سپهرغرب، گروه سلامت: عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی گفت: سن بالای 60 سال‌، سیگار کشیدن‌، فشار خون بالا، دیابت شیرین و سابقه حملات ایسکمیک گذرا، از عوامل تشدیدکننده آمبولی شریانی هستند.
سیدعلی‌اکبر مهدوی از درمان بیماری ترومبوز وسیع در میانه شریان اصلی دست چپ در بیمارستان امام حسین (ع) خبر داد و افزود: درصورتی ‌که درمان این بیماران در کمتر از 6 ساعت صورت نگیرد، ممکن است منجر به نکروزبافت و حتی قطع عضو شود.
وی اظهار کرد: درمان ترومبوز وسیع در میانه شریان اصلی دست چپ بر روی مرد 60 ساله‌ای انجام شد که بدون هیچ سابقه قبلی دچار درد شدید در اندام فوقانی چپ و متعاقب آن سرد شدن و رنگ‌پریدگی اندام شده بود.
مهدوی ادامه داد: این بیمار پس از مراجعه به اورژانس تحت سونوگرافی قرار گرفت که در سونوگرافی ترومبوز وسیع در میانه شریان اصلی دست چپ دیده شد؛ درصورتی ‌که درمان این بیماران در کمتر از 6 ساعت صورت نگیرد، ممکن است منجر به نکروزبافت و حتی قطع عضو شود.
وی افزود: برای این بیمار درمان ترومبوز شریان براکیال در کلینیک «رادیولوژی مداخله‌ای و درمان‌های کم‌تهاجمی» صورت گرفت.
به گفته استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، بیماری این فرد پس از مراجعه به اورژانس در کمتر از سه ساعت تشخیص و بلافاصله به آنژیوگرافی منتقل شد.
وی ادامه داد: با توجه به سرعت عمل در تشخیص و درمان، بیمار از خطر قطع عضو نجات یافت. در این بیمار با آمبلکتومی که از طریق آنژیوگرافی صورت گرفت، لخته به‌طور کامل از شریان خارج و بیمار با حال عمومی خوب به بخش منتقل شد.
عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی توضیح داد: بیماری ترومبوآمبولی شریانی عبارت است از تشکیل لخته خونی در یک شریان ترومبوز که ممکن است به اعضای دوردست برود و موجب بروز آمبولی بیمار شود.
وی افزود: این بیماری شریان‌های بزرگ یا کوچک در هر نقطه از بدن به‌ویژه شریان‌های گردن یا شریان‌هایی که به مغز، روده، اندام‌های فوقانی یا کلیه می‌روند را درگیر می‌کند.
این عضو هیئت‌علمی دانشگاه اضافه کرد: بسته به مکان استقرار آمبولی شریانی، مواردی نظیر روده با درد شکمی‌، تهوع‌، استفراغ و شوک، در مغز با کوری موقت‌، مشکل در تکلم‌، فلج نسبی‌، کاهش شنوایی‌، سردرد و گیجی و در اندام‌ها با درد در اندام فوقانی یا ساق بعد از ورزش (با استراحت فروکش می‌کند)، ضعف‌، کرختی‌، سوزن سوزن شدن و احساس سوزش‌، ضعف یا فقدان نبض بعد از محل انسداد جریان خون بروز می‌کند و این علائم ممکن است با استراحت فروکش کنند.
مهدوی تأکید کرد: درصورتی‌ که ترومبوز به‌صورت حاد در شریان‌های اصلی عروق دست‌وپا رخ دهد، احتمال خطر ایسکمی و گانگرن اندام و متعاقب آن از دست رفتن عملکرد اندام و یا نقص عضو وجود دارد.
وی در ادامه در مورد علل بروز آمبولی عنوان کرد: لخته‌ها ممکن است در هر بیماری به پوشش یکنواخت قلب یا رگ خونی آسیب بزنند؛ با رشد لخته‌ قسمت‌های کوچک یا بزرگی کنده می‌شوند و با جریان خون به مغز، شکم‌، اندام‌ها و یا سایر قسمت‌ها می‌روند.
این متخصص رادیولوژی بیماری‌هایی که به پوشش عروقی خونی آسیب می‌زنند را آترواسکلروز (تصلب شرایین‌)، آسیب به یک رگ خونی در اثر سانحه یا جراحی‌، بیماری دریچه‌ای قلب‌ و حمله گرما و فیبریلاسیون دهلیزی (نوعی ضربان نامنظم قلب‌) عنوان کرد.
مهدوی گفت: سن بالای 60 سال‌، سیگار کشیدن‌، فشار خون بالا، دیابت شیرین و سابقه حملات ایسکمیک گذرا از عوامل تشدیدکننده آمبولی شریانی هستند.
وی خاطرنشان کرد: عواقب مورد انتظار به اعضای آسیب‌دیده به‌اندازه رگ خونی آسیب‌دیده و اندازه آمبولی بستگی دارد؛ لخته‌های موجود در اندام‌ها را می‌توان با جراحی برداشت و باعث تسکین علائم شد.
استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی ادامه داد: لخته‌هایی که به مغز، کلیه و روده‌ها می‌روند، ممکن است قبل از اینکه بتوان آن‌ها را برداشت، باعث مرگ یا ناتوانی دائمی شوند.
مهدوی گفت: آزمون‌های تشخیصی بیماری آمبولی شریانی می‌تواند شامل آرتریوگرافی (رادیوگرافی خونی پس از تزریق ماده حاجب‌) باشد و درمان زودهنگام‌ ضروری و معمولاً نیازمند جراحی (آمبولکتومی‌) است‌.
وی افزود: جراحی برای ترمیم یا جایگزینی عروق خونی آسیب‌دیده یا برای برداشتن یک لخته به‌وسیله بالن یا بای‌پس عروقی است و روش‌های دارویی شامل ضد انعقادها برای رقیق کردن خون و کاهش احتمال ایجاد بیماری آمبولی شریانی و گشادکننده‌های عروقی برای اتساع عروق خونی است.
استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در پایان اذعان کرد: علاوه بر درمان‌های جراحی که به‌صورت کلاسیک برای درمان ترومبوزهای شریانی حاد استفاده می‌شود، با پیشرفت فناوری امکان درمان‌های مداخله‌ای کم‌تهاجمی از قبیل آمبلکتومی از طریق آنژیوگرافی نیز میسر شده است.