قصه پر غصه سایتموزه همدان
سپهرغرب، گروه شهر - طاهره ترابیمهوش: ماجرای ایجاد یک سایتموزه در میدان مرکزی شهر همدان ازآنجا آغاز شد که هفتم آذرماه سال 96 در جریان گودبرداریها جهت ساخت پیادهراه میدان، دو تابوت شکسته سفالی متعلق به دوران اشکانی و تعدادی تکههای سفالی متعلق به دورههای مختلف تاریخی از زمان مادها تا دوران اسلامی کشف شد؛ آثاری که بهعنوان نمونهای از مهمترین نشانههای تاریخ و تمدن این سرزمین مورد توجه رسانهها، متولیان حوزه میراث فرهنگی و فعالان اجتماعی قرار گرفت.
هفته دوم آذرماه مسؤولان استانی و کشوری با حضور در محل کشف آثار تاریخی در دفتر وعدهها برگ دیگری افزودند و رفتند.
در همین روزها بود که امیر خجسته، نماینده مردم همدان در مجلس شورای اسلامی طی بازدیدی که از میدان امام (ره) داشت در جمع خبرنگاران بر ضرورت تغییر طرح میدان و ایجاد سایتموزه در این مکان تأکید کرد و گفت: اگر کارشناسان تخصصی به این نتیجه برسند که کاوش باید حفظ و به موزه تبدیل شود، شهرداری باید طرح پیادهراه میدان امام را با تغییر و مدنظر قرار دادن این موزه، هم پروژه را هر چه سریعتر به ثمر برساند و هم آثار کشفشده حفظ شود.
وی در آن بازه زمانی با بیان اینکه نباید به دلیل انجام پروژه عمرانی، میراث تاریخی شهر مورد تهدید قرار گیرد، تصریح کرد: کشف هر میراثی در همدان یک فرصت بزرگ گردشگری است که میتواند با بیتدبیری به چالشی اجتماعی تبدیل شود.
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری استان همدان نیز چند روز بعد یعنی 11 آذرماه در محل کشف آثار، از ظرفیتسنجی برای راهاندازی سایتموزه در میدان امام (ره) گفت و عنوان کرد: ملتی که حرمت گذشتگان را حفظ نکند نمیتواند چشمانداز روشنی برای آیندگان ترسیم کند. جالبتر اینکه در همان زمان عدهای نیز در قالب فعالان مدنی با صدور بیانیهای خواستار توجه ویژه به کاوشهای صورت گرفتهشده و اذعان کردند: میتوان آثار و فضای کاوش شده را در قالب یک سایتموزه حفظ و با قرار دادن یک پوشش شیشهای در اطراف آن، این اثر مکشوفه در معرض بازدید عموم قرار گیرد تا هم شهروندان همدانی به داشتههای خود ببالند و هم بهعنوان یک منطقه گردشگری برایش برنامهریزی شود.
بر این اساس 12 آذرماه محمدناصر نیکبخت، استاندار وقت همدان با توجه به حساسیت موضوع با تعدادی از مدیران مرتبط از پروژه میدان امام (ره) بازدید و ضمن تأکید بر تداوم روند کاوشها به موضوع میزبانی همدان از رویدادهای گردشگری در سال 2018 اشاره کرد و گفت: باید تا اجلاس 2018 این اثر و دیگر جاذبههای گردشگری شهر ساماندهی شده باشد تا بخشهای بیشتری از داشتههای همدان را معرفی کنیم.
وی ادامه داد: اگر قرار بر ساخت موزه است برای ساخت آن کمک خواهیم کرد زیرا استان همدان باید مقصد گردشگری شود.
درنهایت این سیر اتفاقات باعث شد جلسه تصمیمگیری برای ایجاد سایتموزه و یا اجرای آبنما در میدان امام در روز 13 آذرماه سال 96 در صحن شورای شهر همدان و با حضور مسؤولان میراث فرهنگی و شهرداری همدان کلید بخورد. در این نشست ابراهیم مولوی، رئیس سابق شورای اسلامی شهر همدان با بیان اینکه گردشگر به دنبال تاریخ و فرهنگ کهن این شهر است و اگر احداث سایت یا موزه شیشهای در فضای میدان مرکزی به نتیجه برسد، ظرفیت تاریخی مناسبی برای شهر همدان ایجاد خواهد شد، اظهار کرد: بسیاری از کشورها برای نداشتههایشان هم تبلیغ میکنند، درصورتیکه همین داشتهها بهصورت طبیعی در سرزمین ما وجود دارد.
وی افزود: ایجاد محور فرهنگی در مرکز شهر موجب جذب و جلب گردشگر میشود و در نگهداشت گردشگران نیز اهمیت دارد.
القصه؛ بالاخره بعد از برگزاری جلسات متعدد در نخستین روزهای دیماه، کاوشگران در ادامه کاوشهای خود به آثار جدید دیگری برخوردند و بهیکباره با کشف دومین تدفین از کاوشهای باستانشناسی میدان امام (ره) همدان، لزوم ایجاد سایتموزه دوچندان شد و درنهایت تصمیم به ایجاد سایت موزه در میدان امام (ره) همدان گرفته شد چنانکه عباس صوفی، شهردار همدان در همان روزها با بیان اینکه عملیات اجرایی سایتموزه همدان بهزودی آغاز میشود، گفت: اتمام عملیات احداث این سایت موزه تا پایان سال 96 امکانپذیر است.
البته طبق اخبار منتشرشده از شورای سیاستگذاری رویدادهای گردشگری همدان 2018 در مورخ 26 دیماه گویا وی تأکید میکند: این سایتموزه ساده و با هویت تاریخی احداث میشود و مشاور در حال مطالعه این طرح است.
درنتیجه با صحبتهای شهردار همدان مبنی بر آغاز عملیات اجرایی سایتموزه همدان، شهروندان همدانی به خیال آنکه کارها در حال انجام است روزها را یکی پس از دیگری سپری کردند اما در کمال ناباوری سال 96 به پایان رسید و نهتنها خبری از احداث سایتموزهای در میدان امام همدان نشد بلکه محل کاوش شده با حفاظی از پلاستیک برای ماهها زیر باد و بوران زمستانی خود به ویرانهای وهمانگیز در مرکز شهر بدل شد.
اما بعد از سکوت چندین ماهه، اردیبهشتماه سال گذشته خبری مبنی بر ابلاغ طرح سایتموزه میدان امام خمینی (ره) همدان در رسانهها منعکس شد که در این خبر شهردار همدان از تصویب طرح سایتموزه در شورای عالی فنی سازمان میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری و ابلاغ آن به شهرداری خبر میداد.
در ادامه صوفی با حضور در صحن علنی شورا، اذعان کرد: این طرح 16 اردیبهشتماه به شهرداری همدان ابلاغ شد و نقشههای فاز اول معماری و طرح مطالعاتی این سایتموزه نیز دریافت شده و بهزودی عملیات ساخت این طرح آغاز میشود، اما بازهم بعد از گذشت ماهها خبری از اجرای عملیات عمرانی در سایتموزه نشد و حتی شهردار همدان در گفتوگو با رسانهها دراینباره، گفت: اتمام ساخت سایتموزه تا پایان سال امکانپذیر نیست، درنتیجه سایتموزه میدان مرکزی در محاق خلف وعدهها نتوانست میزبان میهمانان دو رویداد بینالمللی یعنی نشست سالانه اجلاس جهانی گردشگری و همدان پایتخت گردشگری کشورهای آسیایی باشد.
سال 97 نیز به این منوال تمام شد اما داستان به اینجا ختم نشد؛ شهردار همدان در تیرماه سال جاری با بیان اینکه این طرح با همکاری شهرداری، میراث فرهنگی و مسکن و شهرسازی اجرا میشود، تصریح کرد: طراحی و نظارت بر ساخت این موزه با میراث فرهنگی است و اجرا و ساخت آن زیر نظر شهرداری انجام خواهد شد و این موزه تا 6 ماه آینده آماده و تحویل مردم شهر همدان میشود!
دراینبین کامران گردان، رئیس شورای اسلامی شهر همدان نیز با بیان اینکه تاکنون دو میلیارد و 500 میلیون ریال از سوی میراث فرهنگی برای این موزه هزینه شدهاست، گفت: دو میلیارد تومان اعتبار نیز از بودجه بازآفرینی مسکن و شهرسازی به شهرداری ارائه شد که با تحقق این مهم سایتموزه میدان امام تکمیل میشود. حال بعد از گذشت تقریباً20 ماه از مصوبه احداث سایتموزه، این قصه پرغصه ادامه دارد بهگونهای که طی ماههای اخیر طبق شواهد، کار شاقی را در حوزه عمرانی شاهد نیستیم و تنها تغییر ایجادشده در پروژه به تغییر نوع حفاظ اطراف بازمیگردد؛ البته نگذریم از اینکه طی ماههای اخیر حدوداً یک تا یک و نیم متر از سطح محوطه کاوش شده سیمان شده اما طبق روند موجود به نظر نمیرسد که شهرداری بتواند به وعده خود جامه عمل بپوشاند. پس با توجه به اینکه این پروژه در قلب شهر همدان قرار دارد و به اذعان شهروندان مصداق کوچکی از عملکرد عمرانی مدیریت شهری است بر آن شدیم تا دراینباره با حمید بادامینجات، نایبرئیس شورای اسلامی شهر همدان گفتوگویی را ترتیب دهیم که در ادامه میخوانید:
نایبرئیس شورای اسلامی شهر همدان با بیان اینکه طبق بودجه ابلاغی به شهرداری روند پروژهها موردبررسی قرار میگیرد، گفت: با توجه به بودجه800 میلیارد تومانی شهرداری همدان و درعینحال 200 پروژه تعریفشده بر این مبلغ در سال 98، برخی از پروژهها همچون پل شهید همدانی، ایجاد سایتموزه مرکزی شهر و نیز برخی پروژههای بزرگ دیگر که در مرحله اجرا در یک فرآیند مشارکتی هستند گیر کردهاند.
حمید بادامینجات با بیان اینکه اگرچه پروژه میدان امام (ره) به لحاظ مالی پروژه بزرگی نیست اما در اجرای آن سه ارگان متولی امر بودند، اظهار کرد: شهرداری، میراث فرهنگی و راه و شهرسازی ارگانهای دخیل در اجرای این پروژه هستند.
وی خاطرنشان کرد: به دلیل عدم هماهنگی بین دستگاههای مذکور و نیز وجود ضوابط خاص برای این مهم از سوی دستگاههای متولی، کار در بدو امر با تأخیر آغاز شد وگرنه پیادهراه سازی کل محوطه میدان امام در کمتر از 6 ماه انجام شد.
نایبرئیس شورای اسلامی شهر همدان با اشاره به اینکه بخشی از مشکل کار در ارتباط با تأمین بودجه اجرای پروژه بود، ادامه داد: ازآنجاییکه این محوطه موزه است اختلاف بر سر دستگاه تأمینکننده بودجه زمانبر بود.
بادامینجات با بیان اینکه در بدو امر این دستگاهها خود به یک توافق دست یافتند مبنی بر اینکه شهرداری گودبرداری و ساماندهی محوطه را بر عهده بگیرد، میراث فرهنگی طرح مطالعاتی پروژه را انجام دهد و راه و شهرسازی نیز ساختمان موزه را بسازد، اذعان کرد: متأسفانه این توافق اولیه انجام نشد.
وی با بیان اینکه طبق خلف وعده انجامشده، مجدداً شهرداری خود برای ساخت سایتموزه از طریق اخذ پیمانکار ورود کرد، افزود: در حال حاضر از طریق پیمانکار به کار گرفتهشده، محوطه اطراف سایت آماده شدهاست.
نایبرئیس شورای اسلامی شهر همدان با تأکید بر اینکه البته روند کار همچنان کند است و شاهد شقالقمری در پروژه از سوی شهرداری نبودهایم، یادآوری کرد: طولانی شدن اجرای این پروژه به ناهماهنگیهای بین دستگاهی در بدو امر بازمیگردد وگرنه کار مورد نیاز در این پروژه تنها یکپنجم کار پیادهراه سازی محوطه میدان امام است.
بادامینجات در پاسخ به این سؤال که مگر بودجه این پروژه به شهرداری از طریق راه و شهرسازی پرداخت نشده، عنوان کرد: بنده دراینباره اطلاع خاصی ندارم اما برای سال جاری، 14 میلیارد تومان پروژه از محل اعتبارات بازآفرینی همچون سوله کسبوکار، خانه کشتی محله خضر، پوشش چندین رودخانه در مناطق حاشیهای، کفسازی بازار و پارک 6.5 هکتاری پیشبینی شده که تاکنون حتی یک هزار تومان نیز تخصیص نیافته و ما را در اجرای این پروژه دچار مشکل کردهاست.
وی با بیان اینکه بنده شخصاً قائل به این امر هستم که در اجرای پروژه سایتموزه میدان امام (ره) شاهد کمکاری بودهایم و باید کلیه دستگاههای مرتبط در خصوص طولانی شدن فرآیند ساخت آن از مردم عذرخواهی کنند، گفت: دراینبین شورای شهر نیز بهعنوان ناظر در حوزه مدیریت شهری از این قاعده مستثنا نیست.
معالوصف؛ همچون موارد مشابه دیگر بازهم دود بیتدبیری مدیران شهری و نیز متولیان مرتبط با پروژه سایتموزه در چشم شهروندان همدانی میرود و دراینبین کوچکترین احساس دغدغهمندی را در بین مدیران مربوطه شاهد نیستم؛ نه دیگر خبری از نماینده مجلس است، نه استاندار و نه میراث فرهنگی، جالبتر اینکه طی روزهای اخیر شاهد بازدید این پروژه توسط وزیر میراث فرهنگی بودیم! حال این سؤال مطرح میشود که باید چند وزیر و وکیل از این گودال وحشت میدان مرکزی همدان بازدید کنند تا درنهایت شاهد تکمیل پروژه باشیم؟ بهواقع چه کسی جوابگوی مردمی خواهد بود که با مشاهده این طرح نیمهکاره در میدان مرکزی شهر هرروز بیشازپیش به مدیریت شهری بدبین میشوند.
