سپهرغرب، گروه سلامت: عضو کمیته تخصصی بهداشت و سلامت مواد غذایی سازمان نظام دامپزشکی، گفت: گروه شیر و لبنیات یکی از مهم‌ترین گروه‌ها در هرم غذایی محسوب می‌شود. سرانه مصرف لبنیات در کشور قبل از گرانی‌ها کم بود، اما با افزایش قیمت آن به‌مراتب این مقدار نیز کمتر خواهد شد.

دکتر آراسب دباغ‌مقدم، در خصوص تبعات افزایش قیمت لبنیات بر سلامت عموم جامعه، عنوان کرد: گروه شیر و لبنیات یکی از مهم‌ترین گروه‌ها در هرم غذایی محسوب می‌شود. این گروه تأمین‌کننده اصلی کلسیم در بدن بوده و به جرأت می‌توان گفت هیچ خوراکی به‌اندازه شیر و لبنیات نمی‌تواند کلسیم موردنیاز بدن انسان را تأمین کند، البته ناگفته نماند سرانه مصرف لبنیات در کشور قبل از گرانی‌ها کم بود، اما با افزایش قیمت آن به‌مراتب این مقدار نیز کمتر خواهد شد.

وی گروه انحصاری تأمین‌کننده کلسیم در بدن را شیر و لبنیات دانست و تصریح کرد: کمبود کلسیم تبعات جدی و جبران‌ناپذیری را به همراه خواهد داشت. از مهم‌ترین نقش‌های کلسیم در بدن می‌توان به انقباض‌های قلبی، هدایت پیام‌های عصبی، انعقاد خون، استحکام استخوان و دندان‌ها اشاره کرد.

این متخصص بهداشت اظهار کرد: اگر کلسیم خون به‌قدری کاهش یابد که انقباض‌های قلب به‌سختی صورت گیرد، مسلماً بدن به‌ناچار برای تأمین این ماده حیاتی از کلسیم استخوان و دندان‌ها برای ادامه عملیات قلب استفاده می‌کند، این موضوع به‌خودی‌خود در درازمدت پوکی استخوان، پوسیدگی دندان‌ها و موارد دیگر را به همراه خواهد داشت.

به گفته دباغ‌مقدم، نکته حائز اهمیت دیگر در خصوص کاهش مصرف شیر و لبنیات ارتباط مستقیم آن با رشد قد کودکان است. زمینه‌های ژنتیکی و عوامل محیطی به‍‌‌خصوص تغذیه در ریز فاکتورهایی مثل قد نقش مؤثری دارد. به عبارتی ساده‌تر، نوشیدن شیر برای کودکان ضروری است چراکه تحقیقات نشان داده نوشیدن منظم شیر در دوره کودکی رابطه مستقیمی با افزایش قد در نوجوانی دارد.

وی ادامه داد: افرادی که پروتئین و ریزمغذی‌هایی ازجمله کلسیم را به‌اندازه کافی دریافت نکرده‌اند مطمئناً به قد مطلوبی نخواهند رسید. همچنین نسبت بین کلسیم و فسفر نیز در میزان قد بسیار حائز اهمیت است چراکه وجود و انباشت این دو باهم تعادل فسفر و کلسیم را به هم می‌ریزد که خود عاملی بر کوتاه‌قدی است.

این متخصص در خصوص نقش لبنیات در سلامت زنان اظهار کرد: خانم‌ها از بدو تولد، تراکم استخوانشان نسبت به آقایان بسیار کمتر است. همچنین زنان تا قبل از سن یائسگی به دلیل ترشح هورمون استروژن کلسیم کافی در استخوان‌هایشان تأمین می‌شود، اما در سنین بعد از یائسگی کلسیم به مقدار قابل‌توجهی در بدن کاهش پیدا می‌کند و آن زمان است که درگیر تبعات جدی کمبود کلسیم در بدن می‌شوند.

به گفته دباغ‌مقدم، بر اساس آمارها به دلیل مصرف پایین شیر و لبنیات، پوکی استخوان در زنان ایرانی 11 سال زودتر از زنان دیگر کشورهای دنیا رخ می‌دهد.

وی معتقد است تا 35 سالگی ذخیره‌سازی کلسیم در بدن به‌خوبی انجام می‌گیرد و بعدازآن نیز بدن تنها از آن ذخایر برداشت می‌کند.

عضو کمیته تخصصی بهداشت و سلامت مواد غذایی خاطرنشان کرد: البته بعدازاین سنین، مصرف شیر و لبنیات نیز مهم است اما برای استحکام استخوان و دندان‌ها تنها تا قبل از 35 سالگی فرصت است.

این متخصص یادآوری کرد: متأسفانه هیچ خوراکی را نمی‌توان ازنظر تأمین کلسیم جایگزین شیر و لبنیات کرد و به جرأت می‌توان گفت تمام خوراکی‌هایی که در فضای مجازی و ماهواره‌ها مبنی بر تأمین‌کننده کلسیم بدن تبلیغ می‌شود، تنها نقش گول زنک و تجاری دارند.

وی در پایان با بیان اینکه طرح توزیع شیر رایگان در مدارس یکی از بهترین طرح‌ها برای جلوگیری از خرابی دندان، کوتاهی قد و کمبود ویتامین D بود، اذعان کرد: متخصصان معتقد هستند فرهنگ مصرف شیر باید از دوران کودکی و نوجوانی جا بیفتد، درحالی‌که به دلایل گوناگون دو سالی می‌شود این طرح نیز متوقف‌ شده‌است. درصورتی‌که بسیاری از کشورها با سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی‌های مناسب توانسته‌اند متوسط قد افراد جامعه را افزایش دهند؛ اما متأسفانه در کشور ما نه‌تنها برنامه‌ای برای افزایش قد نداشتیم بلکه شاهدیم ایرانی‌ها نسل به نسل با مشکل کاهش قد روبه‌رو هستند.