سپهرغرب، گروه سلامت: سیگار چه کینگ، ‌چه لایت، چه اسلیم، چه لوتار، چه داخل پاکت‌های قرمز، چه سفید، چه طلایی، چه آبی یا سبز و نقره‌ای، سیگار است، سیگار و تطهیر شدنی هم نیست.

عده‌ای اما قصد تطهیر سیگار را دارند، عده‌ای در فضای مجازی با صفحه‌های فعال، سیگار را چنان مفید و شفابخش جلوه می‌دهند که هر اهل دودی دلش غنج می‌رود برای چند پک جانانه زدن به این سیگارها، شاید هم دل یک سیگار نکشیده کنجکاو برای چشیدن طعم دودی که می‌گویند، شفاست!

این سیگارها لقب سالم دارند و بعضی فروشنده‌ها دستشان را بالاتر نیز می‌گذارند و به این‌ها می‌گویند سیگارِ درمانی، سیگاری با خدمات ارزنده طبی که همه‌کاره است، یک طبیب تمام‌عیار که مأموریتش درست از زمان روشن کردن سیگار آغاز می‌شود و پایان مأموریتش لحظه به فیلتر رسیدن است.

     از نعنا تا عنبرنسارا

توتون و تنباکو را خالی کرده‌اند و جایش رز خشک، نعنا، مرزنجوش، چهل‌گیاه، زیتون، گل ماهور و حتی عنبرنسارا ریخته‌اند، بعد مثل سیگارهای معمولی، رولش کرده‌اند و تهش فیلتری کوبیده‌اند و شده‌است سیگار گیاهی، آخر همه‌چیز، ته شفا.

از فروشنده که خاصیت آن را می‌پرسیم کلی مزایا ردیف می‌کند که همه‌اش روی‌هم کار یک تیم مجرب پزشکی و یک پکیج کامل از داروهای قوی و پیشرفته است، نه کار یک سیگار با این قد و قواره کوچک و مشکوک.

فروشنده اما حرف خودش را می‌زند؛ ضد میکروب، ضد انگل، ضد باکتری، آنتی‌بیوتیک قوی، تسکین‌دهنده درد دندان و لثه، درمان‌کننده آسم و سینوزیت و بواسیر، برطرف‌کننده مشکلات گوارشی و از بین برنده عفونت‌های دهان، گوش، حلق و بینی، ضد درد، درمان واریس، مننژیت حتی، ضد نفخ،‌ ضد لخته شدن خون، مفید برای سلامت مغز، ضد آلرژی، چاره یبوست، راه‌حل لاغری و کاهش وزن، درمان لقوه و خدای من، ضد سرطان!

بسته‌های مرسوم سیگار 20 تایی است اما سیگارهای گیاهی را در بسته‌های هشت‌تایی وکیوم می‌کنند و در تک‌فروشی، بسته به نوع گیاهی که داخلش بار می‌زنند تا 20 هزار تومان می‌فروشند، گل ماهور به‌عنوان مثال 18 هزار تومان که می‌شود به‌قرار هر نخ 2250 تومان.

سیگارهای گیاهی به طرز واضحی از سیگارهای معمولی گران‌ترند، اما فروشنده سیگارهای گیاهی طوری مجابت می‌کند که گویی آن چهار تا 12‌هزار تومانی را که برای سیگار معمولی خرج می‌کنی، دور می‌اندازی و در عوض هزینه سیگار گیاهی را توی جیبت پس‌انداز می‌کنی، پس‌اندازی برای سلامتی‌ات.

     بفرمایید دروغ

سیگارهای گیاهی مشکوک‌اند، لقب سالم را برای سیگار نمی‌شود باور کرد.

کامبیز رمضانی، کارشناس دخانیات هم در گفت‌وگویش با ما پوزخندی می‌زند و می‌گوید: این سیگارها من‌درآوردی بوده و شانس تسخیر بازارش کم است.

او توجیه می‌آورد که ذائقه دخانی ایرانی‌ها از گذشته تا امروز ذائقه‌ای آمریکایی شده و احتمالش کم است که به نعنا، مرزنجوش و عنبرنسارایی که در این سیگارها دود می‌شود روی خوش نشان دهد.

فروشنده‌های سیگارهای گیاهی اما تضمین می‌دهند که یک‌بار پک زدن به این سیگارها مساوی با مشتری شدن است، حتی وقتی پای مضر بودن کاغذ این سیگارها و گفته‌های کارشناسان که کاغذ سیگار از توتون و تنباکو نیز سرطان‌زاتر است به میان می‌آید فروشنده با اعتمادبه‌نفس این حرف‌وحدیث‌ها را رد می‌کند و از نیکوتین و قطرانِ صفر در سیگارهای گیاهی می‌گوید.

حسن آذری‌پور، عضو کمیته کشوری کنترل دخانیات نیز زمانی که گفت‌وگوهای ما با فروشنده‌ها را می‌شنود بدون مکث تأکید می‌کند که همه این حرف‌ها دروغ است و به فروش سیگارهای درمانی و به این سبک کسب‌وکار می‌گوید کلاه‌برداری.

وی توضیح می‌دهد که احدی نمی‌تواند منکر وجود قطران در سیگار شود حتی سیگاری که محتوی نعنا، چهل‌گیاه یا رز خشک باشد، قطران به‌عنوان سمی‌ترین ماده موجود در سیگار و سرطان‌زاترین آن‌ها از سوختن گیاهانی با الیافی چوبی تولید می‌شود؛ پس وقتی هر گیاهی بسوزد قطران تولید می‌شود حتی اگر ترکیبات حاصل از سوختن این گیاهان با توتونی که می‌سوزد متفاوت باشد.

محمدمحسن عزیزی، متخصص طب سنتی نیز البته در همین موضع ایستاده است و می‌گوید: گیاهان دارویی زمانی می‌توانند خاصیت درمانی و شفابخشی داشته باشند که به شکل پماد، عرق، جوشانده یا بخور استفاده شوند و تا امروز هیچ منبع علمی، شفابخش بودن گیاهان بعد از سوختن را تأیید نکرده‌است.

آذری‌پور، عضو کمیته کشوری کنترل دخانیات نیز تأکید می‌کند که شفابخشی سیگار گیاهی تنها زمانی تأیید می‌شود که دود حاصل از آن در آزمایشگاهی معتبر بررسی شود؛ البته عزیزی این موضوع را این‌گونه پی می‌گیرد که حتی اگر از مضر بودن گیاهان سوخته در سیگار صرف‌نظر کنیم، هرگز نمی‌توانیم مضرات کاغذ سیگار را نادیده بگیریم؛ کاغذی که مخلوطی است از چسب، مرکب و چیزهای محرمانه دیگر که رمضانی کارشناس دخانیات به ما می‌گوید: شرکت‌های سازنده این کاغذها فرمول ساخت آن را هرگز فاش نمی‌کنند.

     ترک شبهه‌ناک

بااین‌حال، تولیدکنندگان، فروشندگان و بازاریابان سیگارهای گیاهی مرغشان یک پا دارد و حرف خودشان را می‌زنند. این‌ها وجود قطران که تار ِ سیگار است را در محصولات خود تکذیب می‌کنند و می‌گویند: آن ماده چسبناک قهوه‌ای‌رنگی که سرطان‌زاست و سیگاری‌ها را از آن می‌ترسانند و می‌گویند با هر پک مثل کنه به ریه‌ها می‌چسبد و مثل دوده که در دودکش رسوب می‌کند ریه‌ها را سیاه و مژک‌هایش را ناقص می‌کند، در سیگارهای گیاهی یافت نمی‌شود.

تأمل‌برانگیزتر اینکه این‌ها در تبلیغاتشان سیگارهای گیاهی را راهی برای ترک سیگار معرفی می‌کنند و نسخه می‌نویسند که فلان تعداد سیگار معمولی اگر با فلان تعداد سیگار گیاهی در روز کشیده شود به‌تدریج به ترک سیگار منجر می‌شود.

محمدمحسن عزیزی، متخصص طب سنتی البته این را هم دروغ می‌داند و می‌گوید که مدت‌ها متخصصان طب سنتی دنبال تولید سیگاری بوده‌اند که به ترک سیگار منجر شود، اما هنوز موفق به چنین اختراعی نشده‌اند.

حسن آذری‌پور، عضو کمیته کشوری کنترل دخانیات تأکید می‌کند که سیگارهای الکترونیکی که سال‌ها به‌عنوان راهی برای ترک سیگار معرفی می‌شدند اما امروز سرطان‌زا بودن و کشنده بودنشان اثبات‌ شده‌است، بهترین سند هستند که ثابت شود معجزه‌گر بودن سیگارهای گیاهی نیز فریبی بیش نیست.

بااین‌حال فعالیت آزادانه تولیدکنندگان و فروشندگان این محصولات و بازاریابی‌های علنی‌شان در کانال‌ها و شبکه‌های اجتماعی تاریک‌ترین وجه این ماجراست، فضایی که چون نظارتی کامل بر آن اعمال نمی‌شود همچون نقابی صورت متخلفان و مدعیان جورواجور را می‌پوشاند و بستر امنی برای کسب‌وکارشان ایجاد می‌کند.

آذری‌پور معتقد است: برای جلوگیری از نفوذ هرچه بیشتر محصولات دخانی در فضای مجازی باید پلیس فتا، حتی وزارت بهداشت جدی‌تر به این حوزه ورود کنند و پرده از کلاه‌برداری‌های این‌چنینی بردارند وگرنه اگر نظارت نباشد فضا از این‌ هم آشفته‌تر خواهد شد و تبلیغات بیش از این به جان سلامت مردم خواهد افتاد.