سپهرغرب، گروه خبر - طاهره ترابی‌مهوش: در پنجاه و دومین جلسه صحن شورای اسلامی شهر همدان، یکی از موضوعات مطرح‌شده پیرامون بازدید تیم گردشگری شورای شهر و شهرداری همدان از زیرساخت‌های گردشگری اصفهان بود به‌طوری‌که حسین قراباغی، رئیس کمیسیون گردشگری شورای اسلامی به مجموعه‌های تفریحی و ویلاهای ساخته‌شده در بالادست سد چادگان اشاره و از آن به‌عنوان نمونه‌ای جهت احداث منطقه نمونه تفریحی و توریستی بوستان اکباتان یادکرد.

وی با اشاره به خواهرخواندگی همدان و اصفهان، عنوان کرد: در سفر کاری اعضای کمیسیون سرمایه‌گذاری و گردشگری به شهر اصفهان، مراحل مقدماتی پیمان خواهرخواندگی کهن شهر همدان و شهر اصفهان به امضای رؤسای کمیسیون‌های سرمایه‌گذاری و گردشگری شوراهای اسلامی دو شهر رسید.

قراباغی در ادامه به وضعیت سد چادگان و مجموعه‌های تفریحی و گردشگری ساخته‌شده در محدوده آن اشاره و تصریح کرد: شباهت این سد به سد اکباتان همدان باعث شد بهره‌گیری از تجربیات اصفهان در این زمینه را مدنظر قرار دهیم.

در ادامه، کامران گردان، رئیس شورای اسلامی شهر همدان با بیان اینکه در پیگیری این بازدیدها لازم است که تفاهم‌نامه‌ها اجرایی شود و از ظرفیت‌های ایجادشده بهره‌مند شویم، خطاب به مسؤولان دفتر معاونت معماری و شهرسازی شهرداری همدان خواستار در نظر گرفتن بودجه‌ای برای اجرای چنین طرحی در بالادست سد اکباتان شد، اما در ادامه علی رحیمی‌فر، رئیس کمیسیون فنی عمرانی شورای اسلامی شهر همدان مخالفت خود را با احداث منطقه نمونه تفریحی- توریستی بوستان اکباتان مطابق آنچه در شهر اصفهان ساخته‌شده اعلام کرد و گفت: اگر سد آب دارد حق‌‌آبه کشاورزی را سخت‌گیرانه ندهند! آیا فشارهای سیاسی پشت توسعه در بالادست سد اکباتان است؟ چرا به محیط‌زیست فشار می‌آوریم؟ اگر سد اکباتان توان آب‌رسانی به همدان را دارد، پس چرا به دنبال انتقال آب از سد تالوار و آزاد هستیم؟ باتوجه به اینکه توسعه بالادستی زاینده‌رود اصفهان باعث خشک شدن تالاب‌ها و نارضایتی‌ کشاورزان در پایین‌دست شده چرا باید از چنین طرحی به‌عنوان الگو در اراضی بالادست سد اکباتان استفاده کنیم؟

پس در ادامه با توجه به اهمیت موضوع بر آن شدیم تا در خصوص مباحث مطرح‌شده با منصور ستوده مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان همدان، مصطفی هاشمی مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب روستایی استان همدان و نیز پیمان زرین رئیس اداره حفاظت محیط‌زیست شهرستان همدان گفت‌وگویی را ترتیب دهیم که ادامه می‌خوانید:

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان همدان با بیان اینکه اخیراً وزارت نیرو با وزارت گردشگری تفاهم‌نامه‌ای را منعقد کرده‌است که بر اساس آن با در نظر گرفتن ملاحظاتی همچون الزامات زیست‌محیطی، رعایت استاندارد‌ها و نیز مسائل مرتبط با منابع آبی بتوان از ظرفیت تأسیسات آبی و سدها و فضای پیرامون آن‌ها برای ایجاد زیرساخت‌های گردشگری در کشور استفاده کرد، گفت: یقیناً می‌توان از زیبایی‌های اطراف سدها با در نظر گرفتن ملاحظات تخصصی، در حوزه گردشگری بهتر بهره برد.

منصور ستوده تصریح کرد: از طرفی با توجه به اینکه در حال حاضر اولویت استان در راستای توسعه گردشگری است توجه به این مسئله از جایگاه بیشتری برخوردار خواهد بود.

وی ادامه داد: البته توجه به حوزه گردشگری یقیناً در کاهش مشکلات زیست‌محیطی استان نیز مؤثر خواهد بود زیرا اگر در راستای توسعه استان، اولویت با ایجاد صنایع باشد یقیناً آلودگی‌های زیست‌محیطی و هوایی بیشتری گریبان‌گیر استان می‌شود.

     متولیان امر باید نیاز آبی مجموعه را در دو بخش شرب و فضای سبز اعلام کنند

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان همدان با اشاره به اینکه در این راستا هماهنگی لازم بین شهرداری با منابع طبیعی ایجادشده و از اراضی متعلق به این نهاد بخشی در بالادست سد اکباتان به اجاره شهرداری درآمده‌است، اذعان کرد: این اراضی متعلق به شرکت آب منطقه‌ای نیست.

ستوده با بیان اینکه بعد از توافق شهرداری و منابع طبیعی، مطالعات این طرح آغاز شده‌، یادآوری کرد: اخیراً نیز از شرکت آب منطقه‌ای خواستار مشخص کردن حریم سد، طی استعلامی شده‌است.

وی افزود: در پی این استعلام، جلسه‌ای را با حضور شهرداری و میراث فرهنگی برگزار کردیم که در آن مشاور طرح گزارش جامعی را از طرح ارائه و خواستار مشخص شدن حریم سد شد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان همدان با اشاره به اینکه موضوع دیگری که در این جلسه مطرح‌ شد به چگونگی تأمین آب مورد نیاز این زیرساخت‌ها بود، تأکید کرد: ازآنجایی‌که شرکت آب منطقه‌ای وظیفه تأمین منابع آب مورد نیاز در حوزه کشاورزی و شرب استان را بر عهده دارد پس باید در این مورد ارزیابی و بررسی خاصی را ملاک عمل قرار دهد.

این مقام مسؤول خاطرنشان کرد: در آن جلسه مقرر شد تا متولیان امر با در نظر گرفتن ملاحظات خاص حوزه سد‌ها جهت ساخت‌وساز و ازآنجایی‌که سد اکباتان نیز جزء سدهای مهم طبقه‌بندی‌شده در سطح کشور است نسبت به اعلام میزان نیاز آب این طرح در دو بخش فضای سبز و شرب و بهداشت اقدام کنند.

ستوده با بیان اینکه البته دوستان در آن جلسه اعلام کردند که در راستای ایجاد فضای سبز، برنامه‌ای برای کشت گیاهان پر آب‌بر همچون چمن وجود ندارد، گفت: به گفته آن‌ها قرار است گیاهان کم آب‌بر و جنگلی در این منطقه کشت شود.

وی در پاسخ به این سؤال که اگر میزان آب تعیین‌شده در توان سد اکباتان نباشد، رویکرد آب منطقه‌ای در خصوص اجرای این طرح چگونه خواهد بود، یادآوری کرد: ما فقط برای میزان آب مورد نیاز اعلام‌شده توسط متولیان اجرای طرح اعلام نظر می‌کنیم، پس در خصوص اجرایی شدن و یا نشدن آن در سطح استان تصمیم‌گیری می‌شود چراکه حوزه گردشگری در حیطه اختیار ما نبوده و درعین حال این اراضی نیز متعلق به شرکت آب منطقه‌ای نیست.

      با توجه به وسعت مجموعه، نیازمند شبکه و تصفیه‌خانه فاضلاب مجزا است

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب روستایی استان همدان نیز در ادامه با اشاره به اهمیت وجود زیرساخت‌هایی همچون شبکه فاضلاب و تصفیه‌خانه برای جمع‌آوری فاضلاب این مجموعه، عنوان کرد: طی سال جاری در این محدوده ایجاد تصفیه‌خانه فاضلابی برای روستای یلفان در دست اجرا بوده که ظرفیت این تصفیه‌خانه متناسب با نیاز این روستا تعیین شده‌است.

مصطفی هاشمی تصریح کرد: البته با استفاده از فنّاوری روز دنیا می‌توان ظرفیت تصفیه‌خانه را افزایش داد اما باید این نکته موردتوجه قرار گیرد که آیا انتقال فاضلاب این منطقه و اتصال آن به فاضلاب روستایی و تصفیه‌خانه‌ای که در حال احداث است به لحاظ اقتصادی مقرون‌به‌صرفه است یا خیر.

به گفته وی با توجه به وسعت اجرای طرح که در حد یک شهرک در نظر گرفته شده می‌بایست شبکه و تصفیه‌خانه‌ای مجزا ایجاد شود، گفت: البته در ایجاد چنین زیرساختی، شاخص‌های متعددی باید مورد توجه قرار گیرد.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب روستایی استان همدان با بیان اینکه باید نوع فاضلاب، حجم آن و نیز میزان آلایندگی آن مورد توجه متولیان امر در اجرای طرح قرار گیرد، در پاسخ به این سؤال که آیا تاکنون دراین‌باره استعلامی از این اداره صورت گرفته‌است، خاطرنشان کرد: چیزی دراین‌باره در خاطرم نیست، البته شاید با معاونت‌های تخصصی مکاتبه شده باشد.

     سد اکباتان منطقه شکارممنوع است

رئیس اداره محیط‌زیست شهرستان همدان نیز با بیان اینکه تاکنون تنها یک مکاتبه آن‌هم با عنوان استعلام در خصوص موضوعات زیست‌محیطی برای پارک جنگلی از سوی شهرداری صورت گرفته‌است، اظهار کرد: در پاسخ به استعلام نیز اعلام شد که می‌بایست ضوابط زیست‌محیطی در اجرای این طرح رعایت شود.

پیمان زرین در واکنش به این سؤال که الزامات زیست‌محیطی اجرای چنین طرحی (قامتگاه و هتل) در بالادست سد اکباتان چیست؟ گفت: نکته اصلی در خصوص الزامات این است که سد اکباتان منطقه شکارممنوع محسوب می‌شود و این ظرفیت در منطقه وجود دارد که به یکی از انواع مناطق چهارگانه حفاظت‌شده تبدیل شود.

وی تصریح کرد: بر این اساس سد اکباتان یک منطقه حساس محیط زیستی محسوب می‌شود و نمی‌توان تنها با یک مکاتبه، به مقوله‌های زیست‌محیطی آن پاسخ داد.

زرین ادامه داد: برای استعلامات، ملزم هستیم طبق ضوابط ساری و جاری نسبت به بررسی موضوع اقدام کنیم که با توجه به حساسیت این منطقه به دلیل قرار گرفتن در منطقه شکارممنوع و احتمال آلایندگی‌های بعدی، مسائل زیست‌محیطی است و این بررسی‌ها مشمول گزارش ارزیابی اثرات زیست‌محیطی و یا گزارش توجیهی زیست‌محیطی خواهد بود.

وی با اشاره به اینکه در این راستا می‌بایست استعلام موردی نیز توسط ارگان متولی در دستور کار قرار گیرد، اذعان کرد: این استعلام‌ها باید طبق ضوابط محیط زیستی انجام شود.

رئیس اداره محیط زیست شهرستان همدان با بیان اینکه ارائه گزارش ارزیابی اثرات زیست‌محیطی و یا گزارش توجیهی در این زمینه به‌راحتی مورد قبول و تأیید سازمان قرار نمی‌گیرد، خاطرنشان کرد: این بررسی‌ها توسط هیئتی متشکل از کارشناسان انجام و پاسخ این بررسی‌ها در کمیته‌ای با عنوان اثرات زیست‌محیطی در سطح استان مورد نقد و بررسی قرار می‌گیرد و دستگاه متولی می‌بایست بتواند از نتایج ارائه‌شده دفاع و ما را برای اجرای طرح، طبق ضوابط زیستی توجیه کند.

مع‌الوصف؛ به نظر می‌رسد رویکرد این روزهای شورای شهر همدان در طرح‌های این‌چنینی بیشتر در حوزه چشم‌وهم‌چشمی معنا پیدا می‌کند نه بر اساس ظرفیت، زیرساخت و در عین حال امکان‌سنجی؛ چراکه رئیس شورای اسلامی شهر به‌محض شنیدن عنوان طرح (مجموعه‌های تفریحی و گردشگری) خطاب به مدیران مالی شهرداری خواهان کنار گذاشتن اعتبار برای اجرای آن می‌شود در حالی که ارائه چنین طرحی در شورا در بدو امر نیازمند طرح توجیهی در جنبه‌های مختلف است و نباید تنها چون خواهرخوانده ما چنین پروژه‌ای را اجرا کرده ما نیز کورکورانه از اجرای چنین طرحی در شهر همدان استقبال کنیم.

چنانکه گفته شد، اجرای کوچک‌ترین طرحی نیازمند دریافت نظرات کارشناسی در ابعاد مختلف به‌ویژه در حوزه زیست‌محیطی است و ازآنجایی‌که منطقه سد اکباتان به‌عنوان منطقه شکارممنوع محسوب می‌شود پس نیازمند دقت نظر بیشتری در این زمینه است؛ از طرفی هنوز این منطقه فاقد زیرساخت شبکه فاضلاب است که در صورت عدم اجرای این زیرساخت یقیناً احداث چنین مجموعه‌ای فاجعه زیست‌محیطی به دنبال دارد و از طرفی نمی‌توان تنها بر اساس دیدن عکس و فیلم هوایی از طرحی به دنبال اجرای مشابه آن در شهر و استانی دیگر بود.

طاهره ترابی مهوش