سپهرغرب، گروه سلامت: کارشناس و پژوهشگر اعتیاد از عرضه بی‌رویه متادون و گسترش این ماده در بازار آزاد و عطاری‌ها انتقاد کرد و گفت: آثار اجتماعی اعتیاد به متادون، افزایش بیماری‌های کبدی و آسیب‌های جدی مصرف خودسرانه و بی‌حدوحصر متادون، در کمتر از پنج سال آینده برای جامعه محسوس می‌شود.

هومان نارنجی‌ها اظهار کرد: متادون داروی مخدر صنعتی است که غالباً به‌عنوان داروی نگهدارنده برای مهار اعتیاد به هروئین و مواد مخدر به‌کار می‌رود؛ مشاهدات یک سال اخیر در مراکز بستری و کلینیک‌های درمان اعتیاد حاکی از افزایش مصرف خودسرانه متادون بوده و اعتیاد به آن معضل است.

وی خاطرنشان کرد: متادون دارویی کشنده و مسموم‌کننده بوده که موجب اختلالات کبدی و مشکلات تنفسی می‌شود، اعتیادآور است و همچنین احتمال اوردوز و مرگ در آن وجود دارد.

این درمانگر اعتیاد درباره عوارض مصرف خودسرانه متادون گفت: نارسایی کبد، بالا رفتن آنزیم‌ها، سختی و سرطان کبد عوارض مصرف خودسرانه متادون بوده و این مسئله فرد را با چالش‌های جدی روبه‌رو می‌کند؛ موضوع این است که بسیاری از معتادان برای ترک اعتیاد به مصرف متادون روی می‌آورند، اما از عوارض مصرف آن خبر ندارند.

نارنجی‌ها افزود: درصد بالایی از سوانح خیابانی که به حوادث منجر می‌شوند، پرخاشگری‌ها، خشونت‌ها و یا عدم هوشیاری‌ها، ناشی از مصرف خودسرانه متادون است که در بازار به‌صورت بی‌رویه و بدون نظارت عرضه می‌شود.

وی درباره دسترسی به متادون گفت: یک شیشه شربت متادون بین 60 تا 70 هزار تومان به فروش می‌رسد و این دارو در عطاری‌ها به‌راحتی برای همه در دسترس است؛ اکنون بیمارانی با مصرف بسیار بالا می‌بینیم که در تاریخ علم پزشکی ایران جای تعجب دارد.

این پژوهشگر اعتیاد گفت: فرد مصرف‌کننده سعی می‌کند در ناملایمات زندگی با مصرف متادون خود را تثبیت و روحیه بد خود را رو به بهبود ببرد، اما این روند بسیار خطرناک است و باعث بروز مشکلات زیادی در فرد می‌شود.

     سماور متادون

نارنجی‌ها اضافه کرد: در یک عطاری ظرفی مانند سماور گذاشته شده است و هر فرد می‌تواند هراندازه که بخواهد متادون تهیه کند؛ اما بعد از تهیه دارو چون درباره میزان مصرف نمی‌داند، به اندازه نیاز مصرف می‌کند و ممکن است هرروز میزان آن را افزایش دهد و این روند آغاز مشکل است.

وی درباره میزان مصرف متادون در بیماران گفت: بسته به شرایط بیمار، متادون ممکن است از پنج سی‌سی تا 40 سی‌سی برای بیماران تجویز شود؛ اما بیماری به کلینیک مراجعه می‌کند که روزانه خودسرانه 180 سی‌سی متادون مصرف کرده، یعنی تقریباً یک شیشه در روز متادون ‌خورده است. این میزان مصرف نشان می‌دهد که فرد مصرف‌کننده آن‌قدر پله‌پله میزان مصرف را افزایش داده که دیگر نمی‌تواند آن را متوقف کند؛ حال آنکه یک شیشه شربت متادون می‌تواند جان چند نفر را به خطر بیندازد.

این درمانگر اعتیاد خاطرنشان کرد: اگر متادون توسط پزشک متخصص تجویز شود، می‌تواند کلید حل معما و مشکل باشد؛ اما زمانی که دست بیمار سپرده می‌شود چون میزان مصرف را بر اساس نیاز خود تعریف می‌کند، درمان شکست می‌خورد.

     چرا قاطعانه با عرضه بی‌رویه متادون برخورد نمی‌شود

وی تصریح کرد: اکنون متادون به‌راحتی وارد بازار آزاد می‌شود، اما چرا برخورد قاطع با عرضه بی‌رویه متادون صو ت نمی‌گیرد؟ همه سکوت کرده‌اند و منتظر هستند ببینند بعد از این چه می‌شود.

این درمانگر اعتیاد اضافه کرد: کلینیک‌های ترک اعتیاد ماهانه بارها و بارها برای جلوگیری از گسترش متادون بازرسی می‌شوند و سازمان غذا و دارو هم در سامانه «تی تک» داروها را ثبت می‌کند، اما روش‌های دقیقی برای نگهداری و کنترل لازم است؛ کسانی که می‌خواهند این مسیر را دور بزنند، به‌راحتی میانبرهای نشت دارو را پیدا می‌کنند.

وی افزود: اعتیاد غیر قابل کنترل و خودسرانه که هیچ‌کس نظارتی بر روند تجویز دارو ندارد، بسیار خطرناک است و به‌عنوان یک درمانگر اگر قرار باشد بین اعتیاد بی‌حدوحصر به متادون و اعتیاد خفیف به تریاک یک مورد را درمان کنم، اعتیاد به تریاک آسان‌تر از اعتیاد به متادون است!

نارنجی‌ها خاطرنشان کرد: فرانسه سال‌ها قبل با مسئله مصرف بی‌رویه و خودسرانه متادون روبه‌رو بود، اما داروی «بوپرنورفین» را جایگزین متادون کرد که اکنون 80 درصد از بیماران اعتیاد در فرانسه تحت درمان با این دارو هستند و فقط 20 درصد متادون می‌خورند.

وی اضافه کرد: بوپرنورفین به‌عنوان داروی درمان اعتیاد خاصیت افزایش دوز و اوردوز ندارد، در حالی که متادون اوردوز دارد.