سپهرغرب، گروه شهر: افزایش بی‌رویه جمعیت در سراسر دنیا برنامه‌ریزان شهری را بیش‌ازپیش به سمت توسعه مناطق مسکونی و کاری سوق داده؛ به همین دلیل توجه به افزایش فضاهای عمومی و تفریحی از اولویت کم‌تری در بسیاری از شهرهای جهان برخوردار است.

جمعیت انبوه کلان‌شهرها و مهاجرت روزافزون به آن‌ها، مقامات رسمی و معماران را به سمت توسعه برج‌های مسکونی برای شهروندان سوق داده است و به همین دلیل فضاهای عمومی در شهرها رو به کاهش رفته؛ حتی در بسیاری شهرها به‌علت کمبود فضای کافی برای احداث خانه‌های مسکونی و اداری، مقامات رسمی در فضاهای سبز بی‌نظیر، آسمان‌خراش‌هایی برای سکونت شهروندان خود احداث می‌کنند.

امروزه پشت‌بام‌ها یکی از بهترین گزینه‌ها برای احداث فضاهای عمومی در بسیاری از شهرهای جهان به‌شمار می‌رود، چراکه وجود آسمان‌خراش‌های شهری جای کمی برای احداث فضاهای سبز و مکان‌های تفریحی باقی گذاشته است.

در چند دهه اخیر بسیاری از معماران از پشت‌بام خانه‌ها به‌خصوص خانه‌های بزرگ برای کاربردهای مختلف بهره گرفته‌اند؛ برخی از آن‌ها از فضای آزاد پشت‌بام‌ها برای احداث فضای سبز استفاده کرده‌اند، برخی از طراحان وسایل بازی مختلفی را در این مکان‌ها قرار داده‌اند تا کودکان ساکن در آپارتمان‌های کوچک و تاریک را به بازی در این مکان‌ها فرا خوانند و برخی دیگر نیز باغ‌هایی مملو از درختان و سبزیجات در پشت‌بام‌ها احداث کرده‌اند تا ساکنان مجتمع‌های مذکور را از محصولات کشاورزی آن بهره‌مند کنند.

برای مثال برنامه‌ریزان شهر آمستردام بر بام یکی از مجتمع‌های بزرگ مسکونی که روی یکی از کانال‌های آب شهر واقع شده، فضای طبیعی ایجاد کردند که توسط ساکنان آن برای گذراندن اوقات فراغت مورد استفاده قرار می‌گیرد و مکانی برای پرورش گیاهان و حیوانات بومی نیز هست؛ با این اقدام ساکنان می‌توانند بدون صرف وقت زیاد، از یک منظره سبز و چشم‌نواز رو به شهر در کنار منزل خود لذت ببرند.

یکی از بهترین ایده‌هایی که درخصوص استفاده از پشت‌بام‌ها تاکنون اجرا شده است، تبدیل این مکان‌ها به سینماهایی برای تماشای فیلم بوده؛ مدیریت شهری در بسیاری از شهرهای آمریکایی نظیر لس‌آنجلس، نیویورک، سن‌دیگو و هیستون و همچنین کلان‌شهر لندن در انگلستان، روی پشت‌بام‌های ساختمان‌های شهر خود صندلی‌هایی به همراه یک صفحه نمایش بسیار بزرگ قرار داده‌اند. مردم می‌توانند از طریق هدفون‌های بسیار با کیفیتی که در اختیار آن‌ها قرار داده می‌شود، در فضایی مشرف به چشم‌اندازهای زیبای شهری به تماشای فیلم‌های جذاب در آسمان بپردازند!

همین ایده ساده علاوه‌بر اینکه شهروندان را از حالت انزوا خارج می‌کند، می‌تواند زمینه‌ساز فعالیت‌های گروهی در بین افراد شود و به این ترتیب نشاط اجتماعی را با القای حس «لذت دسته‌جمعی» افزایش دهد؛ البته نیازی نیست که فضای عمومی الزاماً در پشت‌بام مجتمع‌های مسکونی ایجاد شود، بلکه هر خانه‌ای می‌تواند از وجود چنین فضاهای ساده اما پُرنقشی بیشترین بهره را ببرد.