شناسه خبر:57186
1401/4/8 11:53:35

سپهرغرب، گروه خانواده - عطیه صفی‌‌زاده: یک روان‌شناس اجتماعی گفت: پرداخت هزینه زیاد برای اوقات فراغت الزاماً تنظیم‌کننده خوشحالی و حال خوب کودک نیست؛ در برخی از مؤسسات آموزشی با درخواست شهریه نجومی، به خانواده‌ها و فرزندان فشار می‌آوردند و این امر خلاف هدف اوقات فراغت است.

با شروع فصل تابستان و اتمام امتحانات مدارس و آموزشگاه‌ها دغدغه بسیاری از خانواده‌ها معطوف می‌شود به پر کردن اوقات فراغت فرزندان خود، امسال هم بعد از دو سال محدودیت کرونایی استقبال از کلاس‌های آموزشی، فرهنگی، ورزشی و غیره چندین برابر شده است.

در همین راستا با توجه به اهمیت موضوع برای آگاه شدن از قیمت کلاس‌ها و رضایت‌مندی دانش‌آموزان و والدین به برخی آموزشگاه‌های فرهنگی، هنری و ورزشی سری زدیم که نتیجه را باهم می‌خوانیم:

در بدو امر به یکی از مطرح‌ترین سالن‌های ورزشی واقع در خیابان تختی رفتیم. حضور والدین، کودکان و نوجوانان در سالن انتظار این مجموعه نشان‌دهنده آغاز تابستان بود چراکه کودکان و نوجوانان با خوشحالی، ذوق و شوق کودکانه خود منتظر بودند که ساعت و روز کلاسشان مشخص شود. دل در دلشان نبود برای حضور در کلاس‌ها. این را می‌توان از صحبت‌ها و سؤال‌های پسربچه‌ای که گویی مادرش قول کلاس والیبال را به او داده فهمید. تعداد زیادی در صف بودند و صحبت‌های مختلف بین آن‌ها رد و بدل می‌شد، یکی از زیاد بودن شهریه کلاس‌های خصوصی شاکی بود و دیگر اما رضایتمندی خود را نسبت به مجموعه اعلام می‌کرد، می‌گفت این مجموعه هم به خانشان نزدیک است و هم شهریه‌اش نسبت به باشگاه‌های خصوصی بسیار بهتر بود، این خانم جوان که گویی برای ثبت‌نام دختر دردانه خود به این باشگاه مراجعه کرده اذعان داشت که شهریه کلاس‌های کمک‌درسی بسیار بالاست و ناچار برای آنکه دخترش در کنکور قبول شود هزینه کلاس‌های نجومی را متقبل می‌شود.

بعد از مدتی که در صف بودم، به‌عنوان فردی که قصد داشت در کلاس کاراته و والیبال شرکت کند، قیمت‌ها را از متصدی مجموعه پرسیدم، او گفت: شهریه تمام کلاس‌های ماهانه 150 هزار تومان است و باید برای ثبت‌نام هزینه یک ماه همراه با مدارکی که در تابلو اعلانات به آن اشاره شده است را تحویل مدیر آموزش دهی و بعدازآن ساعت و روز کلاس‌ها به شما اعلام خواهد شد.

در ادامه با مشاهده تابلو باشگاه بدنسازی، ایروبیک و چربی‌سوزی مخصوص وارد سالن شدم مربی خانمی جوان با ارائه توضیحاتی در مورد کلاس‌های فوق گفت: هزینه کلاس بر اساس حضور شما خواهد بود به طوری که اگر بخواهی هر روز در باشگاه حاضر شوی و به‌صورت خصوصی و انفرادی برنامه ورزشی برای شما تدوین و تنظیم شود باید ماهانه 300 هزار تومان پرداخت کنی و هزینه دور عمومی که دو روز در هفته تشکیل می‌شود 180 تا 200 هزار تومان بستگی به نوع کلاس خواهد بود.

سپس با توجه به اینکه تابستان برای برخی دانش‌آموزان متوسطه تبدیل به دوران طلایی و سرنوشت‌ساز می‌شود سری به یکی از مؤسسه‌های آزاد کنکوری که به برگزاری آزمون‌های دوره‌ای می‌پردازد، زدیم در این مجموعه هزینه 17 دوره آزمون از اول تابستان تا کنکور 1402 سه و میلیون و 200 هزار تومان اعلام شده که البته هزینه کلاس و پشتیبان هم به‌صورت جداگانه باید پرداخت شود و آن‌هم بر اساس استاد، درس و پشتیبان متغیر است. البته با توجه به بالا بودن نسبی هزینه شهریه، شرایط اقساطی هم برای دانش‌آموزان و متقاضیان در نظر گرفته بودند.

هنگام صحبت‌های متصدی آموزش این مجموعه صحبت‌های دختری که مشخص بود چند سالی است برای قبولی در رشته مورد نظر خود پشت کنکور مانده توجه من را جلب کرد، به گفته او هزینه برخی از کلاس‌های آنلاین همراه با جزوه و کتاب‌های کنکوری به 20 میلیون هم می‌رسد که به اعتقاد این جوان به دلیل بسته شدن پنل آموزشی و عدم استفاده مجدد دانش‌آموزان از کلاس‌ها این نوع آموزش از کیفیت لازم برخوردار نبوده و نمی‌تواند قبولی دانش‌آموزان را تضمین کند.

در قدم بعدی سری به مؤسسه فرهنگی، هنری و آموزشی نیمه‌دولتی زدیم؛ در این مجموعه اعلام شد که لازم است ابتدا متقاضیان مبلغ 80 هزار تومان برای عضویت سه سال پرداخت و سپس برای هر دوره مبلغی جداگانه‌ای را واریز کنند که در اکثر موارد کلاس‌ها و دوره‌های مختلف کاملاً رایگان است و فقط متقاضیان برای برخی از دوره‌ها هزینه پرداخت می‌کنند؛ به گفته دانش‌آموزان و متقاضیان حاضر در مجموعه، هزینه‌ها به نسبت سایر مجموعه‌ها بسیار کمتر و مطلوب است.

متقاضیان این مؤسسه که غالباً از سطح کیفیت آموزش‌ها بسیار راضی هستند معتقدند که برخی اساتید این مجموعه در سایر مؤسسات آزاد هم تدریس دارند.

اما بعدازاین مجموعه سری به مؤسسات زبان، موسیقی و نقاشی زدیم که هزینه شهریه این مجموعه در دو سطح مبتدی و پیشرفته، متغیر بود که شهریه‌ها از ماهی 280 هزار تا 800 هزار تومان اعلام شد.

نکته قابل تأملی که در این گزارش میدانی هویدا شد این بود که گویی برخی از دانش‌آموزان از سر بیکاری، فرار از منزل، چشم و هم‌چشمی و غیره در کلاس‌های تابستانه شرکت می‌کنند تا جایی که شواهد نشان می‌دهد برخی از نوجوانانی که در آستانه کنکور سراسری هستند علاوه بر کلاس‌های خصوصی و آزمون‌های مختلف آزمایشی، در اکثر کلاس‌های هنری و ورزشی هم بدون آنکه از آن‌ها بهره‌ای ببرند شرکت می‌کنند و وقتی از آن‌ها علت کارشان را می‌پرسی می‌گویند الآن در این کلاس‌ها ثبت‌نام نکنند پس چه زمانی شرکت کنند؟ این در حالی است که حضور در هرکدام از این کلاس‌ها هزینه‌ای را بر خانواده تحمیل می‌کند.

در همین راستا با موضوع اوقات فراغت استاندارد و لازم با یک مشاور اجتماعی به گفت‌وگو نشسته که نتیجه را باهم می‌خوانیم:

علیرضا شریفی یزدی با بیان اینکه اوقات فراغت به زمانی گفته می‌شود که فرد مجبور نیست کارهای روزمره خود را در زندگی را انجام دهد، ابراز کرد: در این راستا درس خواندن، سرکار رفتن، نظافت منزل و غیره جزئی از وظایف اصلی فرد در زندگی است و اوقات فراغت محسوب نمی‌شود.

وی با بیان اینکه در اوقات فراغت فرد باید با انتخاب و تمایل شخصی خود در یکی از حوزه‌های مختلف هنری، ورزشی، اقتصادی، مطالعاتی و غیره فعالیت کند، افزود: برای مثال مطالعه کردن به‌صورت تفریحی جزو شاخصه‌های اوقات فراغت محسوب می‌شود اما مطالعه برای افزایش علم در دانشگاه و یا محل کار جزو مؤلفه‌های اوقات فراغت محسوب نمی‌شود.

این پژوهشگر علوم روان‌شناسی با بیان اینکه به دلیل تعطیلی دانشگاه و مدرسه، دانش‌آموزان و دانشجویان به مدت سه ماه زمان آزاد در روز خواهند داشت، اذعان کرد: در راستا این افراد می‌توانند از اوقات فراغت خود برای توسعه و پیشرفت، رشد شخصی، دانشی، فرهنگی و غیره خود استفاده کنند.

شریفی یزدی با بیان اینکه واژه پر کردن اوقات فراغت به‌اشتباه بیان می‌شود و به‌جای آن باید گذراندن اوقات فراغت را به کار ببریم، یادآور شد: در واقع هر فردی نیاز به برنامه‌ریزی مستمر، مناسب و متناسب با علایق و استعداد‌های خود دارد.

وی ضمن اشاره به ویژگی‌های برنامه‌ریزی مناسب و معقول در حوزه اوقات فراغت، عنوان کرد: در این راستا می‌توان به عدم افراط و تفریط، توجه به استعداد و علاقه، امکانات، محیط زندگی و غیره در برنامه‌ریزی اشاره کرد.

این روان‌شناس اجتماعی شرکت در کلاس‌های درسی همچون زبان، ریاضی، شیمی و غیره را به دلیل آنکه فرد موظف به یادگیری علوم مختلف است اوقات فراغت محسوب نمی‌شود، یادآور شد: در واقع درس خواندن به بخشی از وظیفه دانش‌آموز تبدیل می‌شود.

  کودکان غول چراغ جادو آرزوهای والدین نیستند

شریفی یزدی با تأکید بر اینکه والدین باید به علایق فرزندان خود توجه کرده و سپس اقدام به ثبت‌نام در کلاس‌های مختلف کنند، مطرح کرد: در این راستا لازم است حتماً نظر کودک خود را جویا شده و بر اساس امیال و آرزوهای خود برای فرزندانشان تصمیم‌گیری نکنند.

وی با بیان اینکه والدین می‌بایست در خصوص فراغت به شادی و نشاط کودکان خود توجه داشته باشند، اذعان کرد: ثبت‌نام در کلاس‌های مختلف درسی، فرهنگی و هنری، دانش‌آموز را خسته و کلافه می‌کند و ممکن استدر دوران مدرسه هم علاقه خود را نسبت به آموزش از دست بدهد.

این روان‌شناس اجتماعی با تأکید بر اینکه گاهی با یک توپ عادی می‌توان ساعت‌های طولانی، کودک را سرگرم کرده و به‌واسطه بازی با کودکان دیگر به تعالی رشد اجتماعی کمک کنیم تصریح کرد: پرداخت هزینه زیاد برای اوقات فراغت الزاماً تنظیم‌کننده خوشحالی و حال خوب کودک نیست.

شریفی یزدی، با بیان اینکه برخی والدین تصور می‌کنند که فرزندان امتداد زندگی آن‌ها هستند، افزود: در واقع برخی از آن‌ها دوست دارند که فرزندان رؤیاهای کودکی آن‌ها را محقق کند و به همین دلیل تمایل دارند کودکان فقط در کلاس‌هایی که آن‌ها می‌خواهند و دوست دارند شرکت کنند اما برای استعدادیابی کودکان می‌توان از مشاوران مدرسه بهره گرفت.

این روان‌شناس اجتماعی بیان کرد: حضور در کلاس‌های مختلف جزو گذراندن اوقات فراغت محسوب نمی‌شود، مطرح کرد: حضور و ثبت‌نام در کلاس‌های کنکوری و تقویتی جز مؤلفه‌های اوقات فراغت نیست.

شریفی یزدی خاطرنشان کرد: تجربه و مطالعات نشان می‌دهد که حضور در کلاس‌های مختلف نتیجه مطلوبی را به‌دنبال نخواهد داشت و حتی ممکن است نتیجه عکس دهد.

وی با بیان اینکه برای کاهش هزینه شهریه کلاس‌ها می‌توانند کلاس‌های آنلاین و رایگان را جایگزین کلاس‌های حضوری کنند، تصریح کرد: در این راستا می‌توان با اولویت‌بندی و بر اساس علاقه نسبت به انتخاب کلاس و دوره مد نظر خود اقدام کنیم.

این پژوهشگر اجتماعی با بیان اینکه با بهره‌گیری از امکانات دولتی می‌توان هزینه‌ها را به میزان قابل توجهی کاهش داد، یادآور شد: در این راستا مسئولان می‌توانند از مدرسه‌ها و سازمان‌هایی که در تابستان تعطیل هستند استفاده بهینه کنند.

حال با توجه به آنچه گفته شد اوقات فراغت به زمانی گفته می‌شود که فرد بدون دغدغه و آزادانه به انتخاب فعالیت مورد نظر خود بپردازد اما در این حین برخی از خانواده‌ها و فرزندان اوقات فراغت را تبدیل به روزهای جان‌کاهی می‌کنند که به‌ناچار باید از صبح زود تا آخر شب در کلاس‌های مختلف شرکت کنند این در حالی است که تحقیقات نشان می‌دهد این روش نه‌تنها بهره‌ای برای دانش‌آموزان ندارد بلکه ممکن است نتیجه عکس داشته باشد و دانش‌آموزان را کلافه کند و آمادگی آن‌ها را برای شرکت در سال جدید تحصیلی را کاهش دهد.

از طرف دیگر همان‌طور که در گزارش گفته شد کودکان با حضور در برخی از کلاس‌ها باید شهریه‌های نجومی بپردازند که در این راستا والدین به‌دلخواه و یا ناچار هزینه آن را با کم کردن خواسته‌ها و نیاز‌های خود می‌پردازند این در حالی است که یکی از اهداف فراغت خوشحالی و شادی است که در این صورت محقق نخواهد شد.

شناسه خبر 57186