سپهرغرب، گروه شهر: شهرهایی که ازنظر جمعیتی متراکم هستند، بیشتر در معرض شیوع بیماری قرار دارند؛ به همین منظور برنامه‌ریزان باید آن‌ها را از نو طراحی کنند.

از زمانی که شهر ووهان چین با شیوع یک بیماری کشنده مواجه شد، برنامه‌ریزان شهری به این نتیجه رسیدند که شهرهایی با جمعیتی متراکم بیشتر در معرض شیوع بیماری‌های واگیردار هستند. این شهر با جمعیتی حدود 11 میلیون نفر، کانون ظهور و گسترش ویروس جدید کرونا است که تاکنون صدها نفر از ساکنان آن جان خود را بر اثر ابتلا به این بیماری از دست داده‌اند. در سال‌های بین 2002 و 2003 نیز بیماری کشنده دیگری به‌نام سارس در هنگ‌کنگ، یکی از متراکم‌ترین مناطق مسکونی جهان شیوع پیدا کرد و در آن زمان بیش از 770 نفر قربانی داشت.

محققان پیش‌بینی کرده‌اند که تا سال 2050 بیش از دوسوم جمعیت جهان شهرنشین می‌شوند که این امر باعث تراکم جمعیتی در سراسر جهان خواهد شد. بنابراین برنامه‌ریزان باید شهرها را به‌گونه‌ای طراحی کنند تا حفظ سلامت ساکنان خود را تضمین کنند؛ اگرچه ارائه زیرساخت‌ها و فرصت‌های کافی برای رونق اقتصادی یک اولویت در طراحی شهری به‌شمار می‌رود، بااین‌حال باید درنظر گرفت تراکم جمعیتی نقش زیادی در گسترش بیماری‌های عفونی واگیردار ایفا می‌کند. مردم همیشه در جست‌وجوی یافتن فرصت‌های اقتصادی و کیفیت بهتر زندگی هستند و شهرها مراکزی برای برآورده کردن این نیازها متصور می‌شوند. درنتیجه جمعیت شهرها روزبه‌روز افزایش می‌یابد و تراکم جمعیت در شهرها زمینه‌ای برای گسترش سریع بیماری‌های واگیردار نظیر ویروس کرونا می‌شود.

سازمان بهداشت جهانی شهرنشینی را به‌عنوان یک چالش مهم برای سلامت عمومی در قرن 21 معرفی کرده است. سکونت در شهرها مشکلات فراوانی برای مردم به‌وجود می‌آورد که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به ابتلا به بیماری‌های واگیر نظیر بیماری جدید کرونا و غیر واگیر نظیر چاقی، بیماری‌های قلبی و ریوی اشاره کرد. شیوع بیماری‌های عفونی و واگیردار در شهرها بیشتر است، چراکه در این مناطق انسان‌ها و حیوانات بیشتر باهم تماس دارند. گسترش بیماری‌های عفونی مقاوم به دارو حتی پاک‌ترین و سالم‌ترین شهرهای جهان را تحت تأثیر قرار می‌دهد و به‌سرعت مردم را مبتلا می‌کند. به‌عنوان مثال تاکنون حدود 60 نفر از مردم سنگاپور (که یکی از بهترین طراحی‌های شهری جهان را به خود اختصاص داده است) به ویروس کرونا مبتلا شده‌اند؛ تراکم جمعیت در این کشور مهم‌ترین عامل گسترش ویروس مذکور در آن است.

اگرچه مراقبت از بیماران مبتلا به یک ویروس و اطلاع‌رسانی به مردم در شهرها بیشتر از روستاها صورت می‌گیرد، با این وجود امکان شیوع بیماری‌های مسری در شهرها بیشتر از روستاها وجود دارد. به همین منظور طراحی دقیق شهرها و حتی بازسازی آن‌ها می‌تواند نقش مهمی در مهار شیوع یک ویروس خطرناک ایفا کند.

رفتار انسانی بیش از تراکم جمعیت می‌تواند شیوع یک بیماری را تحت تأثیر قرار دهد. ممکن است یک شخص در منطقه‌ای با تراکم بسیار کم زندگی کند، اما رعایت نکردن اصول بهداشتی و دفع زباله در محل سکونت وی، باعث شیوع سریع یک ویروس در آن منطقه شود.

برنامه‌ریزان شهری باید بر ایجاد محله‌های کوچک معروف به مناطق 20 دقیقه‌ای، در شهرها تمرکز کنند و امکانات لازم نظیر شغل، مراکز درمانی، مراکز آموزشی و غیره را در اختیار ساکنان آن قرار دهند. مقامات رسمی ملبورن، کلان‌شهری در استرالیا، به‌طور آزمایشی درحال احداث شهرهای 20 دقیقه‌ای هستند که در این شهرهای کوچک مردم می‌توانند تنها با 20 دقیقه پیاده‌روی، به تمام نقاط آن دسترسی داشته باشند. شهردار پاریس نیز به‌منظور کاهش آلودگی و بهبود کیفیت زندگی درحال احداث مناطق 15 دقیقه‌ای در گوشه و کنار پاریس است. قابلیت دسترسی بالای زیرساخت‌هایی که با ظرافت و دقت تمام طراحی شده است، در کنار توجه به استانداردهای طراحی برای تمام ساکنان در این مناطق شهری کوچک، باعث پیشگیری از شیوع سریع بیماری‌های واگیردار می‌شود.