سپهرغرب، گروه سلامت: متأسفانه فشارخون بالا به‌عنوان تهدیدکننده سلامت افراد، بدون علامت ظاهر شده و درنتیجه باعث ابتلای فرد به بیماری‌های خطرناک و درعین‌حال کشنده می‌شود.

فشارخون، یکی از مهم‌ترین تهدیدهای سلامت انسان تلقی می‌شود که زمینه ابتلا به بسیاری از بیماری‌های غیر واگیر را فراهم می‌کند.

پرفشاری خون که معمولاً فشارخون بالا نامیده می‌شود، زمانی است که فشار پمپ شدن خون از قلب به درون سرخرگ‌ها به‌طور مداوم، خیلی قوی است. سرخرگ‌ها، رگ‌های خونی هستند که خون را از قلب به تمام نقاط بدن منتقل می‌کنند و فشارخون در اثر نیروی فشارخون پمپ شده توسط قلب در برابر دیواره رگ‌ها ایجاد می‌شود؛ بنابراین هرقدر فشارخون بالاتر باشد قلب باید سخت‌تر کار کند.

متأسفانه پرفشاری خون معمولاً موجب بروز علائم و نشانه‌ای نمی‌شود. فشارخون بیش‌ازحد بالا (پرفشاری خون بحرانی) ممکن است سبب ایجاد سردرد، اضطراب، تنگی نفس، خونریزی بینی، تهوع و استفراغ، درد شدید قفسه سینه و حرکاتی که شما نمی‌توانید کنترل کنید (تشنج)، شود.

مینا کاویانی، مسؤول آموزش همگانی انستیتو تحقیقات تغذیه و صنایع غذایی کشور در مورد عوامل خطر ایجاد فشارخون بالا، گفت: عوامل خطری که کنترل آن برای فرد دشوار یا غیرممکن است، داشتن بیماری مزمن کلیوی، داشتن سابقه خانوادگی ابتلا به پرفشاری خون و موارد دیگر است.

وی با اشاره به نقش سن در بروز فشارخون بالا، اظهار کرد: با افزایش سن، خطر ابتلا به پرفشاری خون افزایش می‌یابد، به‌طوری‌که تا قبل از 45 سالگی مردان در معرض خطر بیشتری نسبت به زنان بوده و بعد از 65 سالگی، زنان نسبت به مردان در معرض خطر بیشتری هستند.

کاویانی ادامه داد: عوامل خطری که فرد می‌تواند آن‌ها را کنترل کند، شامل مصرف دخانیات، ابتلا به بیماری دیابت نوع 2، داشتن کلسترول بالا و یا هردوی این موارد، ورزش نکردن یا نداشتن فعالیت بدنی کافی، اضافه‌وزن و چاقی، دریافت مقدار زیاد چربی، قند و شکر، انرژی و نمک در رژیم غذایی خود و نوشیدن الکل است.

وی در خصوص تغییرات شیوه زندگی که می‌تواند منجر به کنترل فشارخون شود، عنوان کرد: از رژیم غذایی سرشار از منابع فیبر غذایی، پتاسیم و حاوی مقادیر کم‌ سدیم، شکر افزوده و چربی استفاده کنید.

کاویانی ادامه داد: مقدار مناسبی از میوه‌ها و سبزی‌های تازه بخورید، سعی کنید تا حد امکان نیمی از بشقاب غذای شما در هر وعده با میوه‌ها و سبزی‌ها پر شود؛ همچنین از غلات کامل (سبوس‌دار) در برنامه غذایی خود استفاده کنید که این موارد شامل پاستای تهیه‌شده از گندم کامل، برنج قهوه‌ای یا نان غلات کامل است، حدود یک‌چهارم بشقاب خود را از این مواد غذایی قرار دهید.

وی تأکید کرد: از فرآورده‌های لبنی کم‌چرب مانند شیر بدون چربی یا ماست کم‌چرب استفاده کنید.

مسؤول آموزش همگانی انستیتو تحقیقات تغذیه و صنایع غذایی کشور، خاطرنشان کرد: از مصرف برش‌های گوشت پرچرب، گوشت‌های فرآیند شده مانند سوسیس و کالباس و گوشت مرغ با پوست، خودداری کنید، حدود یک‌چهارم بشقاب خود را با منابع پروتئینی بدون چربی مثل ماهی، گوشت مرغ بدون پوست، انواع لوبیا و تخم‌مرغ پر کنید.

کاویانی افزود: از مصرف غذاهای آماده و فرآیند شده خودداری کنید، دریافت سدیم روزانه خود را کاهش دهید، بیشتر افراد مبتلا به پرفشاری خون باید کمتر از یک هزار و 500 میلی‌گرم سدیم در روز مصرف کنند ضمن اینکه از مصرف الکل بپرهیزید.

وی با تأکید بر این موضوع که با مراقبان بهداشتی خود درباره حفظ وزن بدن مناسب مشورت کنید، تصریح کرد: از آن‌ها بپرسید چه وزنی برای شما مناسب است.

کاویانی اضافه کرد: روزانه حداقل 30 دقیقه ورزش کنید به‌طوری‎که قلب شما تندتر بزند، این فعالیت‌ها می‌تواند شامل پیاده‌روی، شنا یا دوچرخه‌سواری باشد، ورزش‌هایی را برای تقویت عضلات (ورزش‌های مقاومتی) در برنامه ورزشی هفتگی خود بگنجانید، نمونه آن پیلاتس است؛سعی کنید این ورزش‌ها را حداقل سه بار در هفته و هر بار به مدت 30 دقیقه انجام دهید.

وی گفت: به‌هیچ‌عنوان از محصولات حاوی نیکوتین و تنباکو، مانند سیگار و قلیان استفاده نکنید و اگر برای ترک، نیاز به کمک دارید از مراقبان بهداشتی خود بپرسید.

کاویانی اظهار کرد: فشارخون خود را در منزل به همان روشی که مراقبان بهداشتی به شما گفته‌اند، اندازه‌گیری و پایش کنید، حتماً برای ویزیت، طبق برنامه زمان‌بندی که مراقبان بهداشتی شما می‌گویند، مراجعه کنید زیرا این امر در کنترل فشارخون شما بسیار مهم است.

وی به مصرف داروها اشاره کرد و گفت: درصورتی‌که برای کنترل فشارخون شما دارو تجویز شده‌است، آن‌ها را دقیقاً مطابق دستور پزشک مصرف کنید و به‌هیچ‌عنوان دوز دارویی را از قلم نیندازید و تمامی داروها را به تعداد و در وعده‌های تعیین‌شده توسط پزشک، مصرف کنید، زیرا از قلم انداختن داروها، شما را در معرض خطر مشکلات ناشی از آن قرار می‌دهد و می‌تواند منجر به کاهش اثربخشی دارو شود.

کاویانی تأکید کرد: از مراقبان بهداشتی خود درباره عوارض جانبی یا واکنش‌های ممکنه بدن به داروهایی که باید مصرف کنید، بپرسید.