سپهرغرب، گروه سلامت: عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران با اشاره به اینکه 70 درصد مبتلایان به شانه خشک یا یخ‌زده زنان هستند، گفت: این بیماری یک نوع بیماری نادر و مبهم است.

علی اکبر خورسندی در آستانه برگزاری کنگره جامعه جراحان در ارتباط با موضوع شانه خشک‌شده یا یخ‌زده اظهار کرد: افراد بسیاری از شانه خشک رنج می‌برند که پزشکان از آن به‌عنوان کپسولیت چسبنده (التهاب پوشش اطراف مفصل)، آماس کیسه‌های مفصلی و یا التهاب تاندون‌ها یاد می‌کنند.

وی افزود: این یک مشکل غیر معمولی در شانه است که باعث سختی و کاهش حرکات در شانه شده و اغلب به یک درد اساسی در این قسمت منتهی می‌شود.

عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران ادامه داد: اگرچه مراحل این بیماری به‌گونه‌ای است که به‌خودی‌خود کنترل می‌شود، اما کلاً شامل سه مرحله است که هر فاز تقریباً چهار ماه طول می‌کشد؛ طی مرحله نخست شانه درحال خشک شدن بوده، در مرحله دوم شانه خشک شده و مرحله سوم فاز نرم شدن مجدد است.

وی عنوان کرد: به‌طور کلی دوره کامل بیماری حدوداً یک سال به طول می‌انجامد، اما درحقیقت این بیماری قادر است بیمار را به مدت سه سال با ایجاد سختی و ناراحتی در طول دوره‌های طولانی درگیر کند؛ علاوه بر این عود مجدد بیماری به‌ندرت مشاهده می‌شود.

خورسندی با اشاره به اینکه 70 درصد بیماران معمولاً زنان هستند و عجیب اینکه شانه چپ بیشتر از شانه دیگر تحت تأثیر بیماری قرار می‌گیرد، گفت: به‌خوبی مشخص شده که این بیماری بین سنین 40 تا 60 سالگی اتفاق می‌افتد و بیماری با صدماتی که به حرکات چرخشی شانه آسیب می‌زند، ارتباطی ندارد؛ در اکثر بیماران رادیوگرافی با اشعه ایکس کاملاً طبیعی است.

وی بیان کرد: شانه خشک اغلب با آرتروز بدخیمی همراه نیست، اما امکان دارد بین این بیماری و بیماری تیروئید، دیابت و سایر بیماری‌ها ارتباطی وجود داشته باشد، بنابراین زمانی که فرد به این بیماری دچار می‌شود، بررسی کامل جهت جلوگیری ابتلا به سایر بیماری‌ها از سوی پزشک باید انجام گیرد.

این جراح شانه و آرنج گفت: این بیماری ممکن است از یک جراحت مختصر یا حالاتی از استرس شروع شود که شخص مجبور به بستری شدن باشد؛ در این شرایط درد از ابتدا حتی در حالت استراحت وجود دارد و حتی ممکن است مانع از خواب بیمار شده و در حدی زیاد شود که فرد نتواند وضعیت راحتی برای خواب خود پیدا کند، در طول چند هفته درد پیشرفت کرده و ممکن است منجر به از دست رفتن حرکت در ناحیه شانه شود، چراکه بیمار می‌کوشد درد را با کاهش حرکت کمتر کند.

وی افزود: درمان معمولاً هنگامی که بیمار مشکل خود را به مراکز درمانی گزارش می‌دهد، انجام می‌گیرد که بیشتر بیماران مراجعه‌کننده در فاز نخست و درحال خشک شدن شانه هستند، وقتی که شانه به مرحله خشک‌شده رسید، کاهش فعالیت اتفاق می‌افتد و درمان در این مرحله بسیار مشکل است؛ زیرا درمان‌هایی نظیر فیزیوتراپی، تزریق و یا سایر روش‌ها ممکن است در بهبود بی‌اثر باشند. سختی درمان در مرحله مذکور به این دلیل است که بیماران به‌موازات انجام فیزیوتراپی کاملاً از انجام فعالیت محروم می‌شوند و گاهی پزشکان نیز به‌درستی این فاز را تشخیص نمی‌دهند، چون در این فاز شانه سخت شده و ممکن است چهارماه به این حالت بماند و اغلب نیز مقاوم به درمان است.

این جراح شانه و آرنج گفت: بیمارانی که شانه کاملاً خشک‌شده دارند، معمولاً سه تا چهار ماه پس از دردناک شدن شانه دچار مشکل شدید شده و به‌طور پیش‌رونده این حرکت کاهش می‌یابد؛ این فاز نیز اغلب قابل درمان است و درمان معمولاً با انجام فیزیوتراپی یا بعضاً با استفاده از بلوک‌های عصبی انجام می‌گیرد.

خورسندی بیان کرد: مرحله آخر که معمولاً سه تا چهار ماه پس از فاز خشک شدن و 6 ماه پس از شروع مشکلات اولیه حادث می‌شود، دوره‌ای است که بیشترین اهمیت را از جهت درمان دارد و می‌تواند نتایج درخشانی را در حرکت و استفاده از شانه به ثمر برساند؛ شاید درمان‌های دیگر مانند دست‌کاری شانه زیر بیهوشی مورد نیاز باشد. آرتروسکوپی نیز از این جهت در درمان شانه خشک اهمیت دارد که می‌تواند باعث یک بهبود اولیه در بیمار شود، چون باعث آزاد کردن چسبندگی کپسولی شده و منجر به بهبودی درد و حرکت شانه خواهد شد.

وی اظهار کرد: درمان‌های جراحی مانند دست‌کاری شانه یا حتی آرتروسکوپی باید با مهارت کامل انجام گیرد، چراکه بیماری شانه خشک اغلب خودکنترل‌شده است و درمان‌های جراحی تهاجمی و درمان‌های سنتی ساده مانند گذاشتن تخم مرغ روی شانه، بادکش، زالو و حجامت می‌تواند مشکلات بیشتری را برای بیماران ایجاد کند.

عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران گفت: شانه خشک یک بیماری نادر و مبهمی است که اغلب برای بیماران، فیزیوتراپ‌ها و پزشکان همراه با ناامیدی بوده است؛ اما خوشبختانه یک بیماری خودکنترل‌شده بوده که اغلب با گذشت زمان و درمان‌های طبی بهبود می‌یابد.