ترافیک حاشیه پیادهراه نیازمند تدبیر
سپهرغرب، گروه خبر - طاهره ترابیمهوش: ایجاد پیادهراهها در هسته مرکزی شهر که طی سالهای اخیر مورد توجه مدیران شهری قرار گرفته است را باید گامی برای تغییر رویکرد خودرومحوری به انسانمحوری در محیطهای شهری و اقدامی مؤثر جهت کاهش ترافیک در هسته مرکزی شهرها دانست.
امروزه با توجه به نیازهای شهروندان جهت دسترسی آسان به مراکز خرید و بازار و همچنین اماکن فرهنگی، تاریخی و گردشگری در کنار تلاش برای کاهش آلودگی هوا و کم کردن مشکلات ترافیکی، ایجاد پیادهراهها در دستور کار برخی مدیران شهری کلانشهرها و شهرهای بزرگ قرار گرفته، رونق گردشگری نیز در کنار اهداف یادشده از دیگر دلایل توجه شهرداریها به ایجاد پیادهراهها در سالهای اخیر است.
اجرای پیادهراهها امروز در دستور کار مدیران شهری بسیاری از شهرهای بزرگ کشور ازجمله تهران، تبریز، اهواز، مشهد و اصفهان قرار گرفته که شهر همدان نیز از این امر مستثنا نیست؛ بهگونهای که طی سالهای اخیر در همدان نیز با پیادهراهسازی خیابانهای اکباتان، میدان امام (ره) و خیابان بوعلی مواجه شدیم و طرحهای اجراشده نیز با استقبال خوب شهروندان روبرو بوده است. البته ذکر این نکته ضروری بوده که اجرای طرح مذکور باید طبق اسناد بالادستی از سالها قبل در شهر همدان طبق مصوبه شورای عالی معماری و شهرسازی مبنی بر پیادهراه سازی شش خیابان اصلی، کلید میخورد؛ اما باید به این نکته نیز توجه کرد که ترافیک موجودی زنده و مولد است که با اضافه شدن روزبهروز خودروها، بر دامنه آن نیز در سطح شهرها افزوده میشود. امروزه افزایش تعداد خودرو در شهری همچون همدان تا جایی است که تعداد سرنشینان در خودروهای شخصی به اذعان مدیران حوزه ترافیک شهرداری، متأسفانه به 1.7 رسیده که علاوه بر ایجاد ترافیک، شاهد مشکلات دیگری در زمینه سلامتی شهروندان، آلودگیهای زیستمحیطی و اتلاف وقت مردم نیز هستیم.
گرچه پیادهراهها با توجه به معضلات ترافیکی شهرها میتوانند در روحیه شهروندان بسیار حائز اهمیت باشند، اما اگر زیرساختهای چنین طرحهایی بهطور صد درصد ایجاد نشود، بهطور حتم در ادامه کار با مشکلاتی روبرو خواهیم بود که یکی از این زیرساختها به ایجاد فضاهای پارکینگی و پایانهها در اطراف پیادهراهها بازمیگردد؛ پس در راستای جلوگیری از تحقق مشکلات بعدی باید در بدو امر یعنی قبل از شروع اجرای طرحهای اینچنینی، احداث پارکینگها و پایانههای مناسب تا جایی که دسترسی به آن برای شهروندان آسان باشد، مدنظر قرار گیرد. زیرا رینگ مرکزی شهری همچون همدان محدوده وسیعی (بیش از 150 هکتار) را شامل میشود و تبدیل شدن خیابانهای اصلی آن به مسیر پیاده، دسترسی به فضاها و خدمات کلیدی شهر را دشوار و نفوذ به مرکز شهر را محدود میکند.
در حال حاضر نیز یکی از مشکلات ما در رینگ اصلی شهر همدان کمبود پارکینگ عمومی برای استقرار خودروهای شخصی است، پس اجرایی شدن طرح پیادهراه در چهار خیابان دیگر نیز تأثیر محسوسی بر کاهش نیاز ساکنان، کسبه و مراجعان به پارکینگ عمومی نخواهد گذاشت؛ از سوی دیگر اگر قرار باشد اقشار مختلف مردم در شرایط مختلف همچون شرایط بارندگی یا همراه داشتن کالای خریداریشده بهراحتی پیاده حرکت کنند، محدودههای پیاده نباید وسیع و طویل باشند. بنابراین عدم توجه به این مقوله در بلندمدت و بهمرور باعث افت فعالیتها و سرزندگی برخی از قسمتهای بافت مرکزی خواهد شد، بهطوری که در حال حاضر نیز محدوده عمدهفروشیهای خیابان شهدا و سرگذر از عدم رونق بازارشان در پی اجرای پیادهراه گلایهمند هستند؛ پس این امر نیز بیانگر لزوم توجه به مقوله پارکینگ و پایانههای عمومی با دسترسی مناسب است.
از طرفی با اجرای طرح پیادهراه در شش خیابان، یکی از مشکلاتی که با آن مواجه خواهیم بود، بهوجود آمدن شش گره ترافیکی دوربرگردان در رینگ دوم شهر است؛ بنابراین گرههای مذکور باید به نحوی طراحی شوند که ضمن حفظ سیمای مطلوب و تأمین ایمنی عابران، بهراحتی امکان گردش وسایل نقلیه بهویژه اتوبوسها را فراهم کنند. بنابراین طراحی و ایجاد این گرهها تا حدودی هزینهبر خواهد بود و با توجه به ضرورت اجرای پیادهراه در چهار خیابان اصلی مرکز شهر همدان، بر آن شدیم تا دراینباره گفتگویی را با علی رحیمیفر، رئیس کمیسیون فنی شورای اسلامی شهر همدان ترتیب دهیم که در ادامه میخوانید:
رئیس کمیسیون فنی و عمرانی شورای اسلامی شهر همدان با بیان اینکه اگر این خیابانها به پیادهراه تبدیل نمیشد بازهم مشکل پارکینگ با توجه به افزایش روزافزون خودروها وجود داشت، تصریح کرد: این امر از آنجا نشأت میگیرد که در دو خیابان اکباتان و بوعلی با توجه به حجم تردد خودرو، گنجایش لازم برای پارک اتوبوس و تاکسی وجود نداشت.
علی رحیمیفر افزود: البته اجرای طرح پیادهراهسازی شش خیابان اصلی مصوبه شورای عالی معماری شهرسازی در سال 84 است که در آن طرح فضاهایی همچون پایانه و پارکینگ در نقاط حاشیه این پیادهراهها دیده شده و حتی تعدادی از آنها همچون پارکینگ سینا به اجرا درآمده است.
وی با بیان اینکه حتی پارکینگ پاساژ شهرآرا این روزها از حالت اقتصادی خود خارج شده و درواقع به پارکینگ عمومی بدل شده است، تصریح کرد: در کبابیان نیز منطقهای برای احداث پارکینگ پیشبینی کردند که متأسفانه طی این سالها دستخوش شرایطی همچون تغییر کاربری و مشکلاتی در فضای میراثفرهنگی قرار گرفته، بهواقع احداث آن به حالت کان لم یکن درآمده است.
رحیمیفر افزود: طبق طرح اولیه حتی مکانی را واقع در پشت هتل مرمر نیز بهعنوان پارکینگ درنظر گرفته بودند که این پارکینگ هنوز عملیاتی نشده است.
وی با بیان اینکه احداث پارکینگ آقاجانی بیگ نیز یکی دیگر از ظرفیتهای پیشبینیشده برای کاهش بار ترافیکی پیادهراهها است که تاکنون رشد 47 درصدی را تجربه کرده و با توجه به شرایط اقتصادی ادامه عملیات اجرای آن متوقف شده، اذعان کرد: پس درمجموع اقداماتی در راستای حل مشکل فضای ترافیک پیادهراهها انجام شده، اما این اقدامات کافی نیست و در آینده نیازمند تلاش بیشتر هستیم.
رئیس کمیسیون فنی و عمرانی خاطرنشان کرد: البته در حال حاضر شاهد تعلل در ادامه روند اقدامات اینچنینی هستیم که ازجمله این تعللها میتوان به پارکینگ مصوب واقع در پشت هتل مرمر و آقاجانی بیگ اشاره کرد.
رحیمیفر در پاسخ به این سؤال که خبرها حاکی از آن است که سال آینده عملیات اجرایی پیادهراهها در چهار خیابان باقیمانده مرکز شهر نیز آغاز خواهد شد، برای فضای ترافیکی این خیابانها چه برنامهای پیشبینی شده است؟ تشریح کرد: تاکنون در این خصوص تصمیم خاصی مبنی بر آغاز عملیات پیادهراهسازی اتخاذ نشده است؛ گرچه به نظر بنده باید همزمان با مصوب شدن طرح پیادهراهسازی شش خیابان، شاهد اجرای آن در هر شش خیابان میبودیم.
وی ادامه داد: اگر این پروژه در همان سالهای ابتدایی به اجرا درمیآمد، مشکلات حال حاضر بهمراتب کمتر بود؛ چراکه طرح ارائهشده توسط مشاور در آن سالها با تقریباً وقفهای دهساله آنهم بهصورت نیمبند به اجرا درآمد و قاعدتاً نتایجی که آن زمان از اجرای طرح انتظار میرفت، در حال حاضر محقق نمیشود.
رحیمیفر در مقام پاسخ به سؤال دیگری مبنی بر اینکه با پیادهراه شدن چهار خیابان دیگر و تکمیل این پروژه خودروهای عمومی برای خدماترسانی به رینگ دوم منتقل خواهند شد، چه راهکاری برای جلوگیری از اختلاط خودروهای شخصی و عمومی پیشبینی شده است؟ اظهار کرد: همانطور که گفتم، هنوز برای چهار خیابان بعدی تصمیمگیری نشده است؛ اما در پاسخ به سؤال شما باید بگویم اگر تصمیمی دراینباره اتخاذ شود، همزمان با پیادهراه شدن هریک از خیابانها باید پایانه اتوبوسها و تاکسیها مشابه آنچه در پایانه سرگذر و یا پل پهلوان و خیابان ذوالریاستین اتفاق افتاده، برای این خیابانها نیز پیشبینی شود.
معالوصف، آنچه مسلم است اینکه مشکل ترافیک همدان و نبود و یا کمبود فضاهای پایانهگونه برای وسایط حملونقل عمومی و در عین پارکینگها برای خودروهای شخصی در پی اجرای پیادهراه در شش خیابان اصلی مرکز شهر، رفتهرفته با افزایش تعداد خودروها و نبود فضای لازم و همچنین دیگر زیرساختها، به گرهای کور تبدیل میشود که اگر اکنون برای آن فکری نشود، حل آن در سالهای آتی بسیار سخت و شاید هم غیر ممکن خواهد بود.
