سپهرغرب، گروه سلامت: یک جراح مغز و اعصاب ملاحظات بیمارانی که به‌تازگی جراحی شده و یا حوادث مغزی و نخاعی داشته‌اند را برای سوار شدن به هواپیما تشریح کرد.

مهدی خواجوی به این پرسش رایج بیماران بعد از جراحی‌ها و یا حوادث مغزی و نخاعی که چه زمانی می‌توانند سوار هواپیما بشوند و آیا می‌توانند با هواپیما به محل اصلی سکونت خود برگردند یا خیر؟ پاسخ داد: به‌واقع در این مورد هر شرکت هواپیمایی دستورالعمل‌های خاص خود را دارد و زمانی که بیمار حالتی نزدیک به طبیعی دارد و می‌تواند اندام‌های خود را حرکت دهد و هوشیار است، اکثریت خطوط هوایی در جهان بعد 6 هفته از جراحی مغز یا نخاع منعی برای سفرهای زیر دو ساعت بیماران ندارند.

خواجوی افزود: با این حال نکته قابل تأمل اینجاست که پیش از 6 هفته تقریباً همه بیماران قبل از سوار شدن به هواپیما بایستی از پزشک یا جراح خود نامه‌ای مکتوب مبنی بر خطرناک نبودن پرواز ارائه دهند.

وی توضیح داد: اهمیت این مسئله نه‌تنها برای سلامتی خود بیماران لحاظ می‌شود، بلکه برای رفاه حال سایر مسافرین امری ضروری است؛ چون درصورت پدید آمدن هرگونه مشکل، هواپیما مجبور به فرود اضطراری می‌شود که این مسئله خسارات مالی و معنوی زیادی به سایر مسافران و همچنین شرکت‌های هوایی می‌زند.

این جراح مغز و اعصاب ادامه داد: مغز در کیسه‌ای دربسته به‌نام مننژ و هردوی این‌ها در محفظه دربسته‌ای یعنی جمجمه هستند؛ اگر به علت تصادف، ضایعات مغزی و یا هر علت دیگری این محفظه بسته باز و ترمیم شده باشد، هنوز این خطر وجود دارد که پس از حادثه و یا عمل نشتی هرچند کوچک بدهد و هنگامی که با افزایش ارتفاع هواپیما فشار هوا کاهش می‌یابد (با همه تمهیداتی که برای نرمال نگه داشتن فشار هوای درون اتاقک انجام می‌شود، باز برای لحظاتی ممکن است فشار درون اتاقک کم شود)، اکسیژن کم می‌شود و کم شدن اکسیژن و افزایش دی‌اکسید کربن می‌تواند باعث افزایش فشار داخل مغز شود، این حالت در بیمارانی که ضایعه‌ای مغزی مانند تومور دارند، خود را به‌صورت گیج و منگ شدن و تهوع و استفراغ شدید بروز می‌دهد. از طرف دیگر اگر این محفظه بسته جمجمه با جراحی یا حادثه دست‌کاری شده باشد، ممکن است از راه یک نشتی کوچک هوا وارد پرده مغزی بشود و تجمع هوا در مغز کشنده است.

خواجوی تأکید کرد: به‌طور خلاصه افراد دارای تومور مغزی فقط و فقط با نظر پزشک جراح مغز حق پرواز دارند. افرادی که مایع مغزی نخاعی آن‌ها به بیرون از بدن راه پیدا کرده است و مثلاً از بینی و گوش آن‌ها خارج می‌شود، حق پرواز ندارند. افرادی که تومور مغزی دارند و عمل جراحی شده‌اند حداقل تا دو هفته پس از جراحی حق پرواز ندارند، چون ممکن است در اثر کاهش فشار هوای داخل اتاقک هواپیما، رگ‌های محل جراحی آن‌ها مجدداً خونریزی کند.

وی ادامه داد: افرادی که سکته مغزی خونریزی‌دهنده کرده‌اند، حداقل تا 6 هفته حق پرواز ندارند و افرادی که سکته مغزی به دنبال گرفتگی عروق داشته‌اند نیز حداقل تا دو هفته حق پرواز ندارند، چون کمبود اکسیژن اثر منفی بر بیماری آن‌ها دارد. افرادی که شانت مغزی دارند حتماً بایستی با پزشک خود قبل از پرواز مشاوره کنند، چون هم دستگاه‌های چک امنیتی فرودگاه‌ها ممکن است تنظیم شانت مغزی آن‌ها را برهم بزند و هم ممکن است در حین پرواز هوا وارد مغز آن‌ها شود.

افرادی که عمل جراحی بر روی ستون فقرات انجام داده‌اند، حداقل تا 6 هفته حق پرواز ندارند؛ مگر آنکه بتوانند به‌راحتی چندین ساعت بنشینند و دست‌ها و پاهای خود را تکان دهند و درد نداشته باشند که تأیید این موارد با پزشک جراح معالج آن‌هاست، افراد تشنجی حداقل تا 24 ساعت بعد از تشنج حق پرواز ندارند و حتماً باید موضوع را به شرکت پروازی اطلاع دهند تا وسایل احیا در هواپیما برای حمله احتمالی موجود باشد.

این جراح مغز و اعصاب تأکید کرد: افراد فلج دست‌وپا به علت خطر ایجاد لخته در پاها و انتقال این لخته به ریه و مرگ، حتماً فقط با تمهیداتی مجوز حضور در پروازهای طولانی را بگیرند.

خواجوی تصریح کرد: به‌طور کلی عدد مورد توافق اکثر جراحان مغز و اعصاب برای پرواز بعد از جراحی‌های مغز و اعصاب، 6 هفته است و در زیر این زمان صدور مجوز از بیماری به بیمار دیگر برحسب شرایط آن متفاوت است و فقط توسط جراح معالج قابل انجام بوده که درنهایت اگر مهماندار هواپیما هنگام پذیرش مسافرین احساس کند که بیماری مشکل‌دار در پرواز وجود دارد، بایستی حتماً موضوع را به کاپیتان پرواز اطلاع دهد؛ زیرا این خلبان است که بر مبنای شواهد و مدارک بیمار تصمیم می‌گیرد که آیا آن فرد حق حضور در هواپیما را دارد یا خیر.