افزایش قیمت کالاهای اساسی و همچنین کمبود برخی کالاهای ضروری از مهم‌ترین معضلات اقتصادی دولت روحانی بود که به موجب آن مردم مجبور به تحمل فشار اقتصادی شدید در سال‌های اخیر شده‌اند.

علی‌رغم اینکه تنظیم بازار، بخش مهمی از اقتصاد کشور است، متاسفانه وزارتخانه‌های صنعت، معدن و تجارت و جهاد کشاورزی طی سال‌های اخیر و به‌خصوص سه سال گذشته در مدیریت آن بسیار ناهماهنگ و ناموفق عمل کردند و به همین دلیل بازار کالاهای اساسی دچار تلاطماتی شد که گاهی به شکل افزایش سرسام‌آور قیمت‌ها و گاهی به شکل کمبود کالا نمایان شد.

*افزایش 43 تا 113 درصدی کالاهای اساسی در سال گذشته

بررسی قیمت انواع کالاهای اساسی در سال 1399 نشان می‌دهد که قیمت انواع کالاهای اساسی در این سال بین 40 تا 113 درصد افزایش یافته است. بر این اساس قیمت انواع برنج ایرانی و خارجی در این سال نسبت به سال 98 بین 43 تا 113 درصد، شکر فله‌ای 72 درصد، مرغ 87 درصد، گوشت گوساله 45 درصد و گوشت گوسفندی 40 درصد افزایش یافته است.

* وعده وزیر صمت درباره کاهش قیمت‌ها محقق نشد

این افزایش قیمت‌ها در حالی است که در 13 آبان سال گذشته وزیر صنعت، معدن و تجارت وعد داده بود که «در هفته آینده تغییرات محسوسی در قیمت کالاهای اساسی خواهیم داشت» اما علی‌رغم وعده رزم‌حسینی هفته کاهش محسوس قیمت‌ها هیچ‌گاه نیامد و بعد از آن نه تنها شاهد افزایش قیمت‌ها بودیم بلکه کمبود اقلامی مانند روغن و مرغ نیز در ماه‌های پایانی سال 99 منجر به ایجاد صف‌های طولانی برای خرید و به دنبال آن مشکلات فراوانی برای مردم شد.

* گرانی 35 درصدی روغن، علی‌رغم واردات مواد اولیه با ارز دولتی

امسال نیز که روزشمار پایان دولت دوازدهم یعنی دولت دوم روحانی آغاز شده است همچنان افزایش قیمت‌ها استمرار دارد به‌طوری‌که در هفته جاری افزایش 35 درصدی روغن مایع و 30 درصدی روغن جامد را شاهد بودیم.

گفتنی است این افزایش قیمت روغن در حالی است که واردات مواد اولیه تولید روغن هنوز با ارز 4200 تومانی انجام می‌شود و همچنان نیز مشکل کمبود این محصول در بازار رفع نشده است.

قاسمعلی حسنی دبیر اتحادیه بنکداران مواد غذایی می‌گوید که کالاهای وارداتی با ارز 4200 تومانی به دست مصرف‌کننده نمی‌رسد. تمام کالاهایی که با ارز 4200 تومانی به کشور وارد می‌شود به قیمت آزاد به دست مصرف‌کننده می‌رسد لذا بهتر است دولت به جای یارانه واردات روغن به واردکنندگان آن را به مصرف‌کنندگان به صورت مستقیم پرداخت کند.

وی افزود: اگر یارانه واردات روغن سالانه به‌صورت مستقیم بین مردم تقسیم شود هر ایرانی سالانه می‌تواند یک میلیون و 20 هزار تومان بصورت مستقیم یارانه روغن دریافت کند.

از دیگر موارد افزایش بی‌ضابطه قیمت‌ها می‌توان به افزایش غیررسمی قیمت نان و هرج و مرج در قیمت‌گذاری نان اشاره کرد که چند نرخی شدن قیمت نان، محصول عدم نظارت بر عملکرد نانوایی‌ها و تعویق در قیمت‌گذاری سالانه نان توسط مسئولان است.

* افزایش 100 درصدی قیمت شکر در بازار علی‌رغم انکار وزارت صمت

افزایش حدود 100 درصدی قیمت شکر در بازار نیز که مسئولان وزارت صمت هنوز هم آن را انکار می‌کنند از جمله گرانی‌های زنجیر وار دولت دولت روحانی در روزهای اخیر است. شکر که تا چندی پیش‌قیمت مصوب هر کیلوگرم از آن 8 هزار و 700 تومان بود اکنون در بازار به حدود 16 هزار تومان افزایش یافته است.

علاوه بر موارد ذکر شده از ابتدای سال تاکنون قیمت لوازم خانگی 25 درصد، سیمان بین 14 تا 21.5 درصد، خودروهای تولیدی دو شرکت بزرگ خودروسز بنابر مصوبه شورای رقابت حدود 9 درصد گران شده است.

اگرچه پیشگیری از برخی مشکلات در تنظیم بازار با توجه به مساله تحریم و نوسانات نرخ ارز امکان‌پذیر نیست، اما علیرغم اینکه نرخ ارز طی ماه‌های اخیر تقریبا از ثبات نسبی برخوردار بوده باز شاهد افزایش قیمت‌ها هستیم بنابراین می‌توان گفت مسئولان اصلا انگیزه و برنامه‌ای برای کنترل قیمت‌ها ندارند.

محمدحسن صبوری دیلمی کارشناس اقتصادی در این‌باره می‌گوید: اگر چه بسیاری از دست‌اندرکاران دولتی از تحریم‌ها به عنوان دلیل اصلی بروز مشکلات تنظیم بازاری نام می‌برند، اما در حقیقت تحریم‌ها تنها به عنوان عاملی همراه و هم جهت با اشتباهات سیاست‌گذاران عمل کرد. به بیانی دیگر سیاست‌های نادرست اتخاذ شده در سال‌های قبل بازارها را به انبار باروتی تبدیل کرد و بازگشت تحریم‌ها به‌صورت جرقه‌ای بر این انبار باروت منجر به آتش مهیب افزایش قیمت‌ها شد. البته باید اشاره داشت که عدم اجرای برجام و بازگشت تحریم‌ها مشکلات عدیده‌ای در راستای تامین ارز مورد نیاز ایجاد کرد.

بنابراین با توجه به استمرار افزایش قیمت‌ها و کاهش قدرت خرید مرد بنظر می‌رسد که دولت مردان روحانی بازار و تنظیم بازار را فراموش کرده‌اند و ظاهرا خیل عظیم دولتمردان روحانی که برای نجات ایران، کاندیدای ریاست جمهوری شده‌اند تمرکزشان به جای امور جاری مملکت، پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری است.