سلامت مردم کرمانشاه زیر تیغ کشتارگاههای سنتی
سپهرغرب، گروه خبر - طاهره ترابیمهوش: در استانی که قطب دامپروری کشور بوده و شهری که کلانشهر است، هنوز یک کشتارگاه مجهز واقعی صنعتی و مدرن وجود ندارد؛ بهگونهای که دام وارد این کشتارگاهها میشود، اما هرکسی در این کشتارگاهها ساز خودش را میزند و درنهایت لاشه کشتاری که تحویل میشود، شبیه لاشههایی نیست که از کشتارگاههای صنعتی بیرون میآید. این در حالی است که کشتارگاه دام محلی برای ذبح دامها بهصورت بهداشتی است که با توجه به نوع کشتار به سه دسته سنتی، نیمهصنعتی و صنعتی تقسیم میشوند.
در حالی که شهرهای دیگر کشور از کشتارگاههای نیمهصنعتی و صنعتی بهرهمند هستند، استان کرمانشاه از نداشتن کشتارگاه صنعتی رنج میبرد و نبود آن مهر تأییدی بر محرومیت آن از شرایط تأمینکننده سلامت بوده، این در حالی است که کشتارگاههای سنتی هزاران مشکل دارند و حتی تنها کشتارگاه جدید صنعتی نیز صنعتی بودنش در حد حرف بوده و این وسط سلامت شهروندان در سایه بیتدبیری قربانی است.
لذا با توجه اهمیت موضوع بر آن شدیم تا با امید حاجمحمدی، سرپرست اداره کل دامپزشکی استان کرمانشاه در این زمینه گفتگو کنیم که در ادامه میخوانید:
سرپرست اداره کل دامپزشکی استان کرمانشاه با بیان اینکه از 12 کشتارگاه دام استان در حال حاضر 11 کشتارگاه بهصورت سنتی فعالیت میکنند، گفت: این کشتارگاهها همگی در تملک شهرداری است و متأسفانه با تذکرات و پیگیریهای انجامشده تنها پنج کشتارگاه به سالن پیشسرد تجهیز شده و مابقی از تجهیز کردن کشتارگاه به سالن پیشسرد خودداری میکنند؛ بهگونهای که تاکنون دو کشتارگاه سنتی استان تعطیل شده و ما از تعطیلی تمامی کشتارگاههای فاقد پیشسرد استان استقبال میکنیم، چراکه تجهیز این کشتارگاهها به امکانات صنعتی و ازجمله بخش پیشسرد ضروری است.
امید حاجمحمدی تجهیز کشتارگاهها به بخش پیشسرد را برای جلوگیری از شیوع بیماریهایی مثل تب کریمه کنگو و یا تب مالت ضروری دانست و عنوان کرد: بارها پیشنهاد ایجاد کشتارگاه صنعتی در چهار منطقه غرب، مرکز، شرق و منطقه اورامانات را در استان کرمانشاه داشتهایم؛ اما متأسفانه در حال حاضر تنها کشتارگاه بیستون بهعنوان کشتارگاه صنعتی مرکز فعال است.
وی با اشاره به وجود واحدهای بستهبندی در کشتارگاه صنعتی، گفت: در این کشتارگاه حتی امکان بستهبندی کلهپاچه و دل و جگر و برچسبدار کردن آنها فراهم است و فرآیند سالمسازی آنها بهطور کامل انجام میشود، اما متأسفانه این امر در کشتارگاههای سنتی امکانپذیر نیست که میتواند خطرآفرین باشد.
معالوصف، از آنجایی که گوشت قرمز بهعنوان یکی از مهمترین منابع تأمین پروتئین حیوانی جامعه از طریق ذبح دام در کشتارگاهها تأمین میشود، درصورت وجود نارسایی در زمینه بهداشت کشتارگاه، گوشت مصرفی مردم دچار آلودگی میشود که کاهش سطح بهداشت عمومی را به دنبال دارد.
از طرفی وضعیت زیستمحیطی کشتارگاههای دام استان کرمانشاه بیانگر آن است که رهاسازی ضایعات و فاضلاب کشتارگاه در محیط اطراف، در درجه اول موجب آلودگی شدید محیطزیست شده و همچنین استفاده نکردن صحیح از ضایعات کشتارگاهی در تبدیل آنها به فراوردههای جنبی، کشتارگاه را از منبع درآمد هنگفتی محروم میکند.
در مراحل مختلف کشتار دام مقدار زیادی ضایعات از قبیل خون، مواد موجود در شکمبه و فاضلاب ناشی از شستشو (تجهیزات، سالن، روده و شکمبه پاککنی) ایجاد میشود که حاوی مواد مختلفی ازجمله پروتئینها، چربی و انواع باکتریها (ازجمله باکتریهای بیماریزا) هستند.
میزان BOD (اکسیژنخواهی بیولوژیکی) پساب کشتارگاههای غیر صنعتی که در آنها خون و محتویات شکمبه و روده تا حدود زیادی وارد فاضلاب میشوند، در حدود 10 هزار میلیگرم در لیتر است.
با توجه به اینکه میزان BOD استاندارد برای ورود پساب به آبهای سطحی و رودخانه 20 میلیگرم در لیتر و برای زمینهای کشاورزی 100 میلیگرم در لیتر است، نیاز به توضیح نیست با ورود پساب کشتارگاه به محیط که میزان آن بسیار بیش از استاندارد زیستمحیطی است، آلودگی شدید آبهای سطحی و همچنین آبهای زیرزمینی ایجاد میشود.
گذشته از پساب کشتارگاه، سالانه چندین هزار تن مواد زائد کشتارگاهی از قبیل استخوان، احشاء و غیره توسط کشتارگاههای غیر صنعتی تولید و در اطراف کشتارگاهها رها میشوند که ازجمله آلودهترین عوامل محیطزیست هستند؛ به همین جهت در احداث واحد کشتارگاهی صنعتی مجهز به سیستم تصفیه فاضلاب، توجه به بخش تبدیل ضایعات الزامی بوده که با این کار از ورود مواد آلوده کشتارگاهی به محیط اطراف جلوگیری میشود.
بنابراین نگاهی به وضعیت کشتارگاههای کرمانشاه سندی بر این خواسته مردم است که کشتارگاههای صنعتی باید جایگزین کشتارگاههای فعلی شوند، پس باید این مهم بهصورت ویژه از طریق کارگروه سلامت استان پیگیری شده و تا حصول نتیجه مطلوب توسط دستگاه و متولیان ذیربط بر اجرایی شدن مصوبات، دقت نظر صورت پذیرد. چراکه نداشتن بودجه از سوی شهرداریها برای تجهیز این کشتارگاهها دلیل متقنی برای نداشتن استانداردهای بهداشتی نیست و از طرفی میتوان درصورت عدم توانایی مالی شهرداریها برای تجهیز این مکانهای استراتژیکی، از بخش خصوصی کمک گرفت.