای قبل از سال 95 مبنای رسیدگی تراکنش‌ها 5 میلیارد تومان به بالا بود و از سال 95 به بعد چنین چیزی نیست و تمامی درآمد و فروش باید مستند ارائه شود که از طریق دستگاه‌های پوز و درگاه‌های اینترنتی چقدر درآمد کسب شده است.