شناسه خبر:52268
1400/11/21 09:42:01
هویت ترک‌خورده شهر همدان چشم‌انتظار مرهم؛

سرنوشت خانه «خانجانی» و «خوشبخت» چیست؟

سپهرغرب، گروه گردشگری - شکیبا کولیوند: خانه‌های تاریخی همدان از خانه شیری و مدرسه ظفر گرفته تا همین حوالی خانه خانجانی، خوشبخت و اقبالیان همه و همه چشم‌انتظار ورود به‌جا و به‌موقع مسئولان هستند. سرنوشتی که در خانه «خانجانی» و «خوشبخت» باید هرچه سریع‌تر به بازسازی گره بخورد تا شاید هویت ترک‌خورده این شهر کمی التیام یابد.

موضوع تخریب‌های سریالی خانه‌های تاریخی همدان در حالی در پاییز امسال مطرح و تب و تاب‌ها ادامه‌دار شد که مدرسه تاریخی ظفر به‌عنوان بخشی از هویت همدان با خاک همسان شد؛ موضوعی که هنوز کسی برای آن جوابی پیدا نکرده و حتی دلیلی بر پاسخگو بودن خود یا دستگاه مربوطه نمی‌داند!

در این خصوص شهرداری و شورای شهر و حتی اداره میراث فرهنگی همدان مرثیه‌هایی سر دادند اما دیری نپایید که خانه‌ تاریخی دکتر شیری هم به این سرنوشت دچار شد.

و البته بعد از گذشت کمتر از 10 روز از دومین تخریب، دو خانه تاریخی دیگر یکی منسوب به «خانجانی» در محله آقاجانی‌بیگ و دیگری خانه‌ تاریخی «خوشبخت» در محله «چُرچُره» در کمتر از 24 ساعت تخریب شدند؛ خانه‌هایی که در فرآیند ثبت بودند و باز هم صدای لودر و تیشه‌ها و فروریختن آجر به آجرشان از صدای مسئولان مربوطه بلندتر بود اما باز هم این صداها به جایی نرسید.

حال پس از گذشت ماه‌ها که قرار بر بررسی این موضوع و البته احیای خانه‌های تاریخی همدان بود، باید دید که این روند به کدام سمت و سو حرکت کرده است.

پس از تخریب‌های صورت‌گرفته، دستگاه‌های بسیاری دم از پای کار بودن و تشکیل جلسات زدند، گروه‌های اتاق فکر و هم‌اندیشی و چنین مواردی را ایجاد کرده و تلاش کردند که ثابت کنند پای کار هستند تا نه‌تنها خانه‌های تاریخی تخریب‌شده، بازسازی و به حالت اول بازگردد بلکه مانع از تخریب خانه‌های تاریخی و واجد ارزش دیگر شده و حتی برخی از آن‌ها را وارد کاربری‌های دیگری چون هتل بوتیک، رستوران و غیره کنند.

این صحبت‌ها اگرچه ادامه داشت و نشست‌های هم‌اندیشی و اتاق فکرها ماهانه یک ساعت برگزار می‌شد، اما آتش ملک مجاورِ خانه فتحی به آن سرایت کرد، دیگر خانه‌های تاریخی همدان هم چنان در سکوت فرو می‌رفتند و در تاریخ جا باز می‌کردند که مبادا در کنار فراموشی مسئولان، تخریب، سرنوشتشان شود.

حال در بررسی این موضوع و سرنوشت خانه‌های تاریخی همدان به‌ویژه با تخریب‌های اخیر خانه اقبالیان، برآن شدیم تا در این خصوص گفت‌و‌گویی با معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان همدان ترتیب داده شود. در ادامه متن این صحبت‌ها را می‌خوانید:

   تعداد 30 اثر تاریخی ثبت شده استان همدان در فهرست آثار ملی در اختیار سایر دستگاه‌های دولتی قرار گرفته است

سیده‌مریم مختاری موسوی در گفت‌و‌گو با سپهرغرب با بیان اینکه تعداد 30 اثر تاریخی ثبت شده استان همدان در فهرست آثار ملی در اختیار سایر دستگاه‌های دولتی قرار گرفته است، عنوان کرد: ازجمله این آثار می‌توان به عمارت شرکت فرش، خانه قهاری، مدرسه علیمرادیان، مدرسه آزاد، کارخانه چرم‌سازی، حمام محله حاجی، خانه ضرابی، خانه شهید مدنی، خانه سیفی و غیره اشاره کرد.

وی با ابراز اینکه از ابتدای سال جاری تاکنون تعدادی خانه واجد ارزش فرهنگی و تاریخی در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است، عنوان کرد: این خانه‌ها شامل خانه سیفی، بابایی، پورسماکی، خانه ورثه محمود شیرسرکانی و شرکا، غضنفری، گلستان مریانج، علی‌اصغر شکری، شرفخانی، احدی، مدرکی و نوبری، ایزدی، میرابیان، سماواتی، مدرسه ظفری و خانه شیری هستند.

وی ادامه داد: خانه‌های مذکور ازجمله بناهای فرهنگی تاریخی هستند که برای حفظ و احیا طی فرایندهای قانونی در فهرست آثار ملی و واجد ارزش حفاظت ایران قرار گرفته‌اند.

معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان همدان خاطرنشان کرد: پرونده‌های ثبت ملی و واجد ارزش حفاظت برای حدود 15 خانه تاریخی همدان نیز در دست اقدام است.

مختاری موسوی در ادامه صحبت‌های خود در این خصوص به خانه متین، خانه جواد سهیلیان و شرکا، خانه فرهادی، خانه امیرافخم شورینی، خانه محمد حسن دانش، عمارت آقازاده، ساختمان اداره پست همدان و خانه شمس اشاره کرد.

وی در پاسخ به اینکه «سرنوشت خانه‌های تاریخی خانجانی و خوشبخت به کجا رسیده است؟»، اظهار کرد: خانه خانجانی از آنجا که جزء آثار واجد ارزش اعلام شده، اما با توجه به تخریبی که در آن مکان صورت گرفته و این تخریب با فرایند ثبت این خانه مغایر بوده، باید تخریب صورت‌گرفته را بازسازی کنند.

معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان همدان در خصوص ملک خوشبخت نیز گفت: این ملک در جوار خانه نوری‌مقدم واقع شده و وضعیت آن در دست بررسی است.

مختاری موسوی در بخش پایانی این گفت‌و‌گو با تصریح بر اینکه این خانه جزء لکه‌گذاری‌های اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان همدان بوده است، اظهار کرد: بخشی از این خانه تخریب شده و پرونده آن در دست بررسی است؛ در مورد تخریب آن هنوز به قطعیت نرسیده‌ایم.

با توجه به اینکه خانه خانجانی جزء آثار واجد ارزش اعلام شده بود و تخریب‌ها، در آن روزها به انجام رسیده است، خواستار ورود به موقع مسئولان در بازسازی آن و تعیین تکلیف خانه خوشبخت هستیم.

از سویی، این روزها صدای درد و ناله از خانه اقبالیان همدان در حالی به گوش می‌رسد که باز هم سکوت مسئولان مربوطه از هر فریادی بلندتر است؛ گویی همگان ایستاده‌اند تا قامت این خانه فروریزد و باز هم مرثیه‌ای دیگر سر نهند...

شناسه خبر 52268