سپهرغرب، گروه خبر - طاهره ترابی‌مهوش: معاون امور عمرانی استانداری همدان گفت: هدف از مجموعه شهری رسیدن به کارکردهای مشترک اقتصادی است، پس ربطی به استقلال سیاسی شهرها ندارد.

22 مهرماه بود که در صحن شورای عالی شهرسازی و معماری به ریاست وزیر راه و شهرسازی و با حضور استاندار همدان، معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار، مدیرکل راه و شهرسازی استان و جمعی از مدیران کشوری و استانی، طرح مجموعه شهری همدان تصویب شد.

طبق اخبار منعکس‌شده از این جلسه، طرح مجموعه شهری همدان به مرکزیت شهر همدان و 6 شهر دیگر نزدیک همدان تشکیل و برای هر یک وظایف و نقش‌های مشخص تعریف‌ شده‌است؛ پس با توجه به‌ این رخداد میمون بر آن شدیم تا در خصوص الزامات کلان‌شهر شدن همدان از طریق برگزاری میزگردی با حضور محمدرضا عراقچیان استاد معماری و شهرسازی دانشکده هنر و معماری دانشگاه بوعلی سینا، محمودرضا عراقی معاون امور عمرانی استاندار همدان، عباس صوفی شهردار همدان، مریم سمایی معاون معماری و شهرسازی اداره کل راه و شهرسازی استان همدان و امان‌اللهی دیگر نماینده این اداره کل به بحث و گفت‌وگو بپردازیم که در این شماره بخشی از آن را می‌خوانید:

استاد شهرسازی و معماری دانشکده هنر و معماری دانشگاه بوعلی سینا در ابتدا با بیان اینکه همان‌طور که ما در خانه خود زندگی می‌کنیم اما توجهمان به شهر نیز معطوف است، پس بر این اساس در زندگی شهری هم نمی‌توان از توجه به اطراف غافل شد، اظهار کرد: منظور از اطراف، مناطق حاشیه‌ای نیست بلکه قسمت‌هایی را شامل می‌شود که نفوذگذاری و اثرگذاری آن‌ها بر شهر غیرقابل انکار است.

محمدرضا عراقچیان افزود: معمولاً در اطراف شهرهای بزرگ، شهرهای کوچکی هستند که نمی‌توانند به‌طور مستقل و پابرجا تصمیم‌سازی کنند بلکه می‌بایست در هماهنگی با شهر بزرگ‌تر نسبت به اتخاذ تصمیم بهتر اقدام کنند.

وی با ذکر مثالی از روابط خانوادگی در تشریح این فرآیند، تصریح کرد: زمانی که در یک مجموعه با تعدادی از شهرهای کوچک مواجهیم اگر هرکدام از آن‌ها بخواهند ساز خود را در حوزه تصمیم‌سازی برای مدیریت منطقه بزنند یقیناً شاهد ناهماهنگی در مجموعه خواهیم بود.

عراقچیان خاطرنشان کرد: بر این اساس انتظار می‌رود یک طرح آمایش کوچک برای مناطق این‌چنینی دیده شود؛ اگرچه معمولاً طرح‌های آمایشی فراتر از استان دیده می‌شوند تا مجموعه شهری مصوب بتواند پاسخگوی این نیاز باشد که در این راستا انتظار می‌رود فرآیند تشکیل این مجموعه، الزامات آن و در عین حال هدف نهایی آن به‌صورت شفاف بیان شود.

معاون امور عمرانی استاندار همدان نیز در ادامه در تشریح چگونگی و چرایی مصوبه مجموعه شهری همدان، گفت: اداره کل راه و شهرسازی متولی اصلی مطالعات طرح مجموعه شهری، طرح جامع و طرح تفضیلی است.

محمودرضا عراقی عنوان کرد: هرچه میزان مطالعات در بخش‌های مختلف توسعه‌ای، جامع‌تر باشد که از آن طریق بتوان مجموعه بزرگ‌تری را هماهنگ کرد قطعاً شرایط بهتری را تجربه خواهیم کرد چراکه معمولاً تصمیمات جزیره‌ای پاسخگوی نیاز توسعه ما در سطح وسیع تأثیرگذار بر یکدیگر نخواهد بود.

وی با بیان اینکه مباحث توسعه‌ای شهر نیز از این امر مستثنا نیست، اذعان کرد: یقیناً در تصمیم‌سازی جهت توسعه شهری همدان نمی‌توان تأثیرگذاری مناطق اطراف را نادیده گرفت.

معاون امور عمرانی استاندار همدان ادامه داد: حتی به نظر بنده اگر بتوانیم مجموعه استان همدان را در یک فرآیند مطالعاتی برای توسعه تعریف کنیم نتیجه بهتری حاصل خواهد شد، اما ازآنجایی‌که نمی‌توان مسائل شهری را به دلیل مطالعات طولانی‌مدت و پیچیدگی بیشتری که خواهد داشت در مقیاس بزرگ تعریف کرد پس به‌ناچار سطح کوچک‌تری را در این مجموعه گنجانده‌ایم.

عراقی یادآوری کرد: در این مجموعه، مناطقی که کارکردهای مشترک مناسبی با یکدیگر دارند مدنظر قرارگرفته‌اند.

وی با تأکید بر اینکه این مجموعه‌ شهری می‌توانند از ظرفیت یکدیگر در راستای اجرا و تحقق اهداف بزرگ‌تر بهره‌مند شوند، اذعان کرد: استفاده بهینه از منابع از دیگر مزیت‌های این طرح است.

معاون عمرانی استاندار همدان با ذکر برخی مثال‌ها دراین‌باره، افزود: درواقع طرح مجموعه شهری به دنبال استفاده حداکثری از منابع مالی در راستای رسیدن به اهداف مشترک اقتصادی است.

عراقی خاطرنشان کرد: البته رسیدن به این هدف منوط به ایجاد وحدت مدیریت در این مجموعه است.

وی با اشاره به اینکه اجرای طرح مجموعه شهری هیچ ارتباطی با تقسیمات سیاسی شهر‌ها ندارد، ابراز کرد: به‌واقع ما به دنبال آن هستیم که کارکردهای مشترک به‌ویژه در حوزه اقتصادی را در این مجموعه تقویت کنیم.

معاون عمرانی استاندار همدان با بیان اینکه خطوط محدوده‌ای در این شهرها تغییر نخواهد کرد و کلیه مدیران اجرایی و شهری در این مجموعه شهری سرجایشان مانا هستند، تصریح کرد: هدف استفاده مشترک از منابع موجود برای رسیدن به توسعه بیشتر است.

عراقی با تأکید بر اینکه هیچ‌گونه نگرانی برای تغییر هویت این شهرها وجود ندارد، گفت: یقیناً هیچ‌گونه ادغامی صورت نمی‌پذیرد.

وی ابراز کرد: در دنیا تعاریف مختلفی از کلان‌شهر ارائه‌شده که با تعریف کلان‌شهر در ایران متفاوت است به‌گونه‌ای که در ایران ملاک جمعیتی یک‌میلیون نفر است یعنی اگر شهر مرکزی جمعیت بیش از یک‌میلیون نفر را در خود جای دهد جزء کلان‌شهرها محسوب می‌شود.

معاون عمرانی استاندار همدان با بیان اینکه طبق مصوبه سال 88، همدان به‌عنوان مجموعه شهری در قالب کلان‌شهرها مطرح‌ شده‌است، اظهار کرد: البته این امر منوط به اجرای مطالعات در خصوص کارکردهای مشترک اقتصادی در این مجموعه بوده که خوشبختانه طی10 سال گذشته بالاخره مطالعات انجام و طی روزهای اخیر با گذشتن از پنج مرحله مجزا توانست مصوبه مجموعه شهری را از شورای عالی دریافت کند.

عراقی با اشاره به تأثیرات مترتب از کلان‌شهر شدن گفت: واقعیت این است که ما به تنها به دنبال یدک کشیدن این اسم و عنوان نیستم بلکه باید ثابت کنیم که ظرفیت این‌چنین فضای در مجموعه شهری همدان موجود است که خوشبختانه با مطالعاتی که انجام شد داشتن این ظرفیت به اثبات رسید زیرا دریافت تأییدیه و مصوبه از شورای عالی معماری و شهرسازی به‌آسانی صورت نمی‌پذیرد.

وی تشکیل مجموعه شهری در همدان را یک فرصت ملی قلمداد و اذعان کرد: نباید از این نکته غافل شد که هم‌زمان با ما حداقل 13 شهر دیگر نیز در سال 88 شرایط مشابهی با همدان داشته و خواهان کلان‌شهر شدن از طریق تحقق مجموعه شهری بودند اما هیچ‌یک از آن‌ها طی این سال‌ها نتوانسته‌اند مطالعات لازم را تکمیل و فرآیند لازم را طی کنند.

معاون عمرانی استاندار همدان با بیان اینکه این اتفاق میمون را باید به‌عنوان یک پیروزی برای مجموعه شهری همدان دانست، افزود: اتحاد شهرهای بهار، لالجین، صالح‌آباد، همدان، مهاجران، جورقان و مریانج نشان داد که به دنبال اجرای هدف‌های بزرگ به‌صورت مشترک هستند.

عراقی با بیان اینکه عملکرد تیمی مجموعه شهری یقیناً منجر به ارتقای جایگاه مجموعه این شهرها خواهد شد، خاطرنشان کرد: بازهم تأکید می‌کنیم دنبال کردن منافع مشترک اقتصادی در استقلال سیاسی و مدیریتی این شهرها تأثیرگذار نخواهد بود و وحدت در عین استقلال را برای این شهرها می‌توان در قالب مجموعه شهری قلمداد کرد.

گفتنی است؛ بخش‌های بعدی از مباحث مطرح‌شده در این میزگرد در شماره‌های آتی منعکس می‌شود.

طاهره ترابی مهوش