مصطفی معین درخصوص چگونگی مراقبت از بیماران مبتلا به آسم در شرایط پاندمی کرونا، نکاتی را یادآوری کرد.

وی در پاسخ به این سوال که آیا مصرف اسپری‌های تنفسی بینی و ریوی در بیماران آسمی، باعث افزایش احتمال ابتلا به عفونت کووید 19 می‌شود، گفت: پوشش مخاطی در حفره‌های بینی و راه‌های هوایی ریه در آلرژی بینی و در بیماری آسم، به‌علت آلرژی دچار التهاب مزمن می‌شود و اسپری‌های موضعی کورتیکواستروئیدی برای کاهش التهاب و ادامه فعالیت طبیعی بینی و ریه توسط پزشک معالج تجویز می‌شود. التهاب مزمن باعث می‌شود که سازوکارهای سرشتی دفاعی و ایمنی در لایه مخاطی و سلول‌های پوششی آن، دچار اختلال و احتمال نفوذ ویروس‌ها و ازجمله ویروس کرونا تا اعماق ریه بیشتر شود. بنابراین مصرف اسپری موضعی در آلرژی بینی یا در درمان آسم، نه‌تنها ضرری ندارد و موجب تضعیف سیستم ایمنی بیمار نمی‌شود، بلکه مفید بوده و باید طبق نسخه پزشک ادامه یابد. همچنین از کنترل خارج شدن علائم آلرژی بینی یا آسم و تشدید عطسه و سرفه، اگر بیمار به کرونا مبتلا شده یا ناقل ویروس آن باشد، می‌تواند به اطرافیانش انتقال دهد.

رئیس مرکز تحقیقات آسم و آلرژی در ارتباط با اینکه آیا مصرف داروهایی مانند آنتی‌هیستامین و مونته‌لوکاست باعث تضعیف سیستم ایمنی و استعداد به عفونت کووید 19 می‌شود، اظهار کرد: آنتی‌هیستامین‌ها و داروهای ضد لکوترین هم مانند اسپری‌های موضعی برای رفع التهاب مجاری هوایی در بینی و ریه مؤثر و مفید است و خطری ازنظر استعداد بیشتر به عفونت کووید 19 ندارد.

معین در پاسخ به این سوال که آیا بیماران مبتلا به آسم، احتمال بیشتری برای ابتلا به عفونت کووید 19 دارند، گفت: این مسئله جالبی است. با اینکه عفونت‌های ویروسی دستگاه تنفسی مانند سرماخوردگی‌ها و آنفلوانزا شایع‌ترین علت بروز و شدت یافتن علائم تنفسی یا حمله آسم و بستری شدن بیماران هستند، ولی خوشبختانه تاکنون گزارش‌های پژوهشی قابل‌توجهی از شیوع بیشتر موارد آسم در بیماران مبتلا به کووید 19 به نسبت میانگین شیوع آسم در جامعه منتشر نشده است.

وی در همین زمینه ادامه داد: نکته مهم این است که اگر علائم تنفسی بیمار مبتلا به آسم با درمان درست به‌خوبی کنترل نشده باشد و به کووید 19 مبتلا شود، احتمال مشکلات تنفسی آسم، وخامت بیماری کرونا و بستری شدن بیمار در بخش مراقبت‌های ویژه و نیاز به تنفس کمکی هم، بیشتر خواهد بود.

این فوق‌تخصص آسم و آلرژی در پاسخ به این پرسش که آیا علائم کووید 19 در افراد مبتلا به آسم با سایر افراد غیرمبتلا به آسم متفاوت است، گفت: اگر آسم بیمار در حد خوب کنترل شده باشد، چنانچه به کووید 19 هم مبتلا شود، علائم بالینی‌اش تفاوت چندانی با سایر افراد مبتلا نخواهد داشت.

معین درخصوص سیر بیماری کووید 19 در افرادی که سابقه آسم دارند، اظهار کرد: در آسم کودکان که در 80 تا 90درصد موارد از نوع آلرژیک بوده و احتمال درگیر شدن با بیماری کووید 19 کم است و درصورت ابتلا به آن، سیر معمولی خواهد داشت. دلیلی که در این زمینه ارائه شده این است که در سطح سلول‌های پوششی مجاری هوایی در آسم آلرژیک، گیرنده‌های ACE2 که محل اتصال و نفوذ ویروس کرونا است، کم‌تر بیان می‌شود. آسم بزرگ‌سالان در حدود 50درصد از نوع آلرژیک و بقیه از نوع غیرآلرژیک است و بنابراین احتمال ابتلای آن‌ها به کووید 19 و شدت آن، بیشتر از سایر افراد جامعه است.

وی در پاسخ به این سوال که درصورت ابتلا به کووید 19 چه تغییری در داروهای مصرفی برای درمان آسم لازم است، گفت: چنانچه علائم آسم کنترل شده باشد، نیازی به تغییر در رژیم دارویی بیمار نیست و باید به درمان دارویی طبق تجویز پزشک معالج و دستورالعمل مکتوب(Action plan) ادامه یابد. در موارد حمله آسم، با تجویز پزشک معالج حتی استفاده چندروزه از کورتیکواستروئید خوراکی مانند پردنیزولون نیز لازم است. رعایت همه توصیه‌های بهداشتی در پاندمی کرونا مانند حفظ فاصله اجتماعی، زدن ماسک و شست‌وشوی دست‌ها و... ضروری است و پیگیری معالجه آسم هم با صلاحدید پزشک می‌تواند از راه دور(Telemedicine) و به‌صورت تلفنی یا ویدئویی انجام شود.

این فوق‌تخصص آسم و آلرژی درخصوص اهمیت ترزیق واکسن آنفلوانزا برای بیماران مبتلا به آسم افزود: فصل پاییز از چند جهت حائز اهمیت و توجه جدی است. نخست اینکه با سردی هوا و نزدیکی بیشتر افراد در فضای بسته، احتمال انتقال ویروس کرونا بین آن‌ها و موج سوم کرونا وجود دارد. دوم اینکه پاییز فصل گرده‌افشانی علف‌های هرز و نیز افزایش تعداد کپک‌ها و قارچ‌ها در هوا و همچنین فصل آلودگی بیشتر هوای شهرهای پرترافیک به‌دلیل پدیده وارونگی دما است و بیماران مبتلا به آلرژی‌ها و آسم در معرض خطر تشدید علائم تنفسی قرار می‌گیرند و سوم اینکه مانند سال‌های گذشته احتمال شیوع آنفلوانزا هم جدی است و هم‌زمانی آن با پاندمی کرونا و تغییرات آب‌وهوایی و آلرژی‌زایی و آلودگی هوا می‌تواند پرمخاطره باشد، بنابراین رعایت دقیق برنامه دارودرمانی آسم، به‌کارگیری دقیق پروتکل‌های بهداشتی کرونا و تزریق واکسن آنفلوانزا موردتاکید است.

معین در ارتباط با نوع تغذیه بیماران مبتلا به آسم و آلرژی در پیشگیری از ابتلا به کووید 19 گفت: در بحران‌هایی مانند پاندمی کرونا، همه نوع اطلاعات و شبه‌علم در شبکه‌های مجازی یا شایعات در انواع گوناگون رایج می‌شود که نباید به آن‌ها اعتنا کرد. تأثیرگذاری مصرف زنجبیل، سیر، ویتامین‌ها، املاح و مکمل‌های غذایی به‌عنوان تقویت سیستم ایمنی برای پیشگیری یا درمان بیماری کرونا ثابت نشده و فاقد شواهد علمی است. به‌طور کلی رعایت توصیه‌های بهداشتی، مصرف غذای کامل همراه سبزیجات و میوه تازه، استراحت و خواب کافی، ورزش و داشتن آرامش برای تقویت سیستم ایمنی و درصورت نیاز مشورت کردن با طبیب معالج توصیه می‌شود.