سپهرغرب، گروه خبر: شما ممکن است به‌دلیل آلرژی یا واکنش پوستی به چیزی در محیط اطرافتان مثلاً عطر یا شوینده، دچار خشکی و خارش پوست شوید؛ برای اینکه بفهمید مشکلتان اگزماست و یا چیز دیگر، باید دقت کنید که چه قسمتی از پوستتان دچار مشکل شده است.

      اگزما

اگزما یا درماتیت آتوپیک معمولاً آن نواحی از بدن را که تا می‌شوند، تحت تأثیر قرار می‌دهد؛ چین‌خوردگی بازوها، مچ دست‌ها، گردن و تاخوردگی‌های پشت زانو، این‌ها قسمت‌هایی هستند که اگزما بیشتر در آن‌ها دیده می‌شود و می‌توانند بیانگر این باشند که مشکل شما صرفاً یک حساسیت ساده نسبت به نوعی پارچه، عطر و یا هر چیز دیگری نیست.

     بثورات پوستی‌ همراه با خارش

خارش شدید نیز یکی دیگر از علائم شایع اگزماست؛ اما می‌تواند یک واکنش آلرژیک و یا تحریک ناشی از محصولی آرایشی نیز باشد. بنابراین از کجا فرق این دو را متوجه شویم؟ بازهم باید به محل خارش توجه کنید. بزرگ‌ترین علامت این است که آیا خارش پیش و یا پس از بروز راش پوستی (جوش) به‌وجود آمده است؟ اگزما به این معروف بوده که راش پوستی همراه با خارش دارد و این خارش شدید قبل از بروز راش ایجاد می‌شود که در درماتیت تماسی و یا سایر انواع راش‌های پوستی، معمولاً برعکس است؛ یعنی راش پیش از خارش بروز می‌کند.

آب ولرم برای حمام کردن شما مناسب‌ترین است. گرمای زیاد آب باعث می‌شود چربی‌های پوست از بین بروند و علائم اگزمایتان بدتر شود؛ ضمناً آب داغ می‌تواند ماست‌سِل‌ها را تحریک کند، ماست‌سِل‌ها هیستامین ترشح می‌کنند و نتیجه‌ آن خارش پوست خواهد بود.

      شکل تاول‌ها و راش‌ها را بررسی کنید

تاول یا پوسته‌پوسته شدن پوست، ناراحت‌کننده است و به هر دلیلی که به‌وجود بیاید، فرد را نگران می‌کند. هم اگزما به شکل شدید و هم درماتیت ناشی از بلوط یا پیچک سمی می‌توانند سبب ایجاد تاول شوند؛ فرق این دو نوع تاول در توزیع و شکل تاول‌هاست. اگر متوجه شدید این عارضه‌ها در جاهایی مانند روی دست‌ها و یا پاها و در قسمت عضله هستند، به‌احتمال‌زیاد علت آن واکنش نسبت به یک گیاه است؛ اما تاول‌های ناشی از اگزما معمولاً در قسمت چین‌خوردگی‌های پوست به‌وجود می‌آیند. ضمناً راش‌های درماتیت پیچک سمی معمولاً خطی‌اند، درحالی ‌که راش‌های اگزما عموماً گِرد هستند و باهم ظاهر می‌شوند.

* آیا دچار آسم یا تب یونجه نیز هستید؟

خیلی از افراد قرمزی و التهاب اگزما را با حساسیت‌های موقتی بر اثر لباس، گیاه، حیوانات، آلرژی، پسوریازیس و یا سایر عارضه‌های پوستی اشتباه می‌گیرند. تفاوت این‌ها در طول مدت و الگوی قرمزی و التهاب است؛ از خودتان بپرسید چه مدت است که دچار این عارضه پوستی هستید، آیا نخستین‌بار است که دچارش می‌شوید؟ آیا سابقه‌ آسم و آلرژی دارید؟ آیا کسی در خانواده‌ شما دچار چیزی شبیه این عارضه بوده است؟ اگر قرمزی و التهاب پوستتان در نواحی چین‌خوردگی پوست است، پس به‌احتمال‌زیاد اگزما دارید. همچنین از آنجایی ‌که این بیماری ارثی است، احتمالاً همین علائم را در کودکی هم داشته‌اید و حالا تکرار شده است؛ اگر نخستین‌بار بوده که پوستتان چنین واکنشی نشان می‌دهد و یا به‌ندرت روی می‌دهد، پس احتمالاً ناشی از یک حساسیت و تحریک پوستی است و نه اگزما.

      علائم دیگری نیز دارید؟

یادتان باشد که پوسته‌پوسته شدن پوست می‌تواند ناشی از عوارضی همچون پسوریازیس یا درماتیت تماسی نیز باشد و یا ممکن است فقط به‌دلیل خشکی پوست و یا خشکی هوای داخل خانه بروز کرده باشد. اگر در محل زندگی‌ شما آلرژن‌ها و آلاینده‌ها زیاد هستند و یا از وسیله‌ گرمایشی در فضای بسته استفاده می‌کنید، پوستتان به‌احتمال‌زیاد خشک خواهد شد و اگر دچار اگزما باشید، خشکی پوست آن را تشدید می‌کند. معیارهایی که گفتیم را بررسی کنید تا در تشخیص اگزما از سایر عوارض پوستی، کمتر دچار اشتباه شوید.

      نکاتی برای کنترل اگزما

مرطوب‌کننده بزنید: مهم‌ترین نکته‌ مراقبتی برای افرادی که دچار اگزما هستند این است که به‌طور مرتب از مرطوب‌کننده استفاده کنند؛ هدف این است که رطوبت زیاد به پوستتان برسد. در اگزما لایه‌ دفاعی پوست آسیب می‌بیند، درنتیجه محرک‌ها می‌توانند پوست را ناراحت کرده و منجر به خشکی و خارش آن شوند.

از صابون استفاده نکنید: صابون چربی و آلودگی را از پوست پاک می‌کند. صابون قلیایی و پوست اسیدی است و به‌هم زدن تعادل PH پوست می‌تواند اگزما را تشدید کند؛ البته همه‌ صابون‌ها برای اگزما بد نیستند، بهتر است از صابون‌های ملایمی استفاده کنید که برای پوست‌های حساس مناسب ‌هستند.

با آب داغ دوش نگیرید: آب ولرم برای حمام کردن شما مناسب‌ترین است. گرمای زیاد آب باعث می‌شود چربی‌های پوست از بین بروند و علائم اگزمایتان بدتر شود؛ ضمناً آب داغ می‌تواند ماست‌سِل‌ها را تحریک کند، ماست‌سِل‌ها هیستامین ترشح می‌کنند و نتیجه‌ آن خارش پوست خواهد بود.

از محرک‌ها دوری کنید: کسانی که اگزما دارند، نسبت به محرک‌های محیطی حساس‌تر هستند؛ محرک‌هایی مانند دود سیگار، فرمالدهید موجود در ضد عفونی‌کننده‌های خانگی و غیره می‌توانند اگزما را تشدید کنند. نسبت به عواملی که اگزمایتان را بدتر می‌کنند، آگاه باشید؛ مثلاً گردوخاک، دود و گرمای زیاد.

ضد آفتاب مناسب انتخاب کنید: ضد آفتاب برای همه لازم است، ازجمله افرادی که اگزما دارند؛ اما به این شرط که نوع درست آن را انتخاب کنند. اگر دچار اگزما هستید، از ضد آفتاب‌های حاوی زینک اکساید و تیتانیوم دی‌اکسید استفاده کنید که ملایم‌تر هستند.

محل اگزما را نخارانید: وقتی گرفتار چرخه‌ خارش و خراش اگزما می‌شوید، خیلی سخت است که دست از خاراندن بکشید؛ اما می‌توانید ظرفی از آب یخ و پارچه کنارتان داشته باشید و پارچه‌ آغشته به آب یخ را روی محل خارش بگذارید. این شیوه مفید است، زیرا سرما و خارش مربوط به فیبرهای عصبی مشابهی می‌شوند و سرما می‌تواند پیام‌های عصبی مربوط به خارش را متوقف کند.