سپهرغرب، گروه سلامت: هم‌زمان با آغاز اجرای طرح بسیج ملی کنترل فشارخون بالا، به شناسایی یکی از عوامل اصلی افزایش فشارخون پرداخته‌ایم. نمک کمتر، زندگی بهتر؛ شعاری که عمل به آن می‌تواند تا حدودی از مصرف این سم سفید که منجر به افزایش فشارخون می‌شود، جلوگیری کند.

اگر مهم‌ترین پیام کلیدی این باشد که «فشارخون، اصلی‌ترین عامل مرگ‌ومیر در جهان است» می‌توانیم به خطر مؤلفه‌های افزایش‌دهنده این بیماری بپردازیم. مصرف نمک زیاد سبب پرفشاری خون شده و درنهایت به بیماری‌های قلبی- عروقی که عامل نخست مرگ‌ومیر در کشور است، منجر می‌شود.

میزان نمک مجاز مصرفی، کمتر از پنج گرم (کمتر از یک قاشق مرباخوری) در روز در افراد کمتر از 50 سال است. افراد بالای 50 سال و بیماران قلبی و مبتلا به فشارخون بالا نیز باید کمتر از سه گرم در روز نمک مصرف کنند.

تا حد امکان مصرف نمک خود را کاهش دهید و بهتر است نمک مصرفی شما از نوع تصفیه‌شده یددار باشد؛ البته نمک تصفیه یددار نیز به‌اندازه سایر نمک‌ها موجب افزایش فشارخون می‌شود. طی چند سال اخیر موضوعی با عنوان بی‌ضرر بودن نمک دریا در کشور مطرح می‌شود که بیانی به‌شدت غلط است. باید از محل تهیه ماده‌ غذایی که به بدن وارد می‌شود مطلع بود، اما آیا بر بسته‌بندی تمام نمک‌هایی که با عنوان نمک دریا در فروشگاه‌ها به فروش می‌رسد، محل استخراج نمک ذکرشده؟ امروزه با توجه به سموم و آلاینده‌های موجود در آب دریاها نمی‌توان نسبت به سالم بودن نمک برداشت‌شده از دریا مطمئن بود.

از طرفی برخی خانواده‌ها با توجیه اینکه سنگ نمک نسبت به نمک تصفیه‌شده می‌تواند کم‌ضررتر باشد مانند گذشته اقدام به مصرف سنگ نمک می‌کنند که این موضوع نیز بدون مشکل نیست. سنگ نمک استخراج‌شده از معادن در کارخانه‌های تولیدی نمک، تصفیه و ید به آن اضافه می‌شود. در سال‌های اخیر با مصرف نمک یددار تا حدودی مشکلات ناشی از کمبود ید در بدن کاهش یافته‎است.

بیماری پرفشاری خون می‌تواند از کودکی آغاز شود. البته مانند سایر بیماری‌های غیرواگیر قابل‌پیشگیری بوده و مهم‌ترین اقدام در این زمینه، کاهش مصرف نمک است. تخمین زده می‌شود که اگر همه افراد در دنیا به‌اندازه توصیه‌شده نمک مصرف کنند، می‌توان از مرگ 25 میلیون نفر در سال جلوگیری کرد.

شکل‌گیری ذائقه غذایی افراد در کودکی اتفاق می‌افتد و بهتر است والدین این ذائقه را به‌گونه‌ای شکل دهند که از دوره کودکی میل به مصرف نمک در افراد به وجود نیاید. یک راهکار مهم این است که فرزندان را به خوردن تنقلات شور مانند چیپس، پفک، آجیل‌های شور، سس کچاپ و غیره عادت نداده و سعی کنید ذائقه کودک به سمت مصرف آجیل خام و میوه و سایر مواد مغذی سوق پیدا کند.

بنا بر اعلام دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، از دیگر عوارض جدی مصرف زیاد نمک، ابتلا به پوکی استخوان است که یکی از مشکلات شایع سلامت در کشور ما است. بر اساس مطالعات انجام‌شده، سالیانه 472 نفر به ازای هر 100 هزار نفر افراد بالای 50 سال در کشور به علت پوکی استخوان دچار شکستگی استخوان لگن می‌شوند. همچنین مطالعات نشان می‌دهد که مصرف غذاهای کم‌نمک در دختران در سنین بلوغ خطر ابتلا به پوکی استخوان در سنین میان‌سالی را کاهش می‌دهد.