ماه‌ها پس از انفجار بندر بیروت در 4 آگوست 2020، بار دیگر این موضوع سر زبان‌ها افتاده است، اما این بار نه از باب تحقیقات قضایی و جنایی درباره مسئولان این فاجعه بزرگ، بلکه از باب بازسازی بندر بیروت.

روزنامه‌های محلی لبنانی چندی پیش از پیشنهاد چشم‌گیر آلمانی‌ها برای بازسازی بندر بیروت به ارزش ده‌ها میلیارد دلار پرده برداشتند، کمی بعد از آن، از پیشنهاد فرانسوی‌ها توسط گروه «سی‌ام‌ای‌– سی‌جی‌ام» (CMA- CGM) برای ارسال کانتینرها جهت بازسازی بندر بیروت ظرف سه سال خبر دادند.

این پیشنهادات، این سؤال را برای تحلیلگران و ناظران مطرح کرد که چه دلایل و عواملی کشورهایی مانند آلمان و فرانسه را در یک زمان به ارائه پیشنهاداتی در زمینه بازسازی بندر بیروت واداشته است؟ آیا انگیزه‌های سیاسی در پس این پیشنهادات نهفته است؟

بنابراین، این موضوع نشان می‌دهد، این پیشنهادات نه تنها بُعد سیاسی دارند بلکه با توجه به رویکرد چینی برای تبدیل لبنان به یک حلقه ارتباطی مهم در طرح «یک راه و یک کمربند»، بُعد اقتصادی و میل به تسلط بر منطقه‌ای راهبردی در شرق دریای مدیترانه نیز اهمیت پیدا می‌کند.

«علی حجازی»، تحلیلگر مسائل سیاسی دراین‌باره گفت: در بُعد سیاسی وقتی شما دست روی بندری در بیروت، پایتخت لبنان می‌گذارید، این بدین معناست که شما اهرم فشار قدرتمندی به دست می‌گیرید که می‌توانید از آن در صحنه سیاست استفاده کنید.

وی ادامه داد: اما سؤالی که امروز مطرح می‌شود، این است که «اگر آنها تمایل دارند، آیا ما برایشان شرایط را فراهم و آسان خواهیم کرد؟ از لحاظ منطقی، به نظر من در بُعد اقتصادی چین به خاطر قدرت اقتصادی که در اختیار دارد، در اجرا تواناتر و سریع‌تر عمل می‌کند، اما سؤال این است که آیا به ما اجازه داده می‌شود که به چین زمینه سرمایه‌گذاری در بندر بیروت را بدهیم؟ در میان محافل سیاسی هستند، کسانی که در این محاصره مشارکت دارند و این باعث می‌شود، عملیات بازسازی بندر به تعویق بیافتد.

حاج «عبدالمجیدصالح»، نماینده پیشین پارلمان لبنان نیز دراین‌باره گفت: کشورها صندوق‌های خیریه نیستند، کشورها به دنبال منافع خود هستند و در رأس این منافع، منافع راهبردی و منافع اقتصادی قرار دارد. مرگ تدریجی و به تأخیرانداختن نتایج بر این امر دلالت دارد که کار بزرگ و موضوع بسیار مهمی وجود دارد که برخی روی آن سرپوش گذاشته و آن را مخفی می‌کنند. در این بین اگر موضوع عادی‌سازی روابط بین کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس را در نظر بگیریم که مستقیما بعد از انفجار بندر بیروت رخ داد، یکی از کشورهای بزرگ در حال توسعه و گسترش بندر حیفا بود و ما بر این باوریم، اگر برخی موضوعات و مسائل را به همدیگر ارتباط دهیم، می‌بینیم که قدرت‌های بزرگ بر سر لبنان سر و دست می‌شکنند و بر سر آن با هم رقابت می‌کنند.

صالح تاکید کرد: در این بین برخی می‌خواهند، بندر بیروت به سود بندر حیفا و به خاطر منافع آن، گرفته یا مصادره یا تعطیل شود. تصور نمی‌کنم، کشورهای قدرتمند اروپایی نیاز به سرمایه‌گذاری در لبنان باشند، آنچه این کشورها خواهان آن هستند، موقعیت لبنان است، چون لبنان سکوی پرتاب بزرگی در خاورمیانه محسوب می‌شود.

در پایان آنچه در آن جای شک و تردید نیست، اینکه موقعیت لبنان بر سواحل شرقی دریای مدیترانه و ساختار مالی و اقتصادی این کشور، این فرصت را فراهم می‌کند تا به کانون توجه سرمایه‌گذاری و فعالیت اقتصادی تبدیل شود، اما همه چیز تا تشکیل دولت، در این کشور متوقف و تعطیل است.