سپهرغرب، گروه سلامت: سرپرست واحد آموزش همگانی انستیتو تحقیقات تغذیه‌ای و صنایع غذایی کشور در خصوص عوارض خطرناک مصرف نوشابه‌های گازدار،‌ گفت: نوشیدنی‌های کافئین‎دار موجب بروز اضطراب، فشارخون بالا، ضربان قلب نامنظم یا تپش قلب و بالا رفتن مقدار کلسترول خون می‌شوند، ویتامین‌ها و مواد معدنی را می‌سوزانند و موجب مشکلات بارداری و سرطان می‌شوند.

مینا کاویانی با بیان اینکه نوشابه، نوعی نوشیدنی شیرین گاز کربنیک‎دار است که به‌عنوان نوشیدنی خنک و معمولاً برای برطرف کردن تشنگی یا به همراه غذا، مورداستفاده قرار می‌گیرد، عنوان کرد: نوشابه‌ها اغلب کافئین‎دار بوده و معمولاً با شکر شیرین می‌شوند. برای تهیه نوشابه‌های رژیمی از مواد شیرین‌کننده مصنوعی مثل آسپارتام استفاده می‌کنند که این مواد، اگرچه مزه شیرینی ایجاد می‌کنند، اما کالری یا مواد مغذی ندارند.

وی با بیان اینکه نوشابه یکی از پرطرفدارترین نوشیدنی‌های دنیاست که مصرف آن هرروز بیشتر می‌شود،‌ تصریح کرد: متأسفانه امروزه سن شروع مصرف نوشابه‌ها پایین آمده‎است و حتی کودکان نیز مقدار زیادی نوشابه مصرف می‌کنند و نوجوانان و جوانان در تمام دنیا، میل و رغبت زیادی به مصرف آن نشان می‌دهند.

سرپرست واحد آموزش همگانی انستیتو تحقیقات تغذیه‌ای و صنایع غذایی کشور با بیان اینکه مصرف سرانه نوشابه در ایران حدود 42 لیتر است، ‌درحالی‌که این میزان در کشورهای دیگر حدود 11 تا 12 لیتر در سال است، ادامه داد: این آمار نشان می‌دهد که هر ایرانی در سال تا چهار برابر متوسط جهانی از نوشابه‌های گازدار استفاده می‌کند.

کاویانی اذعان کرد: هر قوطی نوشابه گازدار معادل 10 قاشق شکر، 150 الی 200 کالری و 55 تا30 میلی‌گرم کافئین دارد و غرق در رنگ‌های مصنوعی است؛ این مقدار شکر، کالری و مواد افزودنی مضر، در یک محصول که هیچ ارزش غذایی ندارد، نگران‌کننده است. به‌علاوه تحقیقات نشان داده که انواع نوشابه‌های گازدار بیماری‌هایی چون پوکی استخوان، چاقی، پوسیدگی دندان و بیماری‌های قلبی را تشدید می‌کنند، اما با تمام این‌ها یک‌چهارم مصرف سالیانه نوشیدنی‌ها از انواع نوشابه‌ها تشکیل می‌شود.

*مواد تشکیل‌دهنده نوشابه‌های گازدار

وی مواد تشکیل‌دهنده نوشابه‌های گازدار را به شرح زیر بیان کرد:

- اسید فسفریک: اسیدیته اغلب نوشابه‌ها 8.2 است که نشان می‌دهد نوشابه ماده‌ای بسیار اسیدی است. بدن ما به‌طور طبیعی کمی حالت قلیایی دارد؛ بنابراین مصرف ماده‌ای که شدیداً اسیدی باشد اثرات سوئی بر سلامت بدن دارد و تعادل اسیدیته بدن را به هم می‌زند. اثر دیگر اسید فسفریک دفع کلسیم از استخوان‌هاست. این ماده موجب کاهش توانایی بدن در استفاده از کلسیم می‌شود و منجر به پوکی استخوان و سستی دندان‌ها می‌شود.

- قند: سازندگان نوشیدنی‌های غیرالکلی بزرگ‌ترین مصرف‌کننده قند تصفیه‌شده هستند. این یک امر اثبات‎شده است که قند میزان انسولین خون را بالا می‌برد و منجر به افزایش فشارخون و کلسترول، بروز بیماری‌های قلبی، دیابت، افزایش وزن و پیری زودرس می‌شود. نوشیدنی‌های ملایم به دلیل داشتن کالری بالا و شکر باعث چاقی و پوسیدگی دندان می‌شوند. همچنین قند موجود در این نوشابه‌ها برای بیماران مبتلا به دیابت بسیار خطرناک‌تر از سایر کربوهیدرات‌ها است. یک قوطی سودا حدود نیمی از قند مورد نیاز روزانه فرد را تأمین می‌کند درحالی‌که فرد اصلاً متوجه این موضوع نمی‌شود.

- آسپارتام Aspartame: این ماده شیمیایی در نوشابه‌های رژیمی به‌عنوان جانشین قند به کار می‌رود و بیش از 90 عارضه جانبی دارد. ازجمله می‌توان به تومور مغزی، معلولیت جنین، دیابت، عدم‌ تعادل احساسی و بروز حمله‌های صرع اشاره کرد. همچنین زمانی که آسپارتام مدت زیادی در فضای گرم نگهداری شود به متانول تبدیل می‌شود، الکلی که می‌تواند به فرم آلدتین یا اسید فسفریک مبدل شود که از عوامل سرطان‌زاست.

- کافئین: نوشیدنی‌های کافئین‎دار موجب بروز اضطراب، فشارخون بالا، ضربان قلب نامنظم یا تپش قلب و بالا رفتن مقدار کلسترول خون می‌شوند. ویتامین‌ها و مواد معدنی را می‌سوزانند و موجب مشکلات بارداری و سرطان می‌شوند.

سرپرست واحد آموزش همگانی انستیتو تحقیقات تغذیه‌ای و صنایع غذایی کشور در ادامه با بیان اینکه مشکل بزرگی که مصرف نوشابه‌های ملایم (غیرالکلی) به وجود می‌آورد به اینجا ختم نمی‌شود، تصریح کرد: افرادی که به مصرف این نوشابه‌ها روی می‌آورند مصرف شیر و فرآورده‌های مشابه آن را کاهش می‌دهند به‌گونه‌ای که امروزه جوانان آمریکایی بیش از دو برابر مصرف شیر از نوشابه‌های ملایم غیرالکلی استفاده می‌کنند. همین امر باعث می‌شود آن دسته از جوانانی که نوشابه‌ها را مصرف می‌کنند حدود یک‌پنجم کمتر از آن‌هایی که این نوشابه‌ها را مصرف نمی‌کنند کلسیم به بدنشان برسد. این موضوع به‎خصوص برای دختران جوان که نیاز به کلسیم زیاد دارند، می‌تواند مشکل‌ساز باشد.

وی گفت: درواقع مصرف نوشیدنی‌های غیرالکلی گازدار یا ساده، علاوه بر داشتن مضرات فراوان، اشتهای افراد را برای مصرف مواد غذایی مفید مانند سبزی‌ها، پروتئین‌ها، لبنیات و سایر مواد غذایی از بین می‌برد.

کاویانی با بیان اینکه ترک عادت مصرف این نوشابه‌ها ساده‌ترین راه به‌سوی سلامتی است،‌ عنوان کرد: اگر ترک این عادت برایتان مشکل است، می‌توانید از آب‌معدنی‌های گازدار استفاده کنید و کم‌کم مصرف آن‌ها را نیز قطع کنید و فراموش نکنید که بهترین راه حفظ سلامتی استفاده هر چه بیشتر از مواد غذایی طبیعی است.

سرپرست واحد آموزش همگانی انستیتو تحقیقات تغذیه‌ای و صنایع غذایی کشور با اشاره به دوغ به‌عنوان جایگزینی سالم به‌جای نوشابه، خاطرنشان کرد: دوغ یک نوشیدنی سالم، مفید و تأمین‌کننده یک‌چهارم نیاز روزانه به کلسیم و حاوی ویتامین‌های B2 و B6 و B12 است. ازاین‌رو دقیقاً برعکس نوشابه قوی کننده استخوان‌هاست.

وی اظهار کرد: دوغ علاوه بر مزایای تغذیه‌ای، حاوی باکتری‌های مفیدی است که اثرات زیادی بر سلامت دستگاه گوارش دارد. اگر به‌طور مرتب دوغ مصرف کنید، باکتری‌های مفید استرتبوکوکوس، ترمونیلوس و لاکتوباسیلوس بولگارس موجود در آن، در دستگاه گوارش لانه می‌گزینند و اثرات بسیار مفیدی بر سلامت دستگاه گوارش خواهند داشت؛ همچنین موجب عدم رشد ارگانیسم‌های مضر می‌شوند.