سپهرغرب، گروه خبر - طاهره ترابی‌مهوش: باگذشت بیش از پنج سال از انتخاب همدان به‌عنوان شهر سبز پایدار جهان اسلام، اما بخش زیادی از اهداف تعریف شده همچنان عقیم مانده‌است.

«همدان؛ نخستین شهر سبز پایدار جهان اسلام»! ماجرا از آنجا آغاز شد که در همایش 9 شهریورماه سال 92 به میزبانی شهر قزوین و با حضور 23 کشور از 58 کشور اسلامی، تصمیم بر این گرفته شد که دو شهر از بین شهرهای کشورهای اسلامی به‌عنوان شهر سبز پایدار انتخاب شوند که بر اساس آن اعضای دبیرخانه مجمع جهانی شهرهای اسلامی در سال 93 شهر همدان را نخستین شهر سبز پایدار انتخاب کردند.

در ادامه و طبق توافقات حاصل‌شده، برای تعیین زیرساخت‌های شهر همدان به‌عنوان شهر سبز، تفاهم‌نامه‌ای میان سازمان حفاظت محیط زیست و شورای اسلامی شهر همدان تدوین به امضای سید محمد مجابی، معاون توسعه مدیریت، حقوقی و امور مجلس سازمان حفاظت محیط زیست و رضا میرزایی، ریس وقت شورای اسلامی شهر همدان رسید.

در خبرها آمده‌است که همکاری در زمینه معرفی شهر همدان به‌عنوان شهر سبز پایدار کشور در قالب یک طرح پایلوت با پیروی از اصول توسعه پایدار و اشاعه نتایج حاصل از اجرای این طرح به سایر شهرهای کشور، همکاری در راستای ایجاد دبیرخانه شهر سبز پایدار در شهرداری همدان، همکاری در اجرای دوره‌ها و کارگاه‌های آموزشی تخصصی و کاربردی مشترک در تمام زمینه‌های مرتبط با طرح و گسترش همکاری علمی و پژوهشی در زمینه تعریف شاخه‌های شهر سبز پایدار و بررسی چگونگی اجرا و پیاده‌سازی ازجمله مقوله‌هایی بوده که در این توافقنامه قید شده‌است.

علاوه‌براین، همکاری در خصوص چگونگی به حداقل رساندن اثرات سوء زیست‌محیطی ناشی از امور مرتبط با مدیریت شهری مانند حمل‌ونقل، مصرف انرژی، آلودگی هوا، صدا، آب‌وخاک و پسماندهای خانگی، همکاری در ترویج و گسترش به‌کارگیری انرژی‌های تجدیدپذیر در اماکن عمومی شهر همدان و همکاری در تعریف و اجرای پروژه بهره‌گیری از حمل‌ونقل سازگار با محیط زیست مانند خودروهای عمومی هیبریدی و قطارهای برقی سبک شهری از دیگر مفادی بوده که در این تفاهم‌نامه ذکر شده‌است؛ حال بعد از گذشت تقریباً چهار سال و تشکیل دبیرخانه شهر سبز پایدار در سال 94 و برگزاری همایش ملی شهر سبز پایدار در اسفندماه سال 95 در همدان بر آن شدیم تا در خصوص فعالیت‌های صورت گرفته طی این‌ سال‌ها و نیز اهداف و برنامه‌های آتی با حسن محمدی، مسؤول دبیرخانه شهر سبز پایدار در همدان گفت‌وگویی را ترتیب دهیم که در ادامه ‌می‌خوانید:

مسؤول دبیرخانه شهر سبز پایدار در همدان با بیان اینکه همدان به‌عنوان آزمونه در اجرای این طرح انتخاب شده‌است، گفت: این عنوان ارتباط مستقیمی با فضای سبز ندارد، بلکه فضای سبز و طبیعی یکی از شاخص‌ها برای انتخاب بود.

حسن محمدی با بیان اینکه در این مقوله دو موضوع شهر سبز و در عین حال پایداری مورد توجه است، خاطرنشان کرد: بی‌شک این امر بر همگان پرواضح است که اجرای کارهای فرهنگی زمان‌بر است.

وی با بیان اینکه تلاش بسیاری صورت گرفت تا این موضوع در بین مسؤولان و مدیران نهادینه شود، اظهار کرد: اما متأسفانه همگرایی و هماهنگی لازم بین تمامی دستگاه‌ها اتفاق نیفتاد.

محمدی افزود: با‌این‌وجود اجرای پیاده‌راه‌ها، احیای کاروانسرا‌ها و استقرار نیروگاه‌های خورشیدی ازجمله فعالیت‌هایی است که طی سال‌های اخیر در پی این انتخاب و استقرار دبیرخانه‌ در شهر همدان شاهد آن بودیم.

مسؤول دبیرخانه شهر سبز پایدار در همدان با تأکید بر اینکه در بخش‌هایی نیز به دلیل نبود همگرایی، اهداف تعریف‌شده حاصل نشد، اذعان کرد: به‌عنوان مثال در بخش تأمین انرژی ساختمان‌ها از طریق پنل‌های خورشیدی این همگرایی حاصل نشد.

وی با بیان اینکه به‌تازگی با تغییر مدیریت در اداره کل حفاظت از محیط زیست استان و نیز عزم جدی شهرداری بار دیگر به دنبال آن هستیم که از طریق برگزاری یکسری جلسات مروری بر اهداف و شاخص‌های شهر سبز پایدار در همدان داشته باشیم، عنوان کرد: تاکنون در این بستر شاهد برگزاری چهار جلسه بودیم.

محمدی ادامه داد: باید قبول کرد که اهداف و اتفاقات تعریف‌شده از پس این انتخاب در همدان، انجام نشد.

مسؤول دبیرخانه شهر سبز پایدار در همدان با اشاره به اینکه رسیدن به اهداف تعریف‌شده منوط به عزم مدیریت ارشد استانی است، یادآوری کرد: این موضوع قابلیت طرح در شورای برنامه‌ریزی استان را دارد، اما متأسفانه باوجود پیگیری‌ها این مهم تاکنون محقق نشده‌است.

وی با بیان اینکه می‌بایست با طرح این موضوع در قالب سیاست و اهداف در شورای برنامه‌ریزی، حساسیت و لزوم توجه به آن برای مدیریت دستگاه‌های مختلف در سطح همدان تببین شود، گفت: از سال دوم انتخاب همدان به‌‌عنوان آزمونه شهر سبز پایدار، خواهان طرح این مسئله در شورای برنامه‌ریزی‌ بوده‌ و هستیم.

محمدی در پاسخ به این سؤال که برنامه‌‌ها و اهداف آتی ترسیم‌شده برای شهر سبز پایدار چیست؟ ابراز کرد: شهر سبز پایدار دارای یکسری شاخص‌ها و اهداف جهانی و غیر قابل تغییر است، اما در خصوص اهداف که درواقع بومی‌سازی شده همان شاخص‌های جهانی هستند بدون تردید می‌توان برنامه‌‌ریزی کرد.

مسؤول دبیرخانه شهر سبز پایدار در همدان با بیان اینکه متأسفانه در شهرهای ایران و به‌تبع آن همدان گرفتار‌ی‌ها برای رسیدن به شهر پایدار بسیار است، تصریح کرد: وضعیت نابه‌سامان معماری و شهرسازی که سال‌ها دستخوش تصمیمات سلیقه‌ای بوده، ازجمله اصلی‌ترین مشکل ما برای رسیدن به پایداری است.

وی ادامه داد: باوجود این گرفتاری‌ها، اهدافی همچون استفاده حداکثری از نیروگاه‌های خورشیدی و تبدیل اتوبوس‌های دیزلی به هیبریدی باجدیت دنبال می‌شود.

محمدی با تأکید بر اینکه شرایط تبدیل اتوبوس‌های دیزلی به هیبریدی دو سال است که فراهم‌شده، عنوان کرد: برای تحقق این موضوع توافقی با یک شرکت آلمانی صورت گرفت، اما نبود همگرایی در همدان مانع اجرای کار شد.

مسؤول دبیرخانه شهر سبز پایدار در همدان با بیان اینکه در بخش پسماند نیز شهر همدان با یک تهدید جدی مواجه است، چراکه روزانه بیش از 300 تن زباله تر تولید می‌شود، اضافه کرد: با همه این تفاسیر این آمادگی در دبیرخانه وجود دارد که در بخش‌های مختلف برای نیل به اهداف تعریف‌شده از طریق اراده و عزم دستگاه‌های متولی ورود کند.

مع‌الوصف؛ با توجه به آنچه گفته شد، بخش‌هایی از اهداف تعریف‌شده برای شهر سبز پایدار در همدان به دلیل عدم همراهی بین دستگاهی باوجود گذشت پنج سال، عقیم مانده و حتی برخی از دستگاه‌ها به دلیل عدم آگاهی و یا همراهی، خود را مبرا از انجام وظیفه برای تحقق اهداف تعریف شده، می‌دانند؛ حال آنکه می‌بایست این مهم از سوی مدیران ارشد استانی و شهرستان به فراخور اهداف در شورای برنامه‌ریزی شهرستانی و در صورت نیاز در شورای استانی مطرح و هر یک از دستگاه‌های اجرایی بر نحوه همراهی و همکاری خود در جهت تحقق مؤلفه‌های شهر سبز پایدار به‌ویژه در بخش ‌هایی همچون حمل‌ونقل، معماری و شهرسازی آگاهی یافته و نسبت به تعهد خود جامه عمل بپوشانند.

طاهره ترابی مهوش