سپهرغرب، گروه شهر: ایده‌های کوچک اما خلاق برای تغییر چهره شهر می‌تواند تغییرات بزرگی نظیر افزایش نشاط اجتماعی و شهردوستی را برای ساکنان به همراه بیاورد.

ایده‌هایی همچون کاشت گیاه و ایجاد باغ در یک محوطه خالی کوچک، ساخت کتابخانه در محیط‌های کم یا پُرتردد، ایجاد کافه در مناطق گوناگون یک شهر و غیره، همگی از فعالیت‌های خلاقانه‌ای است که می‌تواند ساختار یک شهر را به‌طور کلی متحول کند. چنین ایده‌هایی که می‌تواند در پیاده‌روها، خیابان‌ها، کوچه‌ها، جاده‌ها، پارک‌ها و تمامی بخش‌های یک جامعه پیاده‌سازی شود، توانایی تبدیل شهرها به مکان‌هایی بهتر و دوست‌داشتنی‌تر را دارد.

در سراسر جهان شهرهای بسیاری دیده می‌شود که دارای پتانسیل‌های عظیمی برای ایجاد تغییر و تحولات مثبت است؛ در این شهرها از ایده‌های کوچک خلاقانه، دگرگونی‌های بزرگی به‌وجود آمده است که هریک می‌تواند به‌عنوان منبعی الهام‌بخش برای سایر شهرهای سراسر دنیا عمل کند. این تغییرات در چهار دسته‌بندی کلی خیابان‌ها، محله‌ها، پارک‌ها و جاده‌ها قابل اجرا است که هریک بخش‌های مجزایی را دربرمی‌گیرد؛ در ادامه به بررسی هریک از آن‌ها می‌پردازیم:

    طراحی مجدد خطوط عابر پیاده

در سال 2015 رنگ‌آمیزی‌های متنوع یک نقاش خوش‌ذوق، به خطوط عابر پیاده سیاتل جانی دوباره بخشید و آن‌ها را تبدیل به چشم‌اندازی دائمی از خیابان‌های شهر کرد. ایده این نقاش منجر به راه‌اندازی یک برنامه جامع رنگی شدن خطوط عابر پیاده در محله‌ها و مناطق مختلف شهرهای دیگر شد و گامی سریع و رنگارنگ به سمت ارتقای غرور اجتماعی، افزایش دید عابران و رانندگان و نیز بهبود وضعیت ایمنی خیابان‌ها برداشت.

    پارکینگ‌های دوستدار محیط‌زیست و ایجاد مبلمان شهری

جایگزین کردن پارکینگ‌های کنار خیابان‌ها و یا تبدیل جدول‌های موجود میان خیابان و پیاده‌رو به باغ‌های کوچک، نواری و سرسبز می‌تواند نقش مؤثری در جذب آب باران، کاهش جاری شدن رواناب و سیلاب در خیابان، نفوذ آب به زیرزمین و تصفیه آن داشته باشد. علاوه‌بر این ساده‌ترین ایده برای جذاب شدن خیابان‌ها و پیاده‌روهای یک شهر، ایجاد نیمکت‌های کوچک و جذاب برای استراحت و گفت‌وگوی عابران است که به‌کار بردن رنگ‌های نشاط‌آور در این بخش، می‌تواند نقش بسزایی در بهبود وضعیت روانی جوامع ایفا کند.

  ایجاد کتابخانه‌های کوچک رایگان

ممکن است کتابخانه‌ها تغییر کنند و گسترش یابند، اما لذت و شادی ناشی از خواندن کتاب‌ها هرگز تغییری نمی‌کند. پروژه ایجاد کتابخانه‌های کوچک (Libros Libres) برای نخستین‌بار در شهر دالاس به مرحله اجرا درآمد؛ در این پروژه نصب قفسه‌های از پیش ‌ساخته‌شده در نقاط مختلف جامعه و در اختیار گذاشتن کتاب‌های گوناگون نقش مؤثری در ترویج فرهنگ سوادآموزی در سراسر شهر داشت. پس از آن شهر با الهام گرفتن از جنبش گسترده کتابخانه‌های کوچک، درصدد ایجاد یک جامعه ادبی در پیوند با زندگی واقعی و جاری در کوچه‌ها و خیابان‌ها برآمد.

      ایجاد پارکینگ‌های جذاب برای دوچرخه‌ها

بهره‌گیری از قدرت خلاقیت در ایجاد پارکینگ‌های جذاب و دوست‌داشتنی در خیابان‌ها، از دیگر مواردی است که می‌تواند نقش چشمگیری در افزایش جذابیت محیط‌های عمومی جوامع داشته باشد. این پارکینگ‌ها می‌تواند به افزایش علاقه و فرهنگ دوچرخه‌سواری نیز کمک کند و عنصری مؤثر برای کمک به بهبود وضعیت ترافیک و کاهش آلودگی هوا نیز باشد.

      رنگ‌آمیزی شهرها

با مهارت هنرمندان و به‌کارگیری ذوق و خلاقیت آن‌ها، شهرها می‌توانند چهره جذاب‌تر و چشم‌نوازتری به خود بگیرند؛ حتی درصورتی‌ که شهرداری بودجه لازم برای اقداماتی از این قبیل را نداشته باشد. برای مثال رنگ کردن و یا نقاشی کشیدن روی سطل‌های زباله، دیوارها، جعبه‌های تقسیم برق، نرده‌ها و سایر امکانات موجود در کوچه‌ها و خیابان‌ها که با همکاری خود شهروندان و استفاده از مواد اولیه ارزان‌قیمت‌تر امکان‌پذیر است، نقش بسزایی در تغییر چهره شهر و تزریق روحیه و نشاط اجتماعی به محله‌های گوناگون دارد.

پراویدنس، شهری در ایالت رودآیلند ایالات متحده آمریکا از نخستین شهرهایی بود که دست به چنین اقدامی زد و موفق شد تبدیل به شهری رنگارنگ و دل‌نشین شود؛ راه‌اندازی پروژه‌های هنری همگانی و موقت خیابانی نیز از اهمیت بسزایی در این بخش برخوردار است.

      تزیین خیابان‌ها با نور

شهروندان لس‌آنجلس و ونکوور با اضافه کردن ابزار روشنایی همچون لوسترها و لامپ‌های اضافی به درختان و زیرگذرهای خود، علاوه‌بر فراهم آوردن نور بیشتر برای شهرها و ارتقای سطح امنیت و آرامش در کوچه‌پس‌کوچه‌ها، خیابان‌ها و محله‌های مختلف، اقدام به زیباسازی و جذاب‌سازی شهرهایشان کرده‌اند.

از سوی دیگر ثابت شده است که به‌کارگیری نقاشی‌های دیواری نئون (neon mural) نقش بسزایی در کاهش میزان جرم و جنایت دارد و با وجود هزینه‌ای که برای نصب، تعمیر و نگهداری آن‌ها مورد نیاز است، در شهرهای بسیاری استفاده می‌شود. این ایده برای نخستین‌بار توسط دو هنرمند اهل فیلادلفیا در یکی از مناطق خطرناک جنوبی این شهر پیاده‌سازی شد. آثار هنری خلق‌شده به کمک این ابزار نوری علاوه‌بر ایجاد نور بیشتر و جلب توجه بسیار، منجر به افزایش حس لذت، غرور و افتخار در شهر نیز می‌شود.