سپهرغرب، گروه خبر - طاهره ترابی‌مهوش: پس از هفت سال کش‌وقوس، طرح تفکیکی 36 هکتار خضر با تلاش بی‌شائبه شهرداری و شورا به ثمر نشست.

موضوع تفکیک اراضی از مهم‌ترین مسائل شهری و شهرسازی، پایه و اساس رشد متوازن شهرها و اجرای طرح جامع، تفصیلی و ضوابط مقرر در این آن‌ها است؛ چراکه نه‌فقط طرح جامع، بلکه طرح‌های تفصیلی یک شهر نیز جزئیات گذربندی‌ها و مسیر دقیق خیابان‌ها، کوچه‌ها و معابر را تعیین نمی‌کنند. در طرح جامع فقط مسیر تقریبی شبکه اصلی گذربندی‌های شهر به‌صورت نموداری مشخص شده و طرح تفصیلی نیز حداکثر وظیفه‌ای را که انجام می‌دهد، تعیین مسیر دقیق و یا نسبتاً دقیق شبکه اصلی گذربندی‌های شهر و معابر درجه دوم و سوم است. بنابراین هرگز در طرح‌های تفصیلی نمی‌توان دقیقاً مسیر کلیه معابر فرعی را مشخص کرد و این کاری است که در موقع تصویب نقشه‌های تفکیکی اراضی و ساختمان‌ها که به پیشنهاد مالکان و با تأیید مدیریت شهری انجام می‌شود، صورت می‌گیرد. جالب‌تر اینکه حتی در مواردی که منطقه‌ای از یک شهر یا همه یک شهر، فاقد طرح تفصیلی است، می‌توان با به‌کار بردن روش فوق‌الذکر طرح‌ریزی فیزیکی شهر را تحت نظام صحیحی درآورد و فقدان طرح تفصیلی را جبران و یا به‌عبارت‌دیگر همین نقشه‌های تفکیکی را تبدیل به طرح تفصیلی کرد.

درواقع وجود آیین‌نامه تفکیک اراضی که متکی به قانون شهرسازی است، به مراجع مربوطه اختیار اعمال روش‌های فوق‌الذکر را در مورد دقت نظر در نقشه‌های تفکیکی و اصلاح یا تکمیل آن‌ها براساس نیازهای عمومی شهر واگذار می‌کند که این مهم مخصوصاً بر مناطق اطراف شهرها که درحال ‌توسعه هستند، تأثیرگذاری خارق‌العاده‌ خواهد داشت. زیرا اراضی مناطق اطراف شهرها غالباً فاقد ساخت‌وساز بوده و بسیاری از آن‌ها هنوز به قطعات کوچک ساختمانی تفکیک نشده است، بنابراین اقدام برای تفکیک اراضی درواقع طرح‌ریزی فیزیکی شهر را تدریجاً به‌صورت مطلوب و معقول و هماهنگ با نیاز و ساختار شهرسازی در پی داشت. بر این اساس اخیراً در خبرها آمده بود خوشبختانه پس از سال‌ها پیگیری رسانه‌ای، بالاخره در شهری همچون همدان شاهد تعیین تکلیف اراضی 36 هکتاری معروف به طرح خضریان که در حد فاصل بین بلوار علاقبندیان و امام‌زاده خضر (ع) واقع شده است، بودیم بنابراین با توجه به اهمیت موضوع بر آن شدیم تا دراین‌باره گفت‌وگویی را با حمید بادامی‌نجات، نایب‌رئیس شورای اسلامی شهر همدان و محمدرضا فیضی‌منش، مدیر منطقه سه شهرداری همدان ترتیب دهیم که در ادامه ‌می‌خوانید:

نایب‌رئیس شورای اسلامی شهر همدان با بیان آنکه این مهم از سال 1392 در کمیسیون ماده پنج شورای عالی شهرسازی- معماری استان، کمیته فنی و شورای اسلامی شهر تصویب شده اما متأسفانه طی هفت سال گذشته اجرایی نشدن آن از سوی مدیریت شهری نارضایتی فراوانی را برای مالکان این اراضی ایجاد کرده،‌ گفت: البته عمده مشکلات برای اجرایی نشدن این طرح به مالکان برمی‌گشت، زیرا برای مساحتی 36 هکتاری با 50 مالک اصلی که با فوت برخی از این مالکان توافق با حداقل 300 خانواده مد نظر بود، کار آسانی نبود.

حمید بادامی‌نجات با تأکید بر اینکه متأسفانه اجرای طرح به‌دلیل این مشکلات تا دوره پنجم شورای اسلامی متوقف بود اما با آغاز به‌کار این دوره بنا به حساسیت‌های موجود برای اجرای طرح و درعین‌حال شناخت اعضای شورا از منطقه در کنار نیاز مبرم مالکان به تعیین تکلیف ادامه کار به‌صورت جدی در دستور کار قرار گرفت، اذعان کرد: با پیگیری‌ها بالاخره مالکان پای میز مذاکره حاضر شده و با تلاش شهرداران منطقه (آقایان الوندی، مجذوبی و فیضی‌منش) طی چندسال بالاخره تا پایان ماه گذشته با بیش از 90 درصد مالکان توافقات لازم انجام شد.

وی با بیان اینکه به‌موازات این توافقات طرح تفضیلی منطقه نیز به تناسب نیاز تدوین شد، اظهار کرد: طرح تفصیلی استقرار یافته بر منطقه به‌صورت کارشناسی‌شده انجام گرفت و برای تصویب به کمیسیون ماده پنج و شورای عالی معماری و شهرسازی ارسال و با همکاری استانداری و اداره کل راه و شهرسازی و پیگیری قاطع شورای اسلامی شهر، نهایی شد.

بادامی‌نجات با تأکید بر اینکه شورای اسلامی شهر همدان طی سه سال گذشته به‌صورت جدی برای تعیین تکلیف این اراضی پای کار بوده است، افزود: تحقق این مهم در جلوگیری از ساخت‌وسازهای غیر مجاز در بخشی از زمین‌های بایر شهری که متصل به کوی خضر است، از اهمیت بالایی برخوردار بود.

نایب‌رئیس شورای اسلامی شهر همدان با اشاره به اینکه اجرای طرح علاوه‌بر جلوگیری از گسترش ساخت‌وسازهای غیر مجاز بیش از 130 هزار متر مربع به سرانه مسکونی و تجاری (به‌صورت مختلط) شهر همدان اضافه کرد، گفت: خوشبختانه چیزی حدود هفت هکتار فضای سبز نیز برای اهالی منطقه در این طرح دیده شده است که نقاطی همچون شهرک مدنی، کوی گلستان، خضر و مجتمع‌های ساخته‌شده در بلوار امام خمینی را نیز پوشش خواهد داد.

      شهرکی با ساختار مرکز محله چمن

بادامی‌نجات با تأکید بر اینکه در طرح تفکیکی مذکور سرانه‌های عمومی، آموزشی، بهداشتی و فرهنگی به‌صورت کاملاً مهندسی تعبیه شده است، افزود: درواقع نقشه تعریف‌شده برای این شهرک، حالت مرکز محله‌های معماری قدیم همدان را به‌صورت مدرن خواهد داشت.

وی با تأکید بر اینکه یقیناً نمونه این شهرک در شهر همدان به‌لحاظ فضای مهندسی وجود ندارد، تشریح کرد: این طرح تفکیکی در بحث قراردادهای واگذاری با یک‌سری مباحث حقوقی مواجه بود، اما با توجه به اتفاقاتی که اخیراً در حوزه مسکن شاهد آن بودیم، شورا و شهرداری (به‌ویژه مسئول واحد املاک منطقه سه آقای اسکندری) به دنبال آن بودند که هرچه سریع‌تر این مشکلات مرتفع شود که خوشبختانه در روزهای پایانی هفته گذشته بالاخره شاهد اعطای قراردادهای واگذاری به مالکان هستیم.

بادامی‌نجات با تأکید بر اینکه در پی اعطای قرارداد واگذاری به مالکان این عزیزان مختار به دریافت پروانه ساختمانی و در پی‌ آن ساخت‌وساز و یا فروش ملک خود هستند، ابراز کرد: خوشبختانه درحال حاضر شاهد آغاز به‌کار عملیات اجرایی برای خیابان‌کشی و احداث پارک هفت هکتاری هستیم.

      دست دلالان قطع شد

وی با اشاره به اینکه یکی از محاسن اجرای طرح‌های تفکیکی انتفاع کامل مالکان است، عنوان کرد: درواقع در این منطقه شاهد قطع دست دلالان از زمین‌های این‌چنینی بودیم؛ یعنی شرایط به‌گونه‌ای پیش رفت که خوشبختانه عایدی تفکیک به مالکان قدیمی و بومی منطقه رسید. یعنی با اطمینان می‌توان گفت بیش از 95 درصد مالکان این اراضی جزء وراث مالکان اصلی (بومی) این اراضی هستند.

نایب‌رئیس شورای اسلامی شهر همدان افزود: این مهم یقیناً تأثیر مثبتی در بحث مسکن شهر همدان خواهد داشت.

مدیر منطقه سه شهرداری همدان نیز با بیان آنکه این طرح موسوم به تفکیکی 36 هکتار بخشی از اراضی منطقه خضر است که در حد فاصل بزرگراه حضرت امام تا بلوار الغدیر قرار دارد، گفت: درواقع مالکان این اراضی که عمدتاً مزروعی است، از سال‌های پیش این زمین‌ها را با هدف تفکیک در اختیار شهرداری قرار دادند که با احتساب قدرالسهم شهرداری، کاربری مختلف مسکونی و تجاری دریافت کنند.

محمدرضا فیضی‌منش با بیان اینکه از آذرماه سال 98 واحد املاک منطقه سه نسبت به تهیه نقشه تفکیکی و اختصاص قطعات معوض اقدام کرد، اظهار کرد: بهمن‌ماه سال گذشته نیز مجوز واگذاری این قطعات از شورای اسلامی شهر همدان گرفته شد.

وی با تأکید بر اینکه نقشه‌برداری و جی‌پی‌اس منطقه نیز توسط اداره ثبت اسناد و املاک انجام شد، خاطرنشان کرد: درحال حاضر در مرحله گرفتن استعلام از سایر نهادها هستیم تا نسبت به گرفتن سند اقدام کنیم.

      تحویل موقت اراضی تفکیکی

فیضی‌منش با تأکید بر اینکه پس از گرفتن سند اصلی نسبت به تفکیک قطعات و صدور سندهای تک‌برگی اقدام ‌می‌کنیم، خاطرنشان کرد: اکنون درحال تنظیم صورت‌جلسه و تحویل موقت اراضی با توجه به شماره پرونده‌های موجود هستیم.

وی با تأکید بر اینکه اراضی مورد نظر جهت توافق با شهرداری برای تفکیک حدود 32 هکتار است، تشریح کرد: این اراضی شامل 40 پرونده تفکیکی و 105 قطعه مزروعی است.

مدیر منطقه سه شهرداری همدان با تأکید بر اینکه مورد مذکور بزرگ‌ترین طرح تفکیکی در شهر همدان طی چند دهه گذشته است، عنوان کرد: همان‌طور که عنوان شد، طرح تفکیکی فوق‌الذکر شامل 40 پرونده است که حداقل 500 خانوار را شامل می‌شود.

مع‌الوصف؛ با توجه به آنچه گفته شد، یکی از مشکلاتی که در چند دهه گذشته نظام مدیریت و برنامه‌ریزی شهری را در شهری همچون همدان تحت‌الشعاع خود قرار داده است، ساخت‌وسازهای غیر مجاز بوده که در نواحی حاشیه شهر بر اثر گسترش شهر به‌صورت بی‌قاعده شاهد آن هستیم و این‌روزها به یک تهدید برای مدیریت شهری بدل شده؛ زیرا ساخت‌وسازهای این‌چنینی علاوه‌بر زشت کردن چهره شهر به‌لحاظ کیفیت ساخت نیز در مواجه با بحران‌های طبیعی و انسان‌زا جای سؤال است. بنابراین یقیناً اجرای طرح‌های تفکیکی در مناطق این‌چنینی در گسترش شهر به‌صورت قاعده‌مند و متناسب با تعاریف شهرسازی تأثیرگذار خواهد بود، پس می‌توان تعیین تکلیف این اراضی را پس از هفت سال کش‌وقوس یک‌ موفقیت برای مدیریت شهری به‌شمار آورد و انتظار می‌رود دیگر دستگاه‌های مرتبط نیز جهت طی شدن فرآیند صدور سند همکاری لازم را با واحد املاک منطقه سه که به‌حق می‌توان گفت تلاش بسیاری در راستای تحقق این مهم داشته، در دستور کار خود قرار دهند.

طاهره ترابی مهوش